Chiều hôm qua (7.4), Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Cơ hội nghề nghiệp khối ngành xã hội nhân văn và sư phạm”. Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tại chương trình tư vấn, PGS-TS Hoàng Văn Việt, Phó trưởng khoa Khoa học xã hội Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, nhận định: “Khoa học nhân văn nghiên cứu và tìm hiểu về thuộc tính của con người như các ngành triết học, lịch sử… Khoa học xã hội nghiên cứu hành vi hành động của con người như các ngành xã hội học, tâm lý học… Nhóm ngành này mang tính lịch sử, dân tộc, tư tưởng, liên ngành… nên nó dẫn dắt, định hướng, bảo vệ giá trị, liên thông liên kết với các lĩnh vực khác. Khoa học xã hội nhân văn nuôi dưỡng con người, nuôi dưỡng cảm xúc, trí tuệ. Một xã hội đang trong giai đoạn phát triển thì không thể không xem trọng ngành khoa học xã hội nhân văn vì đây là nền tảng của những giá trị cốt lõi”.
Thạc sĩ Võ Ngọc Nhơn, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cũng cho rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển, đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), những kỹ sư, chuyên gia AI đang cố gắng làm cho các nền tảng công nghệ có tính nhân bản hơn. “Có thể thấy nhóm ngành nhân văn và sư phạm vẫn luôn đóng vai trò nền tảng, then chốt, kiến tạo, kết nối các lĩnh vực trong xã hội và giúp xã hội phát triển bền vững”, thạc sĩ Nhơn cho hay.
Theo thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, AI xử lý dữ liệu nhanh thế nào thì các công cụ này cũng không có sự thấu cảm, không tự hình thành giá trị văn hóa, đạo đức, sự hiểu biết về con người… “Những điều này thuộc lĩnh vực xã hội nhân văn, là gốc rễ để tạo sự phát triển bền vững, là cầu nối cực kỳ quan trọng giữa con người và công nghệ. Còn ngành sư phạm có vai trò then chốt trong giáo dục, truyền đạt kiến thức, hình thành tư duy phản biện, độc lập, khả năng thích nghi… đào tạo nguồn lực sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm định hướng sự phát triển và tạo ra sự cân bằng cho xã hội hiện đại”, thạc sĩ Trị khẳng định.
Theo các chuyên gia, tất cả các lĩnh vực đều có sự tác động bởi AI, tuy nhiên riêng lĩnh vực này có sự tác động ít hơn do đòi hỏi yếu tố văn hóa, xã hội, tư duy phản biện, giá trị về nhân văn, đạo đức, trí tuệ cảm xúc, giao tiếp…, những điều mà máy móc không thể thay thế được.
Chia sẻ về nhu cầu nhân lực của nhóm ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm, thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, đánh giá lĩnh vực này rất rộng, bao gồm nhiều ngành như tâm lý học, quan hệ quốc tế, luật, báo chí – truyền thông, chưa kể các ngành mang tính liên ngành. “Nhu cầu nhân lực vẫn tăng trưởng và có sự chuyển dịch; yêu cầu am hiểu văn hóa, con người, hành vi… Các ngành học này có tính linh hoạt cao, không đóng khung vào một yếu tố đặc thù như khối ngành kỹ thuật hay sức khỏe. Tốt nghiệp một ngành các em có thể làm nhiều công việc khác nhau do tính liên ngành cao, như làm về nhân sự, truyền thông, đào tạo, kinh doanh…”, thạc sĩ Chi thông tin.
Cũng theo thạc sĩ Võ Ngọc Nhơn, trong bối cảnh hiện nay, bức tranh nghề nghiệp của nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm rất rộng. “Một số ngành nghề đặc thù như kỹ thuật, sức khỏe bắt buộc phải có kiến thức chuyên môn bài bản về ngành học để làm việc trong ngành đó. Nhưng ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm được đào tạo khối kiến thức liên ngành và xuyên ngành nên phù hợp ở nhiều công việc khác nhau. Chưa kể sau khi tốt nghiệp ĐH, các em còn tiếp tục học tập, trải nghiệm, bồi đắp thêm nhiều kỹ năng nên phổ nghề còn rộng hơn nữa”, thạc sĩ Nhơn nhận định.
Còn thạc sĩ Trương Quang Trị lý giải người học nhóm ngành này có lợi thế về kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, trí tuệ cảm xúc… nên không lo chuyện học ngành nào thì chỉ có thể làm việc ở ngành đó.
Tuy nhiên, để có công việc tốt, thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi lưu ý sinh viên cần chú ý học tập để có nền tảng kiến thức vững vàng. Ngoài ra cần trang bị các kỹ năng giao tiếp, thuyết phục, xử lý vấn đề, tư duy phản biện, tư duy đổi mới, ứng dụng công nghệ, ngoại ngữ…
“Doanh nghiệp không chỉ cần người phù hợp mà còn tạo ra được giá trị mới. Vì thế yêu cầu nhân lực ngành này cần tri thức chuyên sâu về ngành học, sử dụng ngoại ngữ vào công việc, năng lực về sử dụng công nghệ, sự sáng tạo, phân tích đánh giá, cảm nhận và dự báo”, PGS-TS Hoàng Văn Việt cho hay.
Tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, các ngành thuộc khối khoa học xã hội nhân văn đang được tuyển sinh và đào tạo gồm: tâm lý học, quan hệ công chúng, truyền thông đa phương tiện, quản trị nhân lực. Một số ngành có thể ra làm trong môi trường sư phạm như ngôn ngữ Anh, Nhật, Hàn, Trung.
“Năm 2026, trường xét 12 tổ hợp, trong đó có các môn cốt lõi như văn, sử, địa, ngoại ngữ kết hợp với các môn khác như toán, lý, giáo dục kinh tế pháp luật. Trường sử dụng 4 phương thức xét tuyển gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, điểm học bạ và V-SAT”, thạc sĩ Ngọc Nhơn thông tin.
Thạc sĩ Trương Quang Trị cho biết khối ngành này của Trường ĐH Nguyễn Tất Thành gồm có ngôn ngữ Anh, Trung, Hàn; quan hệ công chúng, tâm lý học, công nghệ giáo dục… Được biết năm nay trường sử dụng các phương thức xét tuyển gồm xét học bạ, xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM hoặc V-SAT; phương thức xét tuyển kết hợp điểm học bạ + điểm thi + điểm đánh giá năng lực; xét tuyển thẳng. Nhóm ngành xã hội nhân văn và sư phạm xét các tổ hợp như C00, C03, D14, D15, D01… với môn văn và ngoại ngữ giữ vai trò quan trọng.
Hiện Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM đang đào tạo các ngành như tâm lý học, quan hệ quốc tế, ngôn ngữ Nhật, Trung, Hàn, du lịch, truyền thông thuộc nhóm xã hội nhân văn. Trường xét tuyển dựa vào điểm thi tốt nghiệp, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, điểm học bạ và điểm V-SAT, với 12 tổ hợp như A01, C03, C04, D01, D09, D10, D11, D14, X78, X79…
Với Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, PGS-TS Hoàng Văn Việt cho hay trường mở chuyên ngành mới Trung Quốc học thuộc ngành Đông Phương học đào tạo theo các hướng biên – phiên dịch tiếng Trung và tiếng Trung thương mại quốc tế. Chuyên ngành Hàn Quốc học có 2 hướng tiếng Hàn thương mại, tiếng Hàn văn hóa toàn cầu. Ngành truyền thông đa phương tiện có chương trình liên ngành xuyên ngành, sau khi kết thúc chương trình sinh viên có thể học thêm một số chuyên đề quan hệ công chúng trong khoảng hơn một năm thì được cấp văn bằng thứ 2 là quan hệ công chúng; ngành tâm lý học đào tạo theo hướng tham vấn và trị liệu. Ngoài ra còn có ngành luật kinh tế, ngôn ngữ Anh, công nghệ giáo dục.
Thí sinh có thể sử dụng điểm thi tốt nghiệp, điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM hoặc điểm học bạ để xét tuyển. Trường sử dụng gần 20 tổ hợp để xét tuyển vào các ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm.
Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam..., phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại...
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án... Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
Hàng triệu lao động nữ phụ thuộc vào dịch vụ chăm sóc trẻ
Ngày 3/4, tại hội thảo “Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục Mầm non và Ngân hàng Thế giới tổ chức, các chuyên gia đã đưa ra loạt khuyến nghị đáng chú ý.
Trình bày báo cáo tại hội thảo, bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới, cho biết Việt Nam hiện có khoảng 4,8 triệu lao động nữ trong lĩnh vực sản xuất tại các khu công nghiệp, tương đương 19% số lao động nữ. Đây là nhóm chịu tác động trực tiếp từ sự thiếu hụt dịch vụ chăm sóc trẻ.
Dữ liệu cho thấy nhu cầu gửi trẻ, đặc biệt dưới 3 tuổi, đang rất lớn nhưng chưa được đáp ứng. Có tới 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ, dù sẵn sàng sử dụng nếu có dịch vụ phù hợp với chi phí hợp lý.
Trong khi đó, hệ thống công lập còn hạn chế, chỉ 23% cơ sở nhận trẻ dưới 2 tuổi. Ở khu vực ngoài công lập, nhiều cơ sở gặp khó khăn về nhân lực đạt chuẩn, nguồn lực tài chính và tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, đầu tư vào giáo dục mầm non không chỉ là chính sách xã hội mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Ước tính, việc phổ cập dịch vụ chăm sóc trẻ có thể mang lại tổng lợi ích kinh tế lên tới 3,02 tỷ USD, thông qua việc tăng tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ và nâng cao năng suất.
Bàn giải pháp nâng chất giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp
Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh Việt Nam cần những điều chỉnh chính sách mạnh mẽ để giải quyết “điểm nghẽn” trong hệ thống chăm sóc trẻ nhỏ, đặc biệt tại khu đô thị và khu công nghiệp.
Báo cáo của Ngân hàng Thế giới đưa ra 3 nhóm giải pháp lớn. Một trong những giải pháp quan trọng là cải thiện chế độ cho đội ngũ giáo viên mầm non. Mức hỗ trợ hiện nay còn thấp, khiến thu nhập của giáo viên, đặc biệt ở khu vực ngoài công lập còn hạn chế.
Vì vậy, cần xây dựng chính sách tiền lương ở tầm quốc gia, đồng thời tăng lương theo lộ trình gắn với trình độ chuyên môn.
Đồng thời, cần tăng nguồn cung dịch vụ với chi phí hợp lý, trong đó nhấn mạnh mở rộng hệ thống mầm non công lập, đặc biệt cho trẻ dưới 3 tuổi; đồng thời cải cách mô hình hợp tác công – tư (PPP), giảm rào cản để thu hút các nhà đầu tư.
Đáng chú ý, chuyên gia Ngân hàng Thế giới cũng đề xuất điều chỉnh chính sách lao động theo hướng thân thiện hơn với gia đình, trong đó có việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 12 tháng. Phương án được đưa ra là mỗi phụ huynh nghỉ 6 tháng, nhằm san sẻ trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Bà Buchhave chỉ ra khoảng trống lớn hiện nay: sau 6 tháng nghỉ thai sản, nhiều gia đình không có nơi gửi trẻ do phần lớn cơ sở mầm non công lập chưa nhận trẻ dưới 12 tháng tuổi. Điều này khiến không ít phụ nữ buộc phải rời bỏ thị trường lao động hoặc chấp nhận những lựa chọn không bền vững.
“Khung chính sách của Việt Nam đã có đủ các cam kết cần thiết để hành động”, bà nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chuyên gia của Ngân hàng Thế giới cũng cho biết đây là những chiến lược dài hạn. Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra một số hành động cần thực hiện trong ngắn hạn như: Tăng số lượng chỗ học cho trẻ dưới 3 tuổi tại cơ sở mầm non công lập, nới lỏng trần biên chế, kéo dài giờ hoạt động ở trường, loại bỏ rào cản hành chính đối với người di cư, đồng bộ chính sách chăm sóc trẻ em với chính sách nghỉ phép của cha mẹ và làm việc linh hoạt…
Tại hội thảo, bà Lê Thuỵ Mỵ Châu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết thành phố hiện có hơn 1.800 cơ sở mầm non với trên 520.000 trẻ, hơn 47.000 giáo viên, cán bộ quản lý - quy mô lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, áp lực về chỗ học, đặc biệt cho con em công nhân và lao động nhập cư, vẫn rất lớn.
Nhiều mô hình linh hoạt đã được triển khai như giữ trẻ ngoài giờ, trường do doanh nghiệp đầu tư hay cơ sở mầm non tại khu lưu trú công nhân, ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động, quản lý. Dù vậy, bài toán về nguồn lực, quy hoạch và chất lượng vẫn còn nhiều thách thức.
Ở góc độ quản lý, bà Hoàng Thị Dinh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ chương trình quốc gia, đặc biệt tại các địa phương có khu công nghiệp lớn.
Bà cho rằng cần tăng cường phân cấp, trao quyền cho địa phương trong việc tham mưu và triển khai giải pháp phù hợp với thực tiễn.
Đồng thời, các địa phương cần chú trọng mở rộng quy mô, tăng tỷ lệ trẻ đến trường, nhất là nhóm trẻ nhà trẻ, vốn còn nhiều hạn chế so với bậc mẫu giáo.
Đại diện Bộ GD&ĐT cho biết đang triển khai chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại khu đô thị, khu công nghiệp, với mục tiêu đến năm 2035, 100% trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi là con công nhân, người lao động có nhu cầu sẽ được đến trường.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, giáo dục mầm non cần được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực giáo dục mà còn là câu chuyện chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ trong những năm đầu đời.
Theo ông Vinh, đây là giai đoạn nền tảng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của mỗi con người. Những gì trẻ được tiếp cận trong giai đoạn này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến kết quả học tập, khả năng học tập suốt đời và năng suất lao động khi trưởng thành.
"Giáo dục mầm non phải là câu chuyện của tiếp cận sớm, cơ hội sớm và đầu tư sớm, không chỉ trong ngành giáo dục mà trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội", ông Vinh nhấn mạnh.
Chiều 6-4, UBND TP Hà Nội tổ chức họp báo thông tin tình hình kinh tế - xã hội quý I-2026. Chánh văn phòng UBND TP Nguyễn Tiến Thiết chủ trì.
Tại buổi họp báo, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến - Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an Hà Nội) - thông tin về vụ 300 tấn thịt heo bẩn tuồn vào chợ và bếp ăn trường học vừa bị triệt phá.
Theo đó, Nguyễn Thị Hiền thuê địa điểm tại Trung tâm giết mổ tập trung Vạn Phúc (xã Nam Phù, Hà Nội) để giết mổ heo. Hiền bàn bạc với Đỗ Văn Thanh - người chuyên thu gom heo dịch bệnh từ Phú Thọ, Tuyên Quang - rồi chuyển về lò mổ tại Hà Nội.
Trung bình mỗi ngày, Thanh và đồng bọn thu gom 50-60 con heo nhiễm dịch bệnh để bán cho Hiền.
Hiền sau đó bán lại cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát. Công ty này pha lọc, sơ chế, đóng gói, dán nhãn "thịt heo sạch" có truy xuất nguồn gốc QR Code rồi phân phối cho nhiều đơn vị: Công ty Cổ phần Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội, Công ty TNHH thương mại thực phẩm Khánh Ngọc, Công ty Cổ phần thực phẩm Hương Sơn, Công ty TNHH dịch vụ ẩm thực Gia An và một số điểm bán tại các chợ đầu mối.
"Từ đầu năm đến nay, các đối tượng đã tiêu thụ khoảng 3.600 con (khoảng 300 tấn) heo dịch bệnh ra thị trường, cung cấp cho bếp ăn của 26 trường tiểu học và nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận" - Thượng tá Yến cho biết.
Để che giấu nguồn gốc, Đỗ Văn Thanh câu kết với Vũ Kim Tuấn - cán bộ trạm kiểm dịch, chẩn đoán xét nghiệm bệnh động vật Phú Thọ - để cấp giấy chứng nhận kiểm dịch cho các chuyến hàng.
Giấy tờ bị cấp sai thông tin về chủ hàng, sai số lượng hàng hóa, tạo điều kiện để đưa thịt heo bệnh ra thị trường. Từ tháng 1-2026 đến nay, ông Tuấn đã cấp 126 giấy chứng nhận kiểm dịch giả cho Thanh và đồng bọn.
"Cơ quan điều tra đang tiếp tục xác minh, thu thập tài liệu, thu hồi tài sản và củng cố hành vi của các đối tượng để xử lý trước pháp luật" - Thượng tá Yến nói.
Về danh sách các trường học đã sử dụng thịt heo bệnh, đại diện Công an Hà Nội cho biết cơ quan cảnh sát điều tra sẽ tiếp tục truy vết, xác minh và làm rõ.