Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 12/4 công bố Thông tư 26, quy định chuẩn nghề nghiệp của giảng viên đại học. Trong đó nêu 4 tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp.
Điểm mới so với các quy định trước đây là yêu cầu giảng viên tuân thủ các quy định về đạo đức học thuật, đảm bảo liêm chính khoa học, trung thực và minh bạch trong giảng dạy, nghiên cứu, công bố kết quả và các hoạt động chuyên môn khác.
Điều chỉnh của Bộ trong bối cảnh các chủ đề về liêm chính khoa học gây tranh cãi trên mạng xã hội, còn giảng viên chịu áp lực công bố quốc tế.
Hiện, các quy tắc về liêm chính khoa học theo quy định riêng của từng trường. Ví dụ, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, yêu cầu giảng viên không đạo văn, ghi nhận đúng, đủ mức đóng góp của tất cả thành viên với sản phẩm nghiên cứu; không ghi tên đơn vị khác trên công bố khoa học…
Còn Đại học Bách khoa Hà Nội cấm giảng viên mua, bán kết quả nghiên cứu dưới mọi hình thức; không sao chép, biến ý tưởng của người khác thành của mình; không bịa đặt, ngụy tạo đối tượng, dữ liệu nghiên cứu và hồ sơ – lý lịch khoa học.
Một số quy định khác của Thông tư 26 là yêu cầu giảng viên giữ gìn phẩm chất, đạo đức; tôn trọng và đối xử công bằng, đúng mực với sinh viên; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng; tâm huyết với nghề; công bằng trong đánh giá; đồng thời tuân thủ các quy định nội bộ và những tiêu chuẩn đạo đức của pháp luật.
Thông tư mới áp dụng cho cả giảng viên trong và ngoài công lập, thay vì chỉ công lập như trước kia. Theo Bộ, việc đưa ra các tiêu chí về đạo đức, nghề nghiệp sẽ giúp các trường thuận tiện bố trí, phân công và đánh giá giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bo-giao-duc-yeu-cau-giang-vien-liem-chinh-khoa-hoc-5061363.html
Tuyển sinh lớp 10 sau sáp nhập: Học sinh Bà Rịa - Vũng Tàu cần tính kỹ nguyện vọng
Chiều nay 5-4, ngày hội Tự tin vào lớp 10 diễn ra tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở đường 3 Tháng 2, phường Phước Thắng, TP.HCM (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Trong khuôn khổ ngày hội, nhiều học sinh, phụ huynh băn khoăn cách đăng ký và sắp xếp nguyện vọng khi phạm vi chọn trường được mở rộng nhưng cũng kéo theo không ít thay đổi.
ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa - phó trưởng phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở GD-ĐT TP.HCM - nhấn mạnh trong bối cảnh TP.HCM vừa sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, một trong những điểm học sinh và phụ huynh cần quan tâm hàng đầu là việc đăng ký và sắp xếp nguyện vọng.
Với học sinh đến từ khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), việc sáp nhập đồng nghĩa với việc mở rộng phạm vi lựa chọn trường, nhưng cũng kéo theo những thay đổi trong cách đăng ký. Vì vậy, học sinh cần đặc biệt cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và môi trường học tập khi đặt nguyện vọng, tránh tình trạng chọn trường quá xa hoặc không phù hợp với năng lực.
Thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào các trường THPT thường và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên rõ ràng. Hệ thống sẽ xét tuyển theo thứ tự này và học sinh bắt buộc phải học theo nguyện vọng trúng tuyển cao nhất, không được quyền lựa chọn lại dù đủ điểm vào nhiều trường. Đây là nguyên tắc quan trọng mà nhiều học sinh thường chủ quan.
Về quy trình, học sinh sẽ đăng ký trực tuyến qua hệ thống của Sở GD-ĐT TP.HCM theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1, học sinh đăng ký và hệ thống tổng hợp dữ liệu, Sở GD-ĐT công bố số lượng nguyện vọng 1 vào từng trường; sau đó học sinh có khoảng 5-7 ngày để điều chỉnh nguyện vọng trước khi hệ thống đóng lại hoàn toàn ở giai đoạn 2. Khi kết thúc, nhà trường sẽ in phiếu đăng ký để học sinh và phụ huynh rà soát, ký xác nhận.
Sau khi hoàn tất đăng ký và ký xác nhận, thí sinh sẽ không được điều chỉnh nguyện vọng vì bất kỳ lý do nào. Theo ông Khoa, thực tế mỗi năm đều có trường hợp học sinh muốn thay đổi do chọn sai hoặc chưa phù hợp, nhưng đều không được giải quyết. Do đó, việc tính toán kỹ lưỡng ngay từ đầu là yếu tố then chốt.
Ngoài ra học sinh cần sớm xây dựng kế hoạch ôn tập khi kỳ thi năm nay diễn ra sớm hơn khoảng một tuần, vào ngày 1 và 2-6. Với những thí sinh đăng ký thi vào lớp chuyên, cần chuẩn bị thêm cho môn chuyên tương ứng, đồng thời nắm rõ quy định.
Nếu không trúng tuyển chuyên vẫn được xét vào các nguyện vọng THPT thường, nhưng nếu đã xác nhận nhập học trường chuyên thì các nguyện vọng thường sẽ không còn hiệu lực.
"Vì vậy các bạn học sinh cần chủ động tìm hiểu thông tin, tham khảo ý kiến phụ huynh và thầy cô để đặt nguyện vọng hợp lý, phù hợp năng lực và điều kiện thực tế, tránh những sai sót đáng tiếc trong kỳ tuyển sinh quan trọng này", ông Khoa lưu ý.
Trước băn khoăn của học sinh về áp lực kỳ thi và đề thi có khó hay không sau sáp nhập, ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa nhấn mạnh đề thi tuyển sinh lớp 10 năm nay được xây dựng trên cơ sở ma trận đề thi rõ ràng, đồng thời bao hàm công tác chuyên môn của cả ba khu vực sau sáp nhập.
Ông Khoa khẳng định, trong công tác xây dựng đề thi, Sở GD-ĐT TP.HCM luôn tuân thủ nguyên tắc đề thi nằm trong phạm vi kiến thức học sinh đã được học, bám sát chương trình giáo dục và đảm bảo đánh giá đúng năng lực.
Việc ra đề không nhằm mục tiêu "làm khó" hay "làm dễ" mà hướng đến sự phù hợp, khách quan và công bằng. Đề thi được xây dựng trên cơ sở phân tích kết quả học tập thực tế của học sinh, đồng thời có sự tham vấn ý kiến chuyên môn từ đội ngũ giáo viên ở cả ba khu vực sau sáp nhập, nhằm đảm bảo tính cân bằng, không nghiêng về bất kỳ địa bàn nào.
Đề thi luôn đảm bảo tính phân hóa, tức là vừa đáp ứng yêu cầu xét tốt nghiệp, vừa phục vụ công tác tuyển sinh, từ đó giúp phân loại thí sinh theo năng lực. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với một kỳ thi tuyển sinh quy mô lớn như tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM.
"Học sinh hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng, độ phù hợp cũng như tính công bằng của đề thi. Thay vì lo lắng về mức độ khó - dễ, các em nên tập trung ôn tập những kiến thức đã học, rà soát lại các phần còn chưa nắm vững để củng cố kịp thời.
Việc giữ tâm lý ổn định là yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn này. Nếu quá lo lắng về những điều chưa xảy ra, học sinh có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu quả học tập", ông Khoa nhấn mạnh.
Ngoài ra trả lời băn khoăn của học sinh về việc đăng ký nguyện vọng vào các trường ở khoảng cách xa nơi cư trú, ông Khoa cho biết sau khi hoàn tất đăng ký, hệ thống tuyển sinh sẽ tự động tính toán và hiển thị khoảng cách từ địa chỉ nhà của học sinh đến từng trường THPT đã chọn.
Theo đó, nếu nguyện vọng đăng ký vượt quá khoảng cách khuyến nghị (khoảng 10-13km tùy khu vực sau sáp nhập), học sinh vẫn được quyền đăng ký bình thường. Tuy nhiên, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo để nhà trường và phụ huynh lưu ý.
Trong trường hợp này, các trường THCS sẽ phối hợp với phụ huynh và học sinh để rà soát lại nguyện vọng, nhằm đảm bảo việc đăng ký không bị nhầm lẫn và thực sự phù hợp với điều kiện đi lại cũng như năng lực học tập của học sinh. Nếu phát hiện có sai sót hoặc lựa chọn chưa hợp lý, học sinh hoàn toàn có thể điều chỉnh lại nguyện vọng.
"Vệc chọn trường quá xa có thể gây nhiều khó khăn trong quá trình học tập, đặc biệt về thời gian di chuyển và tính kỷ luật ở bậc THPT, nơi yêu cầu học sinh phải có mặt đúng giờ, nếu đi trễ nhiều lần sẽ ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện và học tập.
Vì vậy các em nên cân nhắc kỹ lưỡng, ưu tiên lựa chọn những trường phù hợp với năng lực và có khoảng cách hợp lý để đảm bảo việc học tập lâu dài. Trong mọi trường hợp, quyết định cuối cùng vẫn thuộc về học sinh và phụ huynh sau khi đã được tư vấn đầy đủ", ông Khoa nhấn mạnh.
Trả lời câu hỏi của học sinh về việc lựa chọn tổ hợp môn và ảnh hưởng đến xét tuyển đại học, ThS Lữ Thị Trà Giang - Hiệu trưởng trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - cho biết việc xây dựng các tổ hợp môn tại trường THPT được thực hiện trên cơ sở năng lực đội ngũ giáo viên, điều kiện tổ chức dạy học và định hướng chung của chương trình, nhằm đảm bảo phù hợp với học sinh.
Vì vậy học sinh không nên lo lắng việc bị đóng khung trong một tổ hợp cố định. Thực tế tại các trường, đặc biệt là trường chuyên, ngoài các môn học chung bắt buộc, nhà trường có thể linh hoạt tổ chức dạy học, kể cả việc bố trí các lớp học bổ trợ hoặc tăng cường vào các buổi khác nhau để đáp ứng nhu cầu của học sinh, giúp các em vẫn có cơ hội tiếp cận thêm những môn học cần thiết cho định hướng của mình.
Theo bà Giang, dù việc lựa chọn tổ hợp môn từ lớp 10 không chỉ phục vụ quá trình học tập trước mắt mà còn là bước mở đầu định hướng cho tương lai. Tuy nhiên, học sinh ở giai đoạn này chưa cần xác định ngay một ngành nghề cụ thể, mà điều quan trọng là lựa chọn tổ hợp thể hiện đúng thế mạnh và sự yêu thích của bản thân.
Theo xu hướng tuyển sinh hiện nay, nhiều tổ hợp xét tuyển vẫn bao gồm các môn cốt lõi như toán, ngữ văn kết hợp với các môn tự chọn. Do đó, học sinh nên cân nhắc lựa chọn theo hướng linh hoạt, có thể kết hợp giữa các nhóm môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội để mở rộng cơ hội xét tuyển trong tương lai, tránh tự thu hẹp lựa chọn của mình.
"Các em hãy hiểu rõ năng lực và sở thích của mình, không nên lựa chọn theo bạn bè hay áp lực từ gia đình, mà cần chủ động bảo vệ định hướng cá nhân. Ngoiaf ra, các em nên tích cực tham gia các hoạt động tư vấn, trao đổi với thầy cô để được hỗ trợ, từ đó đưa ra lựa chọn tổ hợp môn phù hợp, tạo nền tảng tốt cho chặng đường học tập và nghề nghiệp sau này", bà Giang nhấn mạnh.
Lo ngại các môn tăng cường không phải là dạy thêm
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) trong và ngoài nhà trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.4.
Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh (HS) mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy băn khoăn. Nhiều năm gần đây, các hoạt động nói trên được đưa vào nhà trường thường được gọi là hoạt động giáo dục "liên kết", bổ trợ nhưng thực chất không khác gì dạy thêm trong nhà trường, ví dụ như môn tiếng Anh. Trong chương trình chính khóa có môn học này (thời lượng chương trình 4 tiết/tuần) nhưng rất nhiều trường đưa vào thời khóa biểu môn "tiếng Anh liên kết" hoặc "tăng cường tiếng Anh", "tiếng Anh với người nước ngoài"… có thu học phí, thậm chí là học phí rất cao. Các môn như toán bằng tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống… cũng tương tự.
Những giờ học liên kết có thu tiền được chèn vào giờ học chính khóa khiến dư luận bức xúc nhiều năm qua. Hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm, học thêm theo Thông tư 19 sửa đổi mới ban hành
ẢNH: PHHSCC
Việc phụ huynh dù không muốn nhưng vẫn phải đóng tiền cho con học vì cách xếp lớp, xếp thời khóa biểu của các nhà trường đã khiến dư luận rất bức xúc.
Tiếp xúc cử tri Hà Nội vào tháng 12.2025 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (thời điểm đó đang giữ cương vị Tổng Bí thư) cũng chỉ đạo "không thể biến trường học thành nơi dịch vụ" khi Nhà nước miễn học phí, nhưng trường lại "bày ra nhiều thứ khác thu tiền nhiều hơn".
Từ khi Bộ GD-ĐT dự kiến sửa quy định DTHT, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ định nghĩa và cơ chế giám sát tài chính đối với "hoạt động giáo dục tăng cường". Có ý kiến bày tỏ lo ngại về nguy cơ biến tướng hoạt động "tăng cường" khi dự thảo loại trừ các "hoạt động giáo dục tăng cường, theo sở thích" ra khỏi phạm vi điều chỉnh của dạy thêm. Nếu không có ranh giới rõ ràng, các cơ sở giáo dục có thể lợi dụng điều này để tổ chức dạy thêm dưới danh nghĩa "hoạt động tăng cường".
Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải: Thông tư mới đã làm rõ hơn về khái niệm DTHT, phân định ranh giới giữa DTHT và các hoạt động giáo dục tăng cường, bổ trợ được phép tổ chức để phát triển toàn diện HS theo tinh thần Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ GD-ĐT, các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của HS được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.
Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hoạt động giáo dục tăng cường, bảo đảm không bị lợi dụng để thu tiền hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định.
Thông tư mới tiếp tục quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức dạy thêm tại nhà trường khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT cho phép tăng thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng HS theo quy định và nhu cầu, đi kèm trách nhiệm giải trình.
Dù cho phép tăng tiết nhưng quy định về việc không được thu học phí của người học tại Thông tư 29 vẫn tiếp tục được giữ nguyên.
Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn P.Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết việc cho phép các nhà trường đề xuất tăng tiết là cần thiết, đặc biệt với HS lớp 9 chuẩn bị thi vào lớp 10. Khi còn là dự thảo, Bộ GD-ĐT dự kiến chỉ cho phép tăng tiết DTHT với "trường hợp đặc biệt". Tuy nhiên, ban hành chính thức, quy định đã có xu hướng "nới lỏng" hơn khi cho phép tăng tiết dạy thêm với HS có nhu cầu, dù vẫn giữ quy định phải được giám đốc sở GD-ĐT cho phép. "Lúc trước chúng tôi cũng băn khoăn không biết thế nào là "trường hợp đặc biệt" để minh chứng khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT. Tuy nhiên, quy định chính thức đã giải tỏa điều này khi không còn cụm từ đó", vị này nói.
Dù vậy, một số hiệu trưởng lại vấp phải một nỗi lo khác, đó là tăng tiết nhưng không cho thu học phí của người học thì kinh phí trả cho giáo viên (GV) lấy từ nguồn nào.
Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội) cho hay hiện kinh phí trả cho GV dạy thêm (tối đa 2 tiết/tuần) để phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi và HS ôn thi lớp 10 được trả cho GV dạy vượt số giờ theo quy định. Tuy nhiên, quy định về thời gian làm việc của GV do chính Bộ GD-ĐT ban hành cũng chỉ cho phép nhà trường phân công GV dạy vượt định mức một số giờ nhất định để đảm bảo GV được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và không vượt quá khả năng chi trả dạy thêm giờ của ngân sách.
Do vậy, các trường cho biết sẽ phải tính toán cân đối giữa nhu cầu của HS và khả năng của GV. Không thể yêu cầu GV dạy miễn phí quá nhiều nhưng vẫn phải đáp ứng nhu cầu ôn thi của HS. Tránh tình trạng HS vừa phải học thêm ở trường nhưng vẫn phải học thêm bên ngoài dẫn đến quá tải.
Một số sở GD-ĐT cũng nêu khó khăn khi không thu phí dạy thêm trong nhà trường nhưng vẫn phải trả kinh phí cho GV và đề nghị Bộ GD-ĐT khi sửa quy định DTHT cần làm rõ về kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường; hướng dẫn nội dung chi và mức chi phục vụ việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Theo các sở GD-ĐT, hiện nội dung chi và mức chi cho việc tổ chức DTHT trong nhà trường chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc xây dựng định mức chi khi lập dự toán. Lý do, cơ quan tài chính trả lời là chưa có căn cứ pháp lý để duyệt định mức chi.
Dù vậy, Bộ GD-ĐT vẫn giữ quy định tại Thông tư 29 với nội dung khá chung chung: "Kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".
Bộ GD-ĐT một lần nữa khẳng định: "Thông tư 19 tiếp tục không cấm DTHT chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của GV. Mục tiêu trọng tâm của thông tư là siết chặt kỷ cương, ngăn chặn dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi, bảo vệ môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với mọi đối tượng liên quan".
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/lo-ngai-cac-mon-tang-cuong-khong-phai-la-day-them-185260409213453008.htm