Từ lâu, các gia đình Trung Quốc đã coi trọng các nghi thức mai táng, trong đó việc có ngôi mộ trang trọng được xem là hành động hiếu thảo.
Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm hạn chế diện tích đất có sẵn và dân số già hóa làm tăng nhu cầu, không gian chôn cất ngày càng khan hiếm, dẫn đến giá tăng cao.
Ví dụ, tính đến tháng 7/2025, Thượng Hải có hơn 54 nghĩa trang thương mại và đã gần như được bán hết. Vào tháng 3/2023, nghĩa trang Songhe ở Thượng Hải gây xôn xao dư luận sau khi giá đất tại đây được tiết lộ lên tới khoảng 760.000 nhân dân tệ (3 tỷ đồng) mỗi m2.
Thời điểm đó, giá nhà trung bình ở Thượng Hải khoảng 55.000 nhân dân tệ (210 triệu đồng) mỗi m2, theo một số trang web bất động sản trực tuyến.
Theo khảo sát về chi phí tang lễ toàn cầu năm 2020 do công ty bảo hiểm SunLife thực hiện, chi phí tang lễ của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Nhật Bản và tương đương nửa thu nhập cả năm của một người.
Ngược lại, giá bất động sản đã giảm 40% từ năm 2021 đến năm 2025, một phần do sự điều tiết của chính phủ – “nhà cửa là để ở, không phải để đầu cơ”.
Khi giá đất tại các nghĩa trang truyền thống ngày càng trở nên đắt đỏ, người dân bắt đầu tìm kiếm các giải pháp thay thế. Một số người chọn mua căn hộ để lưu trữ tro cốt như một lựa chọn thiết thực hơn.
Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết vấn đề vị trí lưu trữ mà còn mang lại lợi ích về mặt tài chính, vì bất động sản có thể giữ được giá trị và cho phép sử dụng lâu hơn để lưu trữ tro cốt.
Ví dụ, tại Bắc Kinh, một lô đất nghĩa trang tầm trung chỉ có quyền sử dụng trong 20 năm. Với ngân sách tương tự, các gia đình có thể mua một căn hộ nhỏ hơn ở một thành phố hạng hai hoặc hạng ba với quyền sở hữu 70 năm. Như thế, họ có thể trang trí linh hoạt và đến viếng thăm bất cứ lúc nào, mang đến hình thức tưởng niệm cá nhân hơn.
Trong trường hợp khó khăn về tài chính, gia chủ cũng có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản thông thường.
Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, với những lo ngại có thể làm phiền hàng xóm và gây khó chịu về mặt tâm lý. Nó cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị bất động sản.
Tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, một khu lưu giữ tro cốt công cộng ở thị trấn Zhongtang từng được xây dựng với 16 tòa nhà được bán hoặc cho thuê như “nhà thờ tổ tiên gia đình”. Nơi này được sử dụng riêng để lưu trữ tro cốt, chứa được hàng chục nghìn hũ tro cốt.
Vào nhiều dịp trong đó có Thanh Minh, việc đốt hương và các hoạt động nghi lễ đã làm phiền lòng cư dân sống gần đó.
Quy định mới về quản lý dịch vụ tang lễ chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày 30/3 vừa qua đã đánh dấu sự điều chỉnh lớn đầu tiên sau gần 30 năm.
Chính sách sửa đổi này định nghĩa lại dịch vụ tang lễ là hoạt động xã hội phi lợi nhuận, không được phép thêm bất kỳ hạng mục hoặc khoản phí nào ngoài những gì đã được liệt kê chính thức trong danh mục. Giá các dịch vụ mai táng do chính phủ quy định.
Quy định nêu rõ sẽ không có nghĩa trang tư nhân hoặc thương mại nào được phê duyệt kể từ thời điểm này trở đi.
Các bệnh viện được yêu cầu thực hiện kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt để ngăn nhân viên làm rò rỉ thông tin bệnh nhân hoặc giới thiệu dịch vụ bất hợp pháp.
Ngoài ra, một cơ chế quản lý chung đã được triển khai toàn quốc, chính sách mới kỳ vọng đảm bảo hành trình cuối đời được xử lý một cách trang trọng và công bằng hơn.
Ngoài ra, luật cũng cấm mua căn hộ chung cư làm nơi lưu trữ tro cốt người. Động thái này đã gây tranh cãi khi nhiều ý kiến cho rằng: “Nếu tôi giữ tro cốt trong nhà, làm sao mà người ta biết được? Vấn đề thực sự là đất nghĩa trang quá đắt và việc này chỉ giải quyết triệu chứng chứ không phải nguyên nhân”.
“Thật trớ trêu. Người sống không đủ tiền mua nhà, còn người chết lại không đủ tiền mua đất chôn cất”, một người khác nêu quan điểm.
Luật cũng đặt mục tiêu giảm chi phí tang lễ, kiểm soát dịch vụ và thúc đẩy hình thức mai táng “xanh”.
Quy định mới nhấn mạnh dịch vụ tang lễ phải tuân theo nguyên tắc tiết kiệm, văn minh và thân thiện môi trường; đồng thời thúc đẩy cải cách phong tục mai táng truyền thống.
Luật mới cũng nhấn mạnh các hình thức được khuyến khích để “hạ nhiệt” thị trường đất nghĩa trang, hạn chế đầu cơ đất nghĩa trang và tiết kiệm đất đô thị. Các biện pháp gồm: hỏa táng không bia mộ lớn, hải táng, chôn cây (tree burial), tưởng niệm không mộ…
Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già hóa tăng nhanh nhất thế giới. Nước này ghi nhận 11,3 triệu ca tử vong vào năm 2025, cao hơn nhiều so với 7,9 triệu ca sinh cùng năm.
Trước tình trạng số lượng người được chôn cất ngày càng tăng và nguồn cung đất ngày càng hạn chế, chính quyền các thành phố lớn như Thượng Hải đang trợ cấp chi phí cho những người lựa chọn “phương pháp chôn cất sinh thái”, bao gồm “chôn cất sâu dưới lòng đất hoặc chôn cất tro cốt dưới biển”.
Năm 2025, số lượng các vụ chôn cất người chết trên biển ở Thượng Hải đạt mức cao kỷ lục với hơn 10.000 trường hợp.
Ngày 10/4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp với ông Lợi, 56 tuổi, Phó chủ tịch UBND phường Phúc Yên. Thời điểm phạm tội, ông Lợi là Phó chủ tịch UBND thành phố Phúc Yên (cũ).
Khám chỗ ở, nơi làm việc của ông Lợi, công an thu nhiều tài liệu liên quan phục vụ điều tra. Hiện, cơ quan điều tra chưa công bố hành vi sai phạm, tội danh của ông Lợi.
Trước đó, rạng sáng 24/3, hơn 200 công an thuộc các đơn vị của Công an tỉnh Phú Thọ đã đồng loạt ra quân, khám xét 28 địa điểm, thu nhiều súng đạn, tài liệu liên quan.
Sau đó, công an khởi tố 15 bị can về 9 tội. Trong số này có Hoàng Văn Thiện, công chức Hạt kiểm lâm Phúc Yên; Nguyễn Lâm Tới, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm thành phố Phúc Yên cũ; Lưu Văn Cường, khi phạm tội là cán bộ địa chính xã Ngọc Thanh, nay là lao động tự do; Lưu Tiến Chung, khi phạm tội là Phó chủ tịch UBND xã Ngọc Thanh phụ trách kinh tế, chịu trách nhiệm về các lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp, tài chính - ngân sách, quản lý đất đai, môi trường, nay là Giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công UBND phường Xuân Hòa; Hoàng Chí Thanh, cựu cán bộ địa chính UBND xã Trung Mỹ, nay là lao động tự do), để điều tra tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ hoặc Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Cùng vụ án, nhiều giám đốc doanh nghiệp cũng bị khởi tố để điều tra về các tội: Gây ô nhiễm môi trường, Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Chứa mại dâm, Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng, Mua bán trái phép hóa đơn, Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.
Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án với những người tiếp tay, bao che, theo tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".
Ngày 4/4, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an TP HCM mở rộng điều tra Hoàng, 44 tuổi, về hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đề nghị các nạn nhân của bị can đến trình báo để được đảm bảo quyền lợi.
Theo nội dung vụ án, từ tháng 5/2019, Hoàng thành lập Công ty Đấu giá Hợp danh VAMC (doanh nghiệp đã nhiều lần thay đổi tên: Công ty Tiền Phong, Hoàng Phát, Trung Tín) và thuê Nguyễn Trung Tín (36 tuổi) làm Giám đốc, đại diện pháp luật, điều hành các phiên bán sản phẩm.
Cơ quan điều tra xác định, từ tháng 2/2020 đến tháng 1/2022, Hoàng cần tiền trả nợ nên đưa ra thông tin gian dối về việc Công ty VAMC được cơ quan thi hành án giao bán đấu giá nhiều tài sản.
Từ đây, Hoàng đã lừa một người nộp gần 53 tỷ đồng để mua 6 tài sản đấu giá. Hoàng sau đó không thực hiện cam kết, chiếm đoạt số tiền này sử dụng cá nhân. Ngoài ra, cảnh sát còn nhận được nhiều trình báo của các nạn nhân, cho rằng bị chủ công ty đấu giá này lừa.
Cảnh sát kêu gọi các nạn nhân của Hoàng liên hệ Phòng PC03 tại địa chỉ số 14-16 Đoàn Như Hài, phường Xóm Chiếu để trình báo.
Theo cáo trạng, công an đã gửi công văn xác minh, điều tra tin báo tố giác của người dân đối với vụ án cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự do Nguyễn Văn Đang cùng các đồng phạm thực hiện.
Theo nội dung công văn ngày 21-7-2025 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM phát hành công văn gửi Ngân hàng Đại chúng Việt Nam (PVcomBank) Chi nhánh Gò Vấp, TP.HCM với nội dung "hỗ trợ cung cấp thông tin về tài khoản ngân hàng mang tên NGUYEN VAN DANG để xác minh điều tra làm rõ hành vi cho vay lãi nặng của đối tượng này".
Quá trình điều tra, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM tiến hành trích xuất hình ảnh, nội dung tin nhắn của bị cáo Trần Hữu Cường và Vy Bảo Ngọc (vợ của Đang, liên quan đến nhóm cho vay lãi nặng) và phát hiện hình ảnh có nội dung công văn trên.
Xác định nội dung công văn là tài liệu quan trọng trong việc điều tra xử lý tội phạm, đã bị bị cáo Trần Hữu Cường (Giám đốc Ngân hàng PVcomBank - Chi nhánh Gò Vấp) chuyển cho người có liên quan biết, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã triệu tập Trần Hữu Cường đến trụ sở công an làm việc.
Quá trình điều tra vụ án, cơ quan chức năng xác định bị cáo Trần Hữu Cường là Giám đốc Ngân hàng PVcomBank Chi nhánh Gò Vấp từ năm 2022.
Quá trình quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ tại ngân hàng, Cường có quen biết với Vy Bảo Ngọc, do Ngọc là khách hàng thường vay tiền của ngân hàng.
Ngày 26-7-2025, Ngọc có nhu cầu vay vốn tại ngân hàng nên liên hệ với Cường và gửi giấy tờ liên quan đến 2 căn nhà ở phường Hiệp Bình (cũ) và phường Thạnh Mỹ Tây (cũ), TP.HCM làm tài sản thế chấp cho khoản vay.
Quá trình duyệt hồ sơ vay vốn của Ngọc, Cường phát hiện tài khoản do Nguyễn Văn Đang là chủ tài khoản đang bị Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM xác minh. Do đó, bị cáo Cường đã gửi tin nhắn thông báo và hình ảnh công văn cho Vy Bảo Ngọc.
Nhận được tin nhắn của Cường, Ngọc đưa cho Nguyễn Văn Đang xem để tìm cách giải quyết. Khi xem xong, Đang liên hệ với nhiều người để hỏi tính chất của công văn là gì, sau đó đã xóa toàn bộ nội dung dữ liệu có trong máy điện thoại di động liên quan đến hành vi cho vay lãi nặng để tránh việc bị điều tra.
Tại văn bản trả lời cho Phòng Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM, PVcomBank cho biết theo quy trình cung cấp thông tin khách hàng cho bên thứ ba không có quy định cho phép cán bộ nhân viên được thông báo, gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin của cơ quan có thẩm quyền cho khách hàng người có liên quan biết.
Ngày 14-8-2025, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM tiến hành bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với bị cáo Trần Hữu Cường tiến hành điều tra.
Tại Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM, Trần Hữu Cường đã khai nhận hành vi phạm tội như nêu trên. Đối với Vy Bảo Ngọc, quá trình điều tra xác định Ngọc không phải là người có chức vụ, quyền hạn nên cơ quan điều tra không xử lý là có căn cứ.
