Trong cuộc trao đổi với hãng tin Sky News sau khi công bố lệnh ngừng bắn với Iran hôm 7/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đã đạt được “mọi thứ chúng ta muốn làm về mặt quân sự” ở Iran. Theo ông Trump, “xét trên quan điểm đó và mọi quan điểm khác”, đây được xem là “chiến thắng hoàn toàn” của Mỹ.
Tổng thống Trump cho biết việc đạt được thỏa thuận với Iran “là tốt”, nhưng nếu không đạt được, Mỹ sẽ quay trở lại cuộc chiến.
Ông Trump tuyên bố Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu các cuộc đàm phán sắp tới hoặc một thỏa thuận đạt được không đáp ứng đủ yêu cầu của Washington.
“Chúng ta sẽ quay trở lại ngay lập tức, rất dễ dàng”, ông Trump nói với kênh truyền thông Anh.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định Mỹ đã giành “chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn” sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Mỹ đã đạt được các mục tiêu quân sự cốt lõi ở Iran.
“Ngay từ đầu Chiến dịch Epic Fury (chiến dịch tập kích Iran), Tổng thống Donald Trump đã ước tính chiến dịch này sẽ kéo dài 4-6 tuần. Nhờ năng lực phi thường của các binh sĩ, chúng ta đã đạt được và vượt qua các mục tiêu quân sự cốt lõi của mình trong 38 ngày”, bà Leavitt bình luận trên mạng xã hội.
“Thành công của quân đội chúng ta đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống Trump và đội ngũ của ông tham gia vào các cuộc đàm phán khó khăn, tạo ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài”, bà Leavitt nói thêm.
Tổng thống Trump ngày 7/4 bất ngờ tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn “hai chiều” kéo dài 2 tuần với Iran. Ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra trên cơ sở đề xuất của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, khi Iran được cho là “đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz”.
Tổng thống Trump cho biết lý do ông quyết định tạm dừng tấn công Iran vì Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần đến một thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Theo Tổng thống Trump, “hầu hết các vấn đề từng gây tranh cãi giữa Mỹ và Iran trước đây đã được hai bên thống nhất, nhưng thời hạn 2 tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận”.
Về phía Iran, nước này tuyên bố đã giành chiến thắng khi buộc Mỹ “phải đồng ý” với 10 điều kiện ngừng bắn do Tehran đưa ra. Các điều kiện này nhấn mạnh việc đảm bảo rằng Iran sẽ không bị tấn công lần nữa, Iran kiểm soát eo biển Hormuz, Mỹ rút quân khỏi khu vực, bồi thường cho Iran, chấp nhận các hoạt động làm giàu uranium của Iran, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết nước này sẽ chiến đấu cho đến khi tất cả các yêu cầu của Tehran được đáp ứng, trừ khi đạt được một giải pháp chính trị.
“Chúng tôi sẵn sàng chiến đấu, và nếu đối phương phạm sai lầm dù nhỏ nhất, họ sẽ đối mặt với phản ứng mạnh mẽ”, tuyên bố của Iran nêu rõ.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời các phái đoàn của Iran và Mỹ đến Islamabad vào ngày 10/4 để tiếp tục đàm phán. Phái đoàn Mỹ dự kiến bao gồm Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Trump, ông Jared Kushner.
Theo hãng tin ISNA, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf sẽ là nhà đàm phán chính của Iran trong cuộc đàm phán với Mỹ tại Islamabad sắp tới.
Nader Hashemi, phó giáo sư về chính trị Trung Đông và Hồi giáo tại Đại học Georgetown ở Washington, tỏ ra hoài nghi về triển vọng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
“Rõ ràng việc đạt được lệnh ngừng bắn là điều tốt, nhưng đừng ảo tưởng. 2 tuần có thể trôi qua rất nhanh. Điều thực sự cần lúc này là ngoại giao cực kỳ tích cực để ngăn chặn một thảm họa khác”, ông Hashemi nói với CBC News.
Ông Hashemi cho rằng vẫn còn những điểm bất đồng then chốt, đặc biệt là yêu cầu của Iran về việc Mỹ phải chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt đối với nước này.
Mặc dù Iran tuyên bố đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn 2 tuần, nhưng dường như có kèm theo điều kiện. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển “có thể thực hiện thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran”.
Theo Sky News, Tass
Được đặt trong một hộp tam giác nhỏ gọn trước giờ phóng, bốn "bản sao" với kích thước chỉ bằng USB của chính các phi hành gia đã đồng hành cùng chuyến bay lịch sử của Artemis 2. Tuy nhiên, theo nhiều khía cạnh, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu, theo Đài CNN hôm 10.4.
Các bản sao trên thực tế là những thiết bị vi lỏng chứa mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào của các nhà du hành vũ trụ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), và đồng nghiệp Canada Jeremy Hansen.
Giới nghiên cứu cho rằng cuộc thí nghiệm sẽ sớm mang lại những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Được đặt tên là AVATAR, cuộc nghiên cứu cho phép các nhà khoa học mô phỏng phản ứng của các cơ quan bên trong cơ thể phi hành gia trong điều kiện không gian sâu.
Bà Lisa Carnell, Giám đốc bộ phận Khoa học Sinh học và Vật lý của NASA, giải thích AVATAR cung cấp cái nhìn chi tiết hơn so với biện pháp xét nghiệm y tế truyền thống về thời điểm và vị trí những thay đổi sinh học bắt đầu xảy ra.
"Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây", bà nói.
Do các nhà nghiên cứu chọn tập trung vào tủy xương trong thí nghiệm lần này, bà Carnell kỳ vọng thu thập dữ liệu về phản ứng miễn dịch của phi hành đoàn khi tiếp xúc với môi trường bức xạ cao trong không gian sâu.
Những thông tin thu hoạch được có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị theo hướng cá nhân hóa, hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, và thậm chí xa hơn nữa trong vũ trụ.
"Khi chúng tôi gửi các phiên bản mini bên cạnh các nhà du hành vũ trụ Christina, Victor, Reid, Jeremy, chúng đều có thể phản ứng khác nhau trong môi trường bức xạ không gian sâu", theo bà Carnell, thêm rằng có người sẽ đề kháng tốt, có người lại nhạy cảm hơn.
Thông qua những gì thu thập được từ cuộc thí nghiệm, NASA kỳ vọng tạo ra những bộ dụng cụ y tế "thiết kế riêng" cho từng cá nhân trong hành trình khám phá mặt trăng hoặc cuộc du hành đến sao Hỏa.
Mục tiêu về dài hạn là gửi các "avatar sinh học" vào không gian trước các chuyến đi, nhằm dự đoán nguy cơ cho sức khỏe và giúp phi hành đoàn chuẩn bị từ sớm cho các sứ mệnh dài hạn.
Dữ liệu từ trang theo dõi chuyến bay Flightradar24 hôm nay cho thấy máy bay không người lái (UAV) trinh sát MQ-4C Triton của hải quân Mỹ xuất phát từ căn cứ Sigonella tại Italy, bay qua vịnh Ba Tư, quần thảo ở eo biển Hormuz rồi quay đầu trở về điểm xuất phát.
Tuy nhiên, sau khi tiến vào không phận Arab Saudi, UAV Mỹ bật mã phát đáp "7400", cho thấy nó đã mất kết nối với đài điều khiển. Máy bay sau đó chuyển hướng về phía Iran và liên tục hạ độ cao, từ 15.850 m xuống 2.900 m.
Phi cơ chuyển sang mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn trên vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iran.
Biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nhận định chiếc MQ-4C đã lao xuống biển, nhưng cho rằng còn quá sớm để kết luận sự việc có liên quan đến Iran hay không.
Giới chức Mỹ và Iran chưa lên tiếng về thông tin.
MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân. Hệ thống Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon.
Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất. Hải quân Mỹ ban đầu dự định đặt mua 70 chiếc, nhưng sau đó cắt giảm đơn hàng còn 27 máy bay. Theo trang tin chuyên ngành Inside Defense, toàn bộ dự án Triton đã tiêu tốn khoảng 13 tỷ USD, khiến giá mỗi phi cơ MQ-4C có thể lên tới hơn 600 triệu USD nếu tính cả chi phí nghiên cứu và phát triển.
Máy bay dài 14,5 m, có sải cánh 40 m và khối lượng rỗng 6,7 tấn. Một chiếc MQ-4C có thể làm nhiệm vụ liên tục trong 30 giờ, tầm hoạt động 15.200 km, trần bay 18 km và đạt tốc độ tối đa 575 km/h.
Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện - hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.
Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.
Quân đội Mỹ đã gần 30 máy bay các loại trong 6 tuần xung đột với Iran, trong đó có ít nhất một đến hai máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry, nhiều phi cơ tiếp dầu KC-135, 4 tiêm kích hạng nặng F-15E, một cường kích A-10, một số trực thăng có người lái và 16 UAV MQ-9 Reaper.
Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ngày 5.4 cảnh báo rằng Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa vào dân thường Israel, theo AFP.
"Cùng lúc, chúng tôi sẽ tiếp tục truy đuổi và vô hiệu hóa giới lãnh đạo khủng bố, và tấn công các mục tiêu an ninh và tài sản chiến lược trên khắp Iran", ông Katz nhấn mạnh trong một tuyên bố qua video.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran.
Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã tấn công các cơ sở thép và hóa dầu của Iran, lập luận doanh thu từ các lĩnh vực này được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sử dụng để tài trợ cho việc sản xuất vũ khí.
Cũng trong ngày 5.4, Israel đã tấn công một tòa nhà ở phía nam thủ đô Beirut của Lebanon, sau khi đưa ra cảnh báo sơ tán, theo AFP dẫn lại thông tin từ truyền thông nhà nước Lebanon. Cuộc tấn công diễn ra khi quân đội Israel tuyên bố họ đang tấn công các mục tiêu của lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Một phóng viên ảnh của AFP đã nhìn thấy quả tên lửa bắn trúng một tòa nhà và máy bay chiến đấu Israel bay ở độ cao thấp trên thủ đô Beirut.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một tàu chiến của Israel bằng tên lửa hành trình ngoài khơi bờ biển Lebanon, theo AFP. Hezbollah lập luận tàu chiến Israel "đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Lebanon".
Khi được AFP liên hệ, quân đội Israel khẳng định: "Chúng tôi không biết về điều đó". Các tàu chiến của Israel đã được sử dụng trong một số trường hợp gần đây để tiến hành các cuộc tấn công vào Lebanon.
Cũng theo AFP, cơ sở hạ tầng quan trọng trên khắp vùng Vịnh đã bị Iran tấn công hôm nay 5.4, với thiệt hại được báo cáo tại những cơ sở dân sự ở UAE, Bahrain và Kuwait. Các quốc gia vùng Vịnh đã phải đối mặt với các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa liên tiếp từ Iran trong những tuần qua khi Tehran đáp trả đợt tấn công của Mỹ và Israel, bắt đầu từ ngày 28.2.
Công ty dầu khí nhà nước của Kuwait ngày 5.4 cáo buộc các cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra thiệt hại "nghiêm trọng" cho cơ sở dầu khí và hóa dầu của Kuwait.
Cùng ngày, chính quyền Abu Dhabi thông báo họ đang ứng phó với một số đám cháy tại một nhà máy hóa dầu ở Khu công nghiệp Ruwais trên bờ biển tây bắc của UAE, do mảnh vỡ rơi xuống sau khi hệ thống phòng không đánh chặn thành công.
Tại Bahrain, công ty năng lượng nhà nước khẳng định một cuộc tấn công bằng UAV của Iran đã gây ra hỏa hoạn tại một bể chứa, nhưng sau đó đã được dập tắt.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 5.4 đã nhận trách nhiệm về các vụ tấn công vào những nhà máy hóa dầu ở UAE, Kuwait và Bahrain. Lực lượng này cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhắm vào lợi ích kinh tế của Mỹ sẽ được tăng cường nếu những vụ tấn công vào mục tiêu dân sự ở Iran tái diễn, theo Reuters.
