Nằm bên rìa một trang trại nuôi lợn ở Thái Châu, hai bể chứa hình vuông chứa đầy chất lỏng màu vàng nồng nặc mùi hăng chính là chìa khóa để cắt giảm một nửa lượng thức ăn từ đậu nành đắt đỏ của ông Gao Qinshan, 47 tuổi, chủ trang trại.
Các bể này chứa hỗn hợp thức ăn rẻ tiền có nguồn gốc địa phương bao gồm cám, dây bí ngô và bã rượu. Tuy nhiên, hỗn hợp này được lên men giống như sữa chua để giúp protein được phân tách sẵn và dễ tiêu hóa hơn, từ đó giảm bớt nhu cầu đối với protein trong đậu nành, mặt hàng mà Trung Quốc nhập khẩu đến 80%.
Đậu nành và khô đậu nành (phụ phẩm thu được sau quá trình ép lấy dầu từ hạt đậu nành) là hai nguồn cung cấp protein và axit amin chủ yếu trong khẩu phần ăn của lợn, giúp lợn tăng trưởng nhanh, cải thiện tỷ lệ nạc và dễ tiêu hóa. Chúng giàu Lysine, thành phần thiết yếu cho quá trình tổng hợp protein và phát triển cơ bắp mà các loại ngũ cốc khác thiếu hụt.
Đối với ông Gao, động lực thay đổi thức ăn chăn nuôi bắt nguồn từ túi tiền bản thân. Chi phí thức ăn chiếm tới 70% chi phí chăn nuôi lợn, trong khi giá đậu nành tăng vọt do căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington, cũng như ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
“Giá đậu nành quá bấp bênh. Nuôi lợn giờ không còn lãi nữa. Mọi người đều đang nghĩ cách cắt giảm chi phí”, ông Gao than thở. Ngành chăn nuôi ở Trung Quốc vốn đang gặp khó khăn vì tình trạng dư cung và sức mua yếu.
Việc nông dân cố gắng cắt giảm chi phí trùng khớp với mục tiêu mà chính quyền Trung Quốc đề ra là đảm bảo an ninh lương thực và tăng cường khả năng tự lực tự cường.
Chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh chiến dịch mở rộng nguồn protein cho gia súc từ tháng 3/2025, ngay khi căng thẳng thương mại leo thang vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đậu nành nhanh chóng trở thành một quân bài mặc cả then chốt.
Hàng chục nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, nghiên cứu viên nhà nước và chuyên gia trong ngành cho hay Bắc Kinh đang hành động nhanh hơn dự kiến trong việc triển khai công nghệ mới và thúc đẩy thức ăn chăn nuôi lên men.
“Mục tiêu chính sách nông nghiệp lớn nhất hiện nay là giảm sử dụng khô đậu nành. Lý do trực tiếp nhất là cuộc thương chiến với Mỹ. Việc lên men thức ăn gia súc là điều thiết yếu”, Fu Zhenzhen, nhà phân tích thức ăn chăn nuôi tại Công ty Tư vấn Nông nghiệp Phương Đông Bắc Kinh, nhận định.
Trung Quốc là nước mua đậu nành lớn nhất thế giới với kim ngạch nhập khẩu đạt 52,7 tỷ USD năm 2024, trong đó 12 tỷ USD là nhập khẩu từ Mỹ, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Thế giới. Năm ngoái, lượng hàng nhập khẩu đã tăng 6,5% so với năm 2024, đạt kỷ lục 111,8 triệu tấn, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc.
Thức ăn lên men hiện chiếm 8% lượng thức ăn công nghiệp tại Trung Quốc, tăng từ mức 3% vào năm 2022 và dự kiến đạt 15% vào năm 2030. Tỷ lệ này giúp Trung Quốc cắt giảm lượng nhập khẩu đậu nành tới 6,3% so với năm ngoái.
Nông dân nuôi lợn chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh an ninh lương thực của Bắc Kinh, nhưng là mảnh ghép đóng vai trò quan trọng vì thịt lợn là thực phẩm thiết yếu truyền thống. Trung Quốc chăn nuôi một nửa số lợn trên thế giới và lợn phụ thuộc vào đậu nành nhiều hơn so với các loại gia súc, gia cầm khác.
Những trang trại vừa và nhỏ như của ông Gao hiện đóng góp tới 1/3 tổng lượng gia súc cho Trung Quốc. Tuy nhiên, việc chuyển sang dùng thức ăn lên men không hề dễ dàng, đòi hỏi đầu tư lớn, kéo theo đó là người nuôi phải thay đổi hoàn toàn hệ thống cho ăn cũ. Bản thân ông Gao từng “nếm trái đắng” khi thức ăn bị nấm mốc gây lãng phí. Nhiều nông dân khác nản lòng đã bỏ cuộc.
Trong bối cảnh đó, chính quyền Trung Quốc đang đưa ra các gói hỗ trợ, bao phủ toàn diện từ khâu chăn nuôi đến mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng.
Muyuan Foods, tập đoàn chăn nuôi lợn lớn nhất thế giới, đã giảm tỷ lệ khô đậu nành trong thức ăn từ 10% cách đây 6 năm xuống còn 7,3% bằng cách sử dụng các axit amin tổng hợp từ tinh bột ngô lên men.
New Hope Liuhe, công ty lớn trong ngành nông nghiệp Trung Quốc, đã phát triển các loại thức ăn cho gà và vịt không chứa đậu nành bằng cách lên men bèo tấm và các nguồn protein rẻ tiền khác.
Phối hợp với chính phủ, Yili và Mengniu, hai nhà sản xuất sữa lớn nhất Trung Quốc, đã cắt giảm 20% lượng khô đậu nành trong thức ăn cho bò.
Đây là lần đầu tiên các số liệu về cắt giảm đậu nành được công bố. Ngoài khuyến khích nông dân và doanh nghiệp trong nước thay đổi thức ăn chăn nuôi, Bắc Kinh cũng đang thu hút vốn đầu tư nước ngoài với dự án xây dựng dây chuyền sản xuất thức ăn lên men đầu tiên tại Thiên Tân của tập đoàn thương mại Hà Lan Louis Dreyfus.
Theo công ty tư vấn Mỹ Fact.MR, giá trị thị trường thức ăn lên men của Trung Quốc đã tăng vọt lên 6 tỷ USD năm ngoái và đang nhanh chóng đuổi kịp thị trường dẫn đầu nhưng đã bão hòa là châu Âu với 7 tỷ USD. Ngược lại, thị trường Mỹ chỉ trị giá 2,5 tỷ USD do đậu nành và ngô tại đây luôn sẵn có và rẻ.
Bắc Kinh đang có lợi thế khi giá thịt lợn ở mức thấp nhất trong 16 năm khiến bất kỳ phương án giảm chi phí nào cũng dễ dàng được chấp nhận. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng khó khăn nằm ở việc thiếu một phương pháp tiếp cận tiêu chuẩn hóa. Một số ý kiến cho rằng lợn sẽ lớn chậm hơn nếu nông dân chỉ đơn giản là lên men bất cứ nguồn thực phẩm nào sẵn có và sức đề kháng dịch bệnh có thể kém hơn.
“Người tiêu dùng có nhu cầu rất lớn về thịt chất lượng cao nhưng ngành công nghiệp này lại chỉ tập trung vào việc giảm chi phí”, Ian Lahiffe, cố vấn nông nghiệp tại Bắc Kinh, nói. “Việc cho lợn ăn đậu nành mang lại rất nhiều lợi ích. Họ cần suy nghĩ lại, tránh hy sinh sức khỏe vật nuôi và hương vị thịt lợn”.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết động đất xảy ra lúc 16h53 hôm nay (14h53 giờ Hà Nội) ở độ sâu 10 km, ngoài khơi bờ biển phía đông đảo chính Honshu. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Dư chấn của động đất làm rung lắc các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách đó hàng trăm km. Tàu cao tốc trên tuyến Tokyo - Aomori đã ngừng hoạt động.
"Hãy lập tức sơ tán khỏi các khu vực ven biển và ven sông, đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc trung tâm sơ tán. Sóng thần có thể ập vào theo nhiều đợt. Không nên rời khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho hay và nhận định sóng thần sẽ gây ra thiệt hại.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết đã thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản năm 2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, Lãnh tụ cách mạng Cuba, Đại tướng Raul Castro Cruz chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm nhân dịp được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước.
Ông cho biết đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng và năng lực lãnh đạo đã được thực tiễn chứng minh, để tiếp tục dẫn dắt dân tộc Việt Nam anh hùng trên con đường xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Đại tướng Raul Castro Cruz nhắc lại chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 9-2024 khi hai bên cùng khẳng định quyết tâm bảo vệ lý tưởng cách mạng, kiên cường trước các thách thức và tiếp tục vun đắp mối quan hệ mẫu mực mà Chủ tịch Fidel và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dày công xây dựng, để lại di sản muôn đời cho các thế hệ mai sau.
Ông nhấn mạnh Việt Nam và Cuba là hai dân tộc anh em, gắn bó bởi lịch sử chung đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và tình hữu nghị vừa là đồng chí, vừa là anh em, thủy chung, son sắt.
Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Miguel Diaz Canel chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Ông bày tỏ tin tưởng trên cương vị vừa là Tổng Bí thư, vừa là người đứng đầu Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tiếp tục dẫn dắt đất nước Việt Nam vững bước trong giai đoạn phát triển và cất cánh mới của dân tộc, đồng thời cùng nhau vun đắp và tăng cường hơn nữa mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác lịch sử, đặc biệt, son sắt thủy chung giữa hai nước.
Quốc vương Brunei Darusalam Haji Hassanal Bolkiah chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển thịnh vượng trong những năm tới.
Quốc vương bày tỏ mong muốn hợp tác chặt chẽ với Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa hai nước, đặc biệt khi hai nước chuẩn bị kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2027.
Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ông cho biết luôn coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với Việt Nam, bày tỏ mong muốn tăng cường phối hợp chặt chẽ với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhằm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ song phương.
Tổng thống Timor-Leste Jose Ramos-Horta chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm nhân dịp được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước, thể hiện niềm tin vào năng lực lãnh đạo và tầm nhìn chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hướng tới các mục tiêu phát triển quốc gia vào năm 2030 và 2045.
Tổng thống cũng tái khẳng định cam kết tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác với Việt Nam, cả ở cấp độ song phương và trong khuôn khổ khu vực, đặc biệt là ASEAN.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ông bày tỏ vui mừng về sự phát triển vượt bậc trong quan hệ hai nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giao lưu nhân dân kể từ sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 8-2025.
Ông khẳng định Hàn Quốc mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam trên chặng đường phát triển với vai trò là đối tác hợp tác hàng đầu của Việt Nam.
Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Bà đánh giá quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Nhật Bản - Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang phát triển tốt đẹp trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là chính trị, kinh tế, ngoại giao, an ninh và giao lưu nhân dân.
Nhà lãnh đạo Nhật Bản bày tỏ mong muốn cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hợp tác chặt chẽ nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ hai nước.
Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz chúc mừng ông Lê Minh Hưng nhân dịp được Quốc hội bầu giữ chức Thủ tướng.
Ông khẳng định quyết tâm vững chắc của Cuba trong việc tiếp tục thúc đẩy tăng cường mối quan hệ hữu nghị anh em mang tính lịch sử giữa Cuba và Việt Nam, mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng vững chắc của tình hữu nghị, đoàn kết keo sơn và hợp tác đa ngành.
Thủ tướng Singapore Lawrence Wong chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng, bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ và đạt được các mục tiêu phát triển dài hạn.
Ông Lawrence Wong mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Thủ tướng Lê Minh Hưng nhằm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, đặc biệt trong bối cảnh Singapore đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN và Việt Nam đăng cai APEC năm 2027.
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng, tin tưởng dưới khả năng lãnh đạo của ông, Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển thịnh vượng và đóng vai trò là một động lực thúc đẩy kinh tế quan trọng của khu vực.
Thái Lan mong muốn phối hợp chặt chẽ với Thủ tướng Lê Minh Hưng nhằm tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan, vì lợi ích chung của nhân dân hai nước và của cả khu vực.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese gửi thông điệp chúc mừng đến Thủ tướng Lê Minh Hưng, mong muốn được hợp tác để tiếp tục làm sâu sắc và củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Nhân dịp này, Quyền Tổng Thư ký Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) Pedro Manuel Moreno, Đảng Cộng sản Thụy Điển đã gửi các thư chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany gửi các thư chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung.
Chủ tịch Đảng Công nhân Hungary Gyula Thurmer, Chủ tịch Đảng Cộng sản Chile Lautaro Carmona, Tổng thư ký Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) Doreen Bogdan-Martin đã gửi các thư chúc mừng đến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
