Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Iran tuyên bố muốn chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Mỹ và Israel, nhưng đồng thời bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Washington được chuyển qua kênh trung gian Pakistan.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA cho biết phản hồi của Tehran gồm 10 điều khoản, bao gồm chấm dứt mọi xung đột trong khu vực, thiết lập quy chế đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt và hỗ trợ tái thiết.
Tehran cũng kiên quyết phản đối sức ép yêu cầu mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
Phản hồi của Iran được đưa trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo sẽ đưa nước này về “thời đồ đá” nếu hai bên không thống nhất được một thỏa thuận trước 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Phát biểu họp báo tại Nhà Trắng ngày 6-4 (giờ địa phương), ông Trump công khai đe dọa sẽ bỏ tù phóng viên đầu tiên đưa tin về việc quân đội Mỹ giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn đầu tiên trên tiêm kích F-15 bị Iran bắn rơi hôm 3-4.
Ông Trump khẳng định việc tiết lộ thông tin đã đe dọa an toàn của chiến dịch giải cứu thành viên thứ hai, khi ấy vẫn còn đang diễn ra.
“Chúng tôi sẽ đến hãng truyền thông đã phát tin đó và nói: ‘An ninh quốc gia, giao nguồn tin ra hoặc vào tù'”, ông Trump tuyên bố.
Hiện chưa rõ ông Trump ám chỉ cụ thể hãng tin hay phóng viên nào, vì nhiều cơ quan báo chí lớn của Mỹ bao gồm New York Times, CBS News và Axios đều đưa tin gần như cùng thời điểm.
Nhà Trắng không phản hồi khi được hỏi ông Trump đang nhắm vào phóng viên nào. Theo Reuters dẫn nguồn thạo tin, trong những tuần gần đây, ông Trump đã phàn nàn riêng với các trợ lý rằng truyền thông đưa tin quá tiêu cực về xung đột quân sự của Mỹ – Israel nhắm vào Iran.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông vẫn giữ nguyên đề xuất ngừng bắn với Nga với điều kiện Matxcơva ngừng mọi cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng.
Bên cạnh đó, ông chia sẻ Ukraine vẫn đang tiến hành các cuộc đàm phán với phía Mỹ về việc cung cấp đảm bảo an ninh cho nước này.
“Nếu Nga sẵn sàng ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương tự. Đề xuất này đã được chuyển tới phía Nga qua kênh Mỹ”, ông tuyên bố trong thông điệp video hằng đêm.
Hồi tuần, tổng thống Ukraine đã đưa ra đề xuất ngừng bắn vào dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo (ngày 12-4 năm nay).
Matxcơva phản ứng lạnh nhạt với đề xuất trên, cho rằng họ ưu tiên đạt một thỏa thuận hòa bình tổng thể thay vì ngừng bắn tạm thời.
“Chúng tôi đã nhiều lần đề xuất ngừng bắn ít nhất cho lễ Phục sinh, thời khắc đặc biệt trong năm. Nhưng với họ, mọi thời điểm đều như nhau. Không gì là thiêng liêng cả”, ông Zelensky phàn nàn.
Theo Reuters, ngày 7-4, Tập đoàn Sibur (Nga) xác nhận 12 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong vụ cháy nổ lớn tại nhà máy hóa dầu Nizhnekamskneftekhim ở Cộng hòa Tatarstan (miền trung nước Nga), sau 5 ngày tìm kiếm cứu nạn.
Theo Sibur, một hỗn hợp khí đã phát nổ sau khi mất áp suất tại cơ sở sản xuất cao su tổng hợp và nhựa thuộc khu liên hợp hóa dầu rộng lớn này. Tuy nhiên nguyên nhân khiến khí bắt lửa vẫn chưa được xác định.
Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga đã điều máy bay từ Matxcơva đến thị trấn Nizhnekamsk, cách thủ đô khoảng 1.000km về phía đông, để chuyển người bị thương nặng về thủ đô điều trị.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm hơn 9.400 nhân viên và hơn 1,5 tỉ USD ngân sách của Cơ quan An ninh vận tải (TSA).
TSA là cơ quan phụ trách an ninh sân bay tại Mỹ. Hiện cơ quan này có khoảng 60.000 nhân viên, trong đó khoảng 50.000 là nhân viên kiểm tra an ninh.
Theo kế hoạch nằm trong dự thảo ngân sách năm tài khóa 2027 của Bộ An ninh Nội địa, các sân bay nhỏ sẽ chuyển sang sử dụng lực lượng an ninh tư nhân thay vì TSA, qua đó cắt giảm hơn 4.500 nhân sự.
4.800 vị trí còn lại sẽ giảm qua cải thiện hiệu suất, loại bỏ nhân sự chồng chéo…
Tổng cộng, đề xuất trên sẽ cắt khoảng 20% ngân sách của TSA, hiện đang là 7,8 tỉ USD .
Đề xuất trên bị Công đoàn Liên bang nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE) phản đối mạnh mẽ, cho rằng việc tư nhân hóa sẽ khiến hàng không kém an toàn hơn.
TSA đã mất hơn 1.600 nhân viên trong các đợt gián đoạn ngân sách chính phủ mùa thu năm ngoái và mùa xuân năm nay, khiến nhiều sân bay bị chậm trễ do nhân viên không được trả lương.
TSA là một trong những cơ quan thường xuyên bị ông Trump chỉ trích. Ngay ngày đầu nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai hồi tháng 1-2025, ông Trump đã sa thải giám đốc cơ quan này và đến nay chưa đề cử người thay thế.
Rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II (Cơ quan Hàng không vũ trụ quốc gia Mỹ – NASA) đã bay qua điểm xa nhất trong không gian mà con người từng đạt tới, trên hành trình bay ngang qua vùng tối ở phía xa của Mặt trăng.
Phi hành đoàn này đã vượt qua kỷ lục 399.000km đã tồn tại suốt 56 năm qua do phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970.
Phi hành đoàn Artemis II dự kiến đạt khoảng cách tối đa 408.000km – xa hơn kỷ lục cũ khoảng 6.626km.
Bắt đầu ngày bay thứ sáu, các phi hành gia được đánh thức bằng lời nhắn ghi âm được cố phi hành gia Jim Lovell – người từng bay trên cả hai sứ mệnh Apollo 8 và Apollo 13 và đã qua đời năm 2025 ở tuổi 97 – để lại: “Chào mừng đến khu phố cũ của tôi… Đây là ngày lịch sử. Tôi biết các bạn sẽ rất bận, nhưng đừng quên ngắm cảnh nhé… Chúc may mắn và cầu Chúa phù hộ”.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
"Chúng tôi có một kế hoạch, dựa vào sức mạnh quân sự Mỹ, trong đó toàn bộ cầu tại Iran sẽ bị phá hủy trước 0h đêm mai. Tất cả nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy, phát nổ và không bao giờ có thể hoạt động trở lại. Ý tôi là phá hủy hoàn toàn trước nửa đêm, chúng tôi có thể thực hiện điều đó chỉ trong 4 giờ nếu muốn", Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ngày 6/4.
Lãnh đạo Mỹ còn cảnh báo "loại bỏ hoàn toàn" Iran nếu nước này không đáp ứng hạn chót do ông đặt ra để mở eo biển Hormuz. "Toàn bộ đất nước đó có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm. Đêm đó có thể là đêm mai", ông tuyên bố.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, cùng ngày tuyên bố những "lời đe dọa vô căn cứ" của ông Trump sẽ không làm ảnh hưởng tới tinh thần và hoạt động của binh sĩ nước này. "Iran vẫn tiếp tục các chiến dịch tấn công mang tính áp đảo nhằm vào kẻ thù Mỹ và Israel", người phát ngôn của cơ quan này cho biết.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công hiệp đồng ngày 28/2.
Tổng thống Trump ngày 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng. Ông sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Truyền thông quốc gia Iran ngày 6/4 cho biết nước này đã chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ về chấm dứt chiến sự thông qua bên trung gian là Pakistan. Đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra gồm 10 điều khoản, trong đó Tehran bác bỏ phương án ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh phải chấm dứt chiến tranh về lâu dài và tôn trọng các lợi ích của Iran.
Tehran cũng đưa ra thêm loạt yêu cầu như chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran.
Tổng thống Trump cho hay đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra là đáng chú ý, nhưng "chưa đủ tốt" và chưa đáp ứng các yêu cầu của ông, nhưng không nêu cụ thể.
Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến "một số điều phi thường" trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
"Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi", ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
"Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất... Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường", ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến "hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị".