Reuters đưa tin phi thuyền Orion chở 4 phi hành gia thuộc sứ mệnh Artemis 2 của NASA đã đi vào vùng ảnh hưởng trọng lực của mặt trăng vào rạng sáng 6.4 (giờ Mỹ).
Phi hành đoàn Artemis 2 sẽ được đánh thức vào khoảng 10 giờ 50 sáng 6.4 giờ miền Đông (21 giờ 50 cùng ngày, giờ VN). Đến 19 giờ 5 phút, phi thuyền sẽ đạt vị trí xa nhất của hành trình, cách trái đất 406.772 km, vượt xa kỷ lục do phi hành đoàn Apollo 13 nắm giữ trong 56 năm qua.
Khi đó, phi thuyền sẽ bay quanh phía xa của mặt trăng, giúp các phi hành gia chiêm ngưỡng cung trăng từ độ cao khoảng 6.437 km phía trên mặt tối của chị Hằng.
Khi bay qua phía xa của mặt trăng, tàu sẽ bị mất liên lạc trong thời gian ngắn khi mặt trăng che mất tín hiệu vô tuyến và laser giúp tàu kết nối với Mạng lưới Không gian sâu của NASA. Đây là mạng lưới toàn cầu gồm các ăngten liên lạc vô tuyến khổng lồ mà NASA sử dụng để liên lạc với phi hành đoàn.
Toàn bộ thời gian tàu Orion bay lướt qua mặt trăng kéo dài khoảng 6 giờ. Trong đó, các phi hành gia sẽ sử dụng máy ảnh chuyên nghiệp để chụp những bức ảnh chi tiết qua cửa sổ của tàu Orion về hình bóng mặt trăng, cho thấy một góc nhìn hiếm hoi và có giá trị khoa học về ánh sáng mặt trời lọc qua các rìa của mặt trăng.
Phi đoàn cũng sẽ có cơ hội chụp ảnh một khoảnh khắc hiếm hoi khi trái đất mọc lên từ đường chân trời mặt trăng khi tàu vũ trụ của họ nổi lên từ phía bên kia.
Một nhóm gồm hàng chục nhà khoa học mặt trăng được bố trí tại Phòng Đánh giá khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở thành phố Houston sẽ ghi chép lại khi các phi hành gia mô tả cảnh tượng họ nhìn thấy trong thời gian thực.
Sứ mệnh Artemis 2 kéo dài gần 10 ngày, là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis. Chương trình trị giá hàng tỉ USD này được thiết lập nhằm mục đích đưa các phi hành gia trở lại bề mặt mặt trăng vào năm 2028 và thiết lập sự hiện diện lâu dài của Mỹ ở đó trong tương lai. NASA nhắm đến xây dựng một căn cứ trên mặt trăng để làm nơi thử nghiệm cho các sứ mệnh tiềm năng trong tương lai đến sao Hỏa.
Chiến sự Ukraine ngày 1.504: Kyiv dùng tên lửa công nghệ cao tập kích giàn khoan
Theo các báo cáo từ chính quyền Ukraine, Nga đã tiến hành đợt tấn công lớn nhằm vào nhiều khu vực. Trong đêm ngày 6, rạng sáng 7.4, Ukraine đã vô hiệu hóa 77 trong số 110 máy bay không người lái (UAV) Nga.
Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine ngày 7.4, đã có 150 cuộc giao tranh giữa lực lượng Nga và Ukraine trong 24 giờ, với tâm điểm là hướng giao tranh ở mặt trận Pokrovsk, tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine. Kyiv nêu rằng đợt tập kích UAV của Nga vào thành phố Nikopol, tỉnh Dnipropetrovsk đã đánh trúng 1 xe buýt, làm 4 người chết và 16 người bị thương. Ngoài ra, khu vực Korabelnyi ở tỉnh Kherson, miền nam Ukraine cũng ghi nhận thiệt hại, Ukrainska Pravda đưa tin.
Quân đội Ukraine cho biết đã đáp trả với loạt tấn công cảng dầu Ust-Luga của Nga ở tỉnh Leningrad trong ngày 7.4. Bộ Tổng tham mưu Ukraine nêu rằng vụ tấn công đã gây thiệt hại cho 3 bể chứa ở cơ sở trên, thuộc sở hữu của Công ty Transneft-Baltika (Nga).
Trong khi đó, giới chức Nga cáo buộc Ukraine tập kích vào trường học ở khu vực do Nga kiểm soát tại tỉnh Zaporizhzhia, phía đông nam Ukraine. Giới chức Nga tại Zaporizhzhia nói rằng trường học đã bị tập kích bằng UAV Ukraine và có 6 người bị thương. Quân đội Nga tuyên bố đã đánh chặn 217 UAV Ukraine, theo TASS.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Kyiv Post ngày 7.4 đưa tin Hải quân Ukraine đã sử dụng một loạt tên lửa chống hạm công nghệ cao của Thụy Điển để phá hủy một giàn khoan dầu trên biển Đen do lực lượng Nga kiểm soát.
Video do Lực lượng Hải quân Ukraine công bố cho thấy hình ảnh ít nhất hai vật thể giống tên lửa tấn công giàn khoan Sivash. Quân đội Ukraine nói rằng Nga đã sử dụng giàn khoan bỏ hoang này để giám sát không phận, hỗ trợ tác chiến điện tử và làm bệ phòng không.
Truyền thông Ukraine tiết lộ các cuộc tấn công được thực hiện bằng tên lửa RBS-15 Gungir, một loại vũ khí chống hạm tầm xa do Thụy Điển thiết kế và được phát triển bởi Tập đoàn Saab Bofors Dynamics. Các hãng truyền thông quân sự tại Nga và Ukraine ngày 7.4 nêu rằng loại tên lửa này đã được sử dụng trong cuộc chiến.
RBS-15 Gungir dài 4,3 m và có thể được phóng từ tàu, máy bay hoặc mặt đất. Vũ khí này nặng khoảng 650 kg với khả năng “bắn rồi quên”, tức kíp phóng không cần can thiệp để điều chỉnh đường bay sau khi khai hỏa.
Trang tin quân sự Militarnyi của Ukraine hôm 6.4 đã xác nhận việc phóng tên lửa RBS-15 đã được hé lộ trong video trên, cho biết thêm Ukraine và Thụy Điển đã ký một thỏa thuận vào năm 2024 về việc chuyển giao các hệ thống này.
Bộ Ngoại giao Nga và Điện Kremlin đã đồng loạt đưa ra cảnh báo cứng rắn tới các quốc gia vùng Baltic bao gồm Estonia, Latvia và Lithuania. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova và người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc các nước trên tiếp tay cho UAV Ukraine mượn không phận để tấn công các hạ tầng xuất khẩu dầu của Nga trên biển Baltic. Phía Moscow đe dọa sẽ áp dụng các biện pháp đáp trả trực tiếp, bao gồm cả phương án quân sự, nếu tình trạng này không chấm dứt.
Cả 3 nước Baltic đều kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Nga. Bộ Quốc phòng Latvia gọi đây là thông tin "hoàn toàn vô căn cứ". Quan chức quân đội Estonian Ants Kiviselg cho biết đã làm việc với Kyiv để đảm bảo UAV của Ukraine không bay qua lãnh thổ các nước thành viên liên minh quân sự NATO.
Theo Kyiv Post, các đợt tấn công của Ukraine ngày 6-7.4 nhằm vào cảng dầu Ust-Luga đã theo lộ trình từ các địa điểm ở tỉnh Chernihiv hoặc Sumy, miền bắc Ukraine, bay qua các tỉnh Bryansk, Smolensk và Novgorod của Nga, trước khi tiếp cận cảng dầu ở Leningrad.
Cuộc sống ở Iran trước giờ G
Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan, Iran nhằm cố gắng bảo vệ nó khỏi bị đánh bom
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan nhằm cố gắng bảo vệ công trình này khỏi bị đánh bom. Video: RT
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, IRNA)
Tối hậu thư sắp hết hạn, ông Trump đe dọa 'xóa sổ nền văn minh Iran'
Tâm trạng của người dân Iran trước tối hậu thư của ông Trump
Iran dọa tung đòn đáp trả Mỹ vượt ra ngoài Trung Đông
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-song-o-iran-truoc-gio-g-5059722.html
Hai ngày Mỹ chạy đua giải cứu phi công bị bắn rơi ở Iran
Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 thông báo các lực lượng Mỹ đã giải cứu được thành viên còn lại trong tổ lái tiêm kích đa năng F-15E bị phòng không Iran bắn rơi. Ông khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".
Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn hạ ở khu vực sâu trong không phận phía nam Iran hôm 3/4.
Phi công buồng trước nhanh chóng được giải cứu sau vài giờ. Sĩ quan điều khiển vũ khí ngồi buồng sau, người được ông Trump mô tả là "một đại tá rất được kính trọng", đã mất tích. Điều đó khiến quân đội Mỹ phải gấp rút huy động nguồn lực quy mô lớn để tìm kiếm phi công, một phần do lo ngại cục diện đàm phán sẽ thay đổi nếu Iran bắt sống được người này.
Hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với CNN rằng phi công này mang theo súng ngắn, bộ phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật, đồng thời phải liên tục di chuyển để trốn các mũi truy lùng của lực lượng Iran.
Vì lo ngại bị đối phương phát hiện, đại tá Mỹ không thể liên tục phát tín hiệu vô tuyến cho đồng đội xác định vị trí. Có thời điểm, ông phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển để tránh gọng kìm truy đuổi của các dân quân Iran.
Sĩ quan Mỹ cuối cùng ẩn nấp trong một khe núi. Vị trí của ông được các đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định bằng nguồn lực riêng, sau đó chuyển lại cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc để đưa ra quyết định hành động. Đây cũng đánh dấu lần đầu Mỹ điều động quân nhân đặt chân lên lãnh thổ Iran kể từ đầu xung đột.
"Trong vòng 8 tiếng sau khi xác định được vị trí, chúng tôi đã xây dựng xong kế hoạch hành động. Trong 12 tiếng sau đó, chúng tôi đã triển khai lực lượng vào Iran", một nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với Fox News.
Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Quy mô nhân sự và số lượng phương tiện được huy động khiến chiến dịch trở nên đặc biệt hiếm có.
"Đây là những điều chúng ta chỉ thấy trong phim. Khi câu chuyện chính thức được công bố, tôi nghĩ mọi người sẽ bất ngờ. Đây là chiến dịch có thể được ghi vào sách sử", Jennifer Griffin, nhà báo chuyên về chiến sự của Fox, bình luận về chiến dịch sau khi tiếp cận các nguồn tin Lầu Năm Góc.
Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.
Đặc nhiệm SEAL Team 6 của hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ tiến vào khu vực mục tiêu để giải cứu phi công, trong khi tiêm kích và các phương tiện yểm trợ hoạt động liên tục để kiểm soát không phận và ngăn lực lượng Iran tiếp cận. Các nguồn tin quan chức Mỹ khẳng định không xảy ra giao tranh trực diện giữa đặc nhiệm Mỹ và lực lượng Iran.
Song song với hoạt động quân sự, CIA triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, tung thông tin sai lệch rằng phi công Mỹ đã được giải cứu từ lâu và đang được sơ tán khỏi Iran bằng đường bộ. Chiến thuật này nhằm gây nhiễu loạn và kìm hãm quá trình truy tìm của lực lượng Iran.
Khi các đơn vị Mỹ hội quân tại khu vực phi công ẩn nấp, không quân Mỹ tiến hành không kích và tuần tra để bảo đảm hành lang an toàn. Máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper và các hệ thống trinh sát liên tục theo dõi, sẵn sàng tấn công nếu lực lượng Iran tiến gần.
Chiến dịch cũng đòi hỏi thiết lập đường băng dã chiến trong lãnh thổ Iran để phục vụ rút quân. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy địa điểm này dường như nằm ở phía nam thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran. Quân đội Mỹ đã triển khai ít nhất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II đến đây, sẵn sàng đưa đặc nhiệm và phi công F-15E rời khu vực.
Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi, hai máy bay MC-130J đã gặp sự cố và không thể cất cánh.
Bộ chỉ huy chiến dịch sau đó phải điều động 3 vận tải cơ dự bị đến sân bay dã chiến để sơ tán lực lượng. Đặc nhiệm Mỹ phá hủy hai máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD, nhằm ngăn chúng rơi vào tay Iran. Hình ảnh hiện trường còn cho thấy một hoặc hai trực thăng hạng nhẹ AH/MH-6 Little Bird, có giá 2-7 triệu USD tùy phiên bản, bị cháy rụi.
Giới chức Mỹ không công bố nguyên nhân dẫn tới sự cố. ABC News dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết các phi cơ Commando II bị mắc kẹt trong nền cát, trong khi quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ "ít nhất một vận tải cơ C-130 và hai trực thăng của Mỹ".
Quân đội Mỹ cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Ông Trump nói rằng đại tá phi công F-15E bị thương nặng, nhưng đang được điều trị và sẽ phục hồi sức khỏe.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Các quan chức Mỹ và giới chuyên gia nhận định đây là chiến dịch có độ phức tạp hiếm thấy, bắt nguồn từ hàng loạt yếu tố như địa hình núi non hiểm trở, phi công bị thương, áp lực truy đuổi từ đối phương, phải triển khai lực lượng vào sâu trong lãnh thổ thù địch.
Theo Griffin, chiến dịch này vượt trội cả về quy mô lẫn mức độ rủi ro so với những đợt giải cứu của quân đội Mỹ trong quá khứ.
"Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", Tổng thống Trump cho hay.
Thanh Danh (Theo CNN, NYT, Fox, WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hai-ngay-my-chay-dua-giai-cuu-phi-cong-bi-ban-roi-o-iran-5058837.html