Theo trang tin Axios (Mỹ), ông Pete Hegseth – Bộ trưởng Chiến tranh của Mỹ – đang trở thành mục tiêu hàng đầu mà Đảng Dân chủ nhắm đến bên trong nội các của Tổng thống Donald Trump, sau khi Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi bị sa thải.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các có mức độ ủng hộ thấp nhất, trong bối cảnh chi phí leo thang của cuộc xung đột với Iran tiếp tục ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của ông.
Ngày 6-4, bà Yassamin Ansari, dân biểu Đảng Dân chủ đến từ bang Arizona, cho biết bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào ông Hegseth vào tuần tới vì cho rằng vị bộ trưởng này “liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ đối với Hiến pháp”.
“Việc ông Hegseth liều lĩnh gây nguy hiểm cho các binh sĩ Mỹ và liên tục phạm tội ác chiến tranh là cơ sở để luận tội và bãi nhiệm” – nữ nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ cáo buộc.
Bà Ansari – người Mỹ gốc Iran – cũng kêu gọi nội các kích hoạt Tu chính án thứ 25 trong Hiến pháp Mỹ để loại ông Trump khỏi chiếc ghế quyền lực hiện tại do “những tuyên bố điên rồ” của ông về cuộc chiến.
Bà dẫn lại một bài đăng của ông Trump trên nền tảng Truth Social vào cuối tuần qua. “Thứ Ba (ngày 7-4) sẽ là ngày của nhà máy điện và ngày của cầu, gộp lại thành một, tại Iran. Sẽ không gì sánh bằng! Hãy mở cái eo biển chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ phải sống trong địa ngục. Cứ chờ xem!” – ông Trump viết bằng những ngôn từ nặng nề trên nền tảng Truth Social hôm 5-4.
“Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do. Nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và chính nền tảng trong hệ thống toàn cầu của chúng ta đều đang bị đe dọa” – bà Ansari nói.
Với việc Đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ, nỗ lực luận tội của bà Ansari khó có thể thành công. Việc kết tội và phế truất tổng thống hoặc quan chức liên bang cấp cao đòi hỏi ít nhất 2/3 số thượng nghị sĩ có mặt bỏ phiếu thuận.
Ngoài ra hầu như không có khả năng nội các của Tổng thống Trump – vốn gồm nhiều người trung thành với ông – kích hoạt Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là thành viên Đảng Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar đến từ bang Michigan từng đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào người đứng đầu Lầu Năm Góc hồi năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa được đem ra bỏ phiếu.
Hãng AP ngày 12.4 dẫn lời Giáo hoàng Leo XIV chỉ trích "ảo tưởng quyền lực tuyệt đối" châm ngòi cho cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo ngừng cuộc chiến và đàm phán hòa bình.
Giáo hoàng Leo đã chủ trì một buổi lễ cầu nguyện tối 11.4 tại Vương cung thánh đường Thánh Peter. Cùng ngày, Mỹ và Iran có cuộc đàm phán trực tiếp tại Pakistan.
Vị giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ không nhắc đến nước này hay nhà lãnh đạo nào trong thông điệp của mình, vốn được soạn trước khi cuộc đàm phán được công bố.
"Việc tôn thờ bản thân và tiền bạc đã đủ! Việc phô trương quyền lực đã đủ! Chiến tranh đã đủ rồi!", Giáo hoàng Leo XIV nhấn mạnh.
Trong hàng ghế tham dự có Tổng giám mục Tehran, Hồng y người Bỉ Dominique Joseph Mathieu. Đại sứ quán Mỹ cho biết phái đoàn ngoại giao nước này do Phó trưởng phái đoàn Laura Hochla đại diện.
Trong những tuần đầu tiên của xung đột Iran, Giáo hoàng Leo XIV chỉ đưa ra những lời kêu gọi ôn hòa về hòa bình và đối thoại. Nhưng ông đã tăng cường chỉ trích bắt đầu từ Chúa nhật lễ Lá (29.3). Tuần này, ông nói rằng lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc hủy diệt nền văn minh Iran là "thực sự không thể chấp nhận được" và kêu gọi đối thoại phải được ưu tiên.
Vào ngày 11.4, Giáo hoàng Leo XIV kêu gọi tất cả những người thiện chí cầu nguyện cho hòa bình và các nhà lãnh đạo chính trị chấm dứt chiến tranh.
Theo Hãng tin AFP, chi phí tàu thuyền di chuyển qua kênh đào Panama đã tăng vọt kể từ khi chiến sự Mỹ - Israel với Iran bùng nổ ở Trung Đông, dẫn đến việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Theo Cơ quan quản lý kênh đào Panama, để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu hiện tại, các nhà máy lọc dầu ở châu Á đang chuyển sang mua dầu hoặc khí đốt từ Mỹ và vận chuyển qua kênh đào Panama, thay vì nhập từ các nước vùng Vịnh và phải đi qua eo biển Hormuz.
Số lượng tàu đi qua kênh đào Panama hiện duy trì ở mức cao, với trung bình 34 tàu/ngày trong tháng 1, 37 tàu/ngày vào tháng 3, thậm chí có ngày vượt 40 chuyến.
Các tàu thường phải đặt lịch trước để đi qua kênh đào Panama, nếu không thời gian chờ trung bình sẽ là khoảng 5 ngày.
Tuy nhiên, hiện cơ chế đấu giá cho phép tàu được ưu tiên đi qua, đi kèm với mức tiền tăng mạnh từ khoảng 130.000 USD trước đây lên 385.000 USD trong tháng 3 và 4, thậm chí có trường hợp lên tới hàng triệu USD.
Báo cáo chính thức cho thấy trong một phiên đấu giá gần đây, một tàu LNG đã trả tới 4 triệu USD để được ưu tiên đi qua kênh đào Panama. Hai tàu chở dầu khác cũng đã trả trên 3 triệu USD để được phép "vượt hàng".
Khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama, với các khách hàng chính là Mỹ và Trung Quốc. Tuyến vận chuyển này chủ yếu kết nối bờ đông nước Mỹ với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Trong nửa đầu năm tài khóa 2026, kênh đào này ghi nhận 6.288 lượt tàu qua lại, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước.
Theo báo South China Morning Post ngày 20-4, dữ liệu mới công bố từ cơ quan hải quan Trung Quốc cho biết nhập khẩu từ Iran trong tháng 3-2026 đã giảm 48% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi xuất khẩu sang nước này lao dốc tới 90%.
Trên phạm vi rộng hơn, xuất khẩu của Trung Quốc sang tám nền kinh tế vùng vịnh Ba Tư - bao gồm Saudi Arabia và Qatar - giảm 57%, còn nhập khẩu giảm gần 33%.
Nguyên nhân chính của sự sụt giảm này đến từ eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới - bị hạn chế nghiêm trọng, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang.
Trong tháng 3, nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ khu vực vùng Vịnh đã giảm 25% so với cùng kỳ, phản ánh rõ mức độ ảnh hưởng của việc tắc nghẽn tuyến đường này.
Tình hình trở nên phức tạp hơn khi Iran từng mở lại eo biển trong thời gian ngắn, nhưng nhanh chóng đảo ngược quyết định chỉ sau một ngày, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với các tàu ra và vào cảng Iran.
Các chuyên gia nhận định eo biển Hormuz giờ đây không chỉ là tuyến vận chuyển năng lượng, mà đã trở thành một đòn bẩy địa chính trị quan trọng.
Theo ông Alfredo Montufar-Helu từ công ty tư vấn Ankura China Advisors có trụ sở ở Mỹ, ngay cả khi đạt được lệnh ngừng bắn, chi phí bảo hiểm năng lượng và vận tải biển vẫn khó giảm do rủi ro an ninh còn kéo dài.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã tìm cách giảm thiểu thiệt hại bằng cách tăng nhập khẩu từ Nga, Indonesia và Malaysia. Nhờ vậy, tổng mức suy giảm nhập khẩu dầu của nước này chỉ ở mức 2,24% - thấp hơn nhiều so với mức giảm từ riêng khu vực vùng Vịnh.
Tuy nhiên, không phải mọi mặt hàng đều có thể bù đắp dễ dàng. Nguồn cung lưu huỳnh - hơn một nửa vốn phụ thuộc vào Trung Đông - đã giảm tới 42% trong thời gian xung đột, cho thấy những điểm nghẽn khó thay thế trong chuỗi cung ứng.
Triển vọng ngừng bắn sắp tới vẫn cho thấy nhiều bất ổn. Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ - Iran dự kiến hết hiệu lực trong tuần này, làm dấy lên nguy cơ xung đột tái leo thang.
Sự bất định này không chỉ ảnh hưởng đến thương mại và năng lượng, mà còn lan sang nội bộ Mỹ. Cuộc khảo sát của Đài NBC News ngày 19-4 cho thấy tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đã giảm xuống 37%, trong bối cảnh người dân lo ngại về tình hình kinh tế và cách xử lý khủng hoảng Iran.
Theo giới phân tích, giá năng lượng duy trì ở mức cao sẽ tiếp tục gây áp lực buộc Washington phải tìm kiếm giải pháp.
Tuy nhiên, các yêu cầu cốt lõi của Mỹ - như việc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân - vẫn là "lằn ranh đỏ" đối với Tehran, khiến khả năng đạt được đột phá trong đàm phán trở nên mong manh.
