Sáng 5-4, gần 1.300 sinh viên Trường đại học Ngoại thương (FTU) sẽ được trường trao bằng tân cử nhân sớm nửa năm so với thời gian chương trình đào tạo chuẩn. Trong đó, nữ sinh Lương Vũ Ngọc Anh, 22 tuổi, quê Gia Lai, dẫn đầu với GPA gần tuyệt đối 3.99/4.0.
Cựu học sinh chuyên Anh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) cho biết khi nhận thông tin là sinh viên đạt điểm cao nhất đợt tốt nghiệp sớm của trường đã rất bất ngờ và tự hào, bởi từ cấp 3 nữ sinh đã có nhiều lần nhận cảm xúc “vua về nhì”, không nghĩ mình sẽ về nhất trong đợt tốt nghiệp này.
Năm 2022, Ngọc Anh chọn ra Hà Nội học tập vì thấy hồ sơ chuyên Anh của bản thân khá phù hợp với Trường đại học Ngoại thương, mong muốn tìm thêm những điểm khác biệt của bản thân.
Với IELTS 8.0 và học bạ nổi bật thời điểm đó đã giúp nữ sinh đạt mục tiêu ban đầu, trúng tuyển lớp Anh 2, ngành kinh tế đối ngoại chất lượng cao.
Vào đại học, Ngọc Anh cho biết tiếp cận các môn đại cương như toán cao cấp, kinh tế vĩ mô, triết học khá thuận lợi, cách học cần ghi chép nhiều tương tự cấp phổ thông. Với những kiến thức chưa hiểu, cô cùng bạn trong lớp chủ động trao đổi, tương tác với giảng viên.
Suốt quá trình học, nữ sinh chỉ có một điểm B duy nhất là môn chủ nghĩa xã hội khoa học, thuộc kỳ 2 của năm nhất. Tất cả các môn còn lại đều đạt điểm A.
“Khi làm điều gì tôi đều cố gắng để có một kết quả tròn trĩnh nhất để không tiếc nuối. Khi học trên lớp phải giữ nhịp và lắng nghe, không hiểu gì sẽ hỏi luôn, ghi chép những ý cốt lõi của môn để đỡ tốn thời gian ôn tập lại vào cuối kỳ”, Ngọc Anh nói.
Từ năm hai, Ngọc Anh bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học theo nhóm. Dấu ấn nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến quyết định dùng xe điện giúp Ngọc Anh cùng các cộng sự đoạt giải bài báo xuất sắc tại hội thảo khoa học quốc gia về logistics tổ chức tại Hải Phòng năm 2025.
Cuối năm 2025, Ngọc Anh và một sinh viên trong trường làm một nghiên cứu liên quan đến ứng dụng, kết nối lý thuyết trò chơi với học máy, sau đó được đăng bài tại hội thảo quốc tế AAAI, tổ chức tại Singapore.
Ngọc Anh cho biết lúc mới lên đại học chỉ biết sử dụng tin học văn phòng cơ bản, chưa có kiến thức về học máy, trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính.
Tuy nhiên, nhờ giải ba cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới (vòng quốc gia), cùng các khóa học về khoa học dữ liệu trong kinh tế và kinh doanh tại trường đã giúp cô củng cố kiến thức nền tảng để tiếp cận sâu hơn với các công cụ xử lý dữ liệu.
“Sau khi được học bản chất của dữ liệu và vận dụng các công cụ như python, SQL, tôi rất thích nên quyết định tham gia các cuộc thi về khoa học dữ liệu”, Ngọc Anh nhớ lại.
Tham gia các cuộc thi dữ liệu chỉ là giả định, Ngọc Anh nghĩ mình phải tiếp xúc thật với những gì doanh nghiệp đang làm nên tìm cách ứng tuyển vào các công ty. Các vị trí công việc cô hướng đến là phân tích dữ liệu trong các doanh nghiệp, ngân hàng.
Tháng 10-2025, sau 4 vòng tuyển chọn gắt gao, cô trúng tuyển chính thức vào một ngân hàng với nhiệm vụ sử dụng các công cụ code để xây dựng, kiểm định mô hình học máy, nhằm đánh giá mức độ rủi ro của khách hàng về mặt thanh khoản.
Vừa đi làm, vừa hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, Ngọc Anh nói đây là thời gian vất vả và đáng nhớ nhất. Ban ngày cô phải đi làm, tối về làm khóa luận tốt nghiệp tới 1-2h sáng. Phải tranh thủ cả giờ nghỉ trưa, ăn nhanh hơn, ngủ ít đi để chỉnh sửa nội dung và tra cứu dữ liệu, hoàn thành luận án kịp tiến độ.
Với sự cố gắng, nỗ lực hết mình, trong hơn 3 năm học đại học, Ngọc Anh từng nhiều lần đạt danh hiệu sinh viên tiêu biểu của năm, sinh viên 5 tốt cấp thành phố, giải thưởng cao liên quan đến các cuộc thi tìm kiếm tài năng khoa học dữ liệu…
Ngọc Anh cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục đi làm để lấy kinh nghiệm, trải nghiệm thực tế, sau đó sẽ học lên thạc sĩ. Hiện cô đang quan tâm đến các ngành mang tính phân tích định lượng, dữ liệu.
Tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
"Hiện tượng 'chảy máu chất xám' và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo...", ông Thảo nói.
GS David Trần - Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học - công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
"Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán...", ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh - phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính - cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
Trong 3 ngày, từ 15 đến 17.4, Sở GD-ĐT TP.HCM lần lượt tổ chức tập huấn quy trình tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 ở 3 khu vực.
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai tuyển sinh đầu cấp sau sắp xếp địa giới hành chính với chính quyền địa phương hai cấp.
Trong đó, khu vực 1 (TP.HCM trước đây), năm học 2026-2027 là năm thứ tư triển khai bản đồ GIS trong tuyển sinh đầu cấp, giúp phân tuyến dựa trên nơi ở thực tế. Riêng đối với khu vực 2 (tỉnh Bình Dương trước đây) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) là năm đầu tiên triển khai ứng dụng này.
Vì vậy, ông Phong nhấn mạnh, công tác tập huấn được triển khai kỹ lưỡng, thống nhất cách làm, đảm bảo tuyển sinh "3 đúng" gồm đúng quy chế, đúng quy trình, đúng tiến độ.
Tại buổi tập huấn, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, thông tin về các giai đoạn tuyển sinh đầu cấp năm nay.
Đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý, phụ huynh đăng ký cho học sinh tham gia xét tuyển các chương trình đặc thù (gồm trường tiên tiến, trường triển khai Đề án 5695, Trường TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh) song song với đăng ký xét tuyển theo đối tượng và khu vực tuyển sinh (còn gọi là tuyển sinh đại trà).
Nếu không đăng ký tuyển sinh đại trà, hệ thống sẽ tự động phân bổ chỗ học cho học sinh (trong trường hợp không trúng tuyển chương trình đặc thù) theo nhóm đối tượng 1 dựa vào nơi ở hiện tại.
"Một trong những điểm mới của tuyển sinh đầu cấp năm nay là UBND phường, xã công bố cùng lúc kết quả tuyển sinh đối với hai nhóm đối tượng tuyển sinh vào ngày 10.7, không phân biệt đối tượng 1 hay đối tượng 2 như các năm trước nhằm tránh tâm lý lo lắng cho phụ huynh", ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho hay.
Bên cạnh đó, để công tác tuyển sinh đầu cấp được đảm bảo thông suốt, ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD-ĐT TP.HCM, lưu ý thêm không phải phụ huynh học sinh nào cũng rành về công nghệ thông tin, do đó cần có hướng dẫn cụ thể theo phương châm "cầm tay chỉ việc", không để phụ huynh tự bơi. Ngoài ra, để tránh tình trạng quá tải trong việc giải đáp thắc mắc của phụ huynh học sinh, các địa phương cần bố trí nhiều điểm hướng dẫn, có thể phân chia theo cấp học để hỗ trợ tốt nhất cho người dân.
Cũng tại hội nghị tập huấn về công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 tại khu vực 1 vào sáng nay, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý đại diện các phường, xã năm học 2026-2027, TP.HCM còn địa phương chưa có trường tiểu học và THCS công lập nên UBND phường, xã, đặc khu cần phối hợp tốt với Sở GD-ĐT TPHCM để kịp thời tháo gỡ khó khăn, đảm bảo không để một học sinh nào không có chỗ học.
Theo kế hoạch, ngày mai 16.4, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ tổ chức tập huấn về tuyển sinh đầu cấp tại khu vực 2 và ngày 17.4 sẽ tập huấn ở khu vực 3.
Ngày 11.4, kỳ thi giải toán trên máy tính cầm tay do Sở GD-ĐT Hà Nội phối hợp tổ chức tại Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội), thu hút khoảng 400 học sinh đến từ các trường THCS, THPT trên địa bàn.
Theo ban tổ chức, trong hơn hơn 400 học sinh tham dự kỳ thi năm nay, mỗi trường THPT cử tối đa 2 học sinh lớp 11 hoặc lớp 12, mỗi trường THCS cử 1 học sinh lớp 8 hoặc lớp 9.
Tại buổi khai mạc, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, chia sẻ: "Thông qua cuộc thi, Sở GD-ĐT Hà Nội hướng tới việc đánh giá và phát triển ở học sinh hai năng lực cốt lõi, đó là năng lực tư duy và lập luận toán học, giúp các em hiểu sâu bản chất vấn đề, hình thành cách tiếp cận logic, khoa học; năng lực giải quyết vấn đề, thể hiện khả năng vận dụng kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo trong các tình huống đa dạng.
Đồng thời, việc sử dụng máy tính cầm tay trong cuộc thi không chỉ dừng lại ở vai trò là công cụ hỗ trợ tính toán, mà còn là phương tiện giúp học sinh tiếp cận phương pháp học tập hiện đại".
"Tuy nhiên, điều quan trọng là các em cần biết sử dụng công cụ một cách hợp lý, kết hợp hài hòa với tư duy toán học, tránh lệ thuộc, qua đó phát huy tối đa năng lực cá nhân”, ông Hiền nhắn nhủ.
Ban tổ chức kỳ vọng sự trở lại của "sân chơi học thuật" tại thủ đô sẽ góp phần lan tỏa tinh thần học tập chủ động, sáng tạo trong học sinh; đồng thời tạo cơ hội để các nhà trường, giáo viên và học sinh giao lưu, học hỏi, nâng cao chất lượng dạy và học môn toán trong bối cảnh giáo dục ngày càng gắn với công nghệ.
Kỳ thi tại Hà Nội năm nay đánh dấu sự trở lại của một sân chơi sau nhiều năm gián đoạn. Năm 1995 kỳ thi được tổ chức lần đầu tại TP.Hồ Chí Minh, sau đó là Hà Nội năm 1996. Năm 2000, kỳ thi được Bộ GD-ĐT tổ chức ở cấp quốc gia. Trong giai đoạn cao điểm, đã có 17 kỳ thi cấp quốc gia được triển khai.
Tại nhiều địa phương như TP.HCM, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, kỳ thi vẫn được duy trì với quy mô lớn, thu hút hàng nghìn học sinh mỗi năm.
