Mục Lục
ToggleTheo Đài CNN, trước khi các phi hành gia Artemis II lên tàu Orion, một phần mô sinh học của họ đã được gửi đi trước dưới dạng các “chip nội tạng” (organ chips). Đây là những thiết bị nhỏ bằng chiếc USB, chứa mô tủy xương của bốn thành viên phi hành đoàn.
Thí nghiệm mang tên AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response), cho phép các nhà khoa học mô phỏng và theo dõi cách tế bào phản ứng với môi trường không gian sâu – nơi có bức xạ cao và tình trạng vi trọng lực kéo dài.
Theo Giám đốc bộ phận khoa học sinh học và vật lý của NASA Lisa Carnell, đây là lần đầu tiên một nghiên cứu như vậy được triển khai: “Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây”.
Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là tìm hiểu phản ứng miễn dịch riêng biệt của từng cá nhân, vì khả năng kháng bức xạ của mỗi người là không giống nhau: có người sở hữu cơ chế bảo vệ tự nhiên tốt, trong khi người khác lại nhạy cảm hơn với môi trường khắc nghiệt.
Các dữ liệu được hy vọng sẽ mở đường cho y học cá nhân hóa trong không gian – từ việc chuẩn bị thuốc men phù hợp đến thiết kế bộ kit y tế riêng cho từng phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, thậm chí là hành trình tới sao Hỏa.
Theo CNN, khác với thời kỳ sứ mệnh Apollo, khi các phi hành gia chỉ lưu lại Mặt trăng vài ngày, các nhiệm vụ tương lai dự kiến kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng.
Do đó, việc gửi “chip nội tạng” đi trước sẽ giúp các nhà khoa học dự đoán chính xác các rủi ro sức khỏe, đảm bảo an toàn tối đa cho sự sinh tồn của con người ngoài Trái đất.
Cháy rừng bùng phát ở nam California, hàng nghìn người phải sơ tán

Đám cháy Springs bùng lên từ phía đông thành phố Moreno Valley, thuộc hạt Riverside, bang California vào khoảng 11h sáng 3/4 và đến tối cùng ngày đã lan rộng tới khoảng 1.680 ha.
Thành phố Moreno Valley có khoảng 200.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông. Đám cháy lan nhanh tới mức chính quyền hạt Riverside đã ra lệnh sơ tán bắt buộc đối với hàng nghìn người ở thành phố Moreno Valley, nhiều khu vực khác được đặt trong tình trạng sẵn sàng sơ tán.
Deirdre Vickers, sĩ quan Sở Cảnh sát hạt Riverside, cho biết đang hỗ trợ đóng đường tại Hemet và Moreno Valley, trong khi tuyến đường Gilman Springs từ đoạn Alessandro đến Bridge Street đang bị phong tỏa.
Ngọn lửa bùng phát tại khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy, buộc nhiều lực lượng cứu hỏa phải phối hợp ứng phó. Lực lượng cứu hỏa đang triển khai hai máy bay chữa cháy, 23 xe cứu hỏa, hai trực thăng và hai máy ủi, đồng thời yêu cầu thêm nguồn lực hỗ trợ. Tính đến 16h, đám cháy mới được khống chế khoảng 5%.
"Gió là yếu tố gây khó khăn lớn nhất hiện nay", ông Alex Izaguirre, người phát ngôn Cơ quan Phòng cháy chữa cháy California (Cal Fire) hạt Riverside, nói.
Tại hạt Los Angeles, đám cháy Crown bùng phát từ sáng 3/4 và lan ra khoảng 113 ha rừng gần thị trấn Acton, song tình hình đã được kiểm soát vào tối cùng ngày.
Nhà chức trách ban đầu ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với khu vực phía nam đường Escondido Canyon, phía đông Big Springs, phía bắc Hughes Canyon và Hubbard, cùng phía tây Crown Valley. Lệnh sơ tán đã được dỡ bỏ sau đó, nhưng cảnh báo sơ tán vẫn được duy trì ở Soledad Canyon và Crown Valley.
Đây là hai vụ cháy rừng lớn đầu tiên của mùa xuân sau khi nước Mỹ vừa trải qua mùa đông có lượng mưa lớn và nhiệt độ cao khác thường.
Theo Kyle Wheeler, nhà khí tượng học tại văn phòng San Diego của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, các đám cháy lan nhanh do những cơn gió Santa Ana mạnh với vận tốc 48-64 km/h. "Gió mạnh khiến các đám cháy bùng phát nhanh chóng và trở thành những vụ cháy rừng đầu tiên của mùa", ông Wheeler nói.
Minh Hạnh (Theo LA Times, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/chay-rung-bung-phat-o-nam-california-hang-nghin-nguoi-phai-so-tan-5058483.html
Quy định ở Mỹ về cắt tỉa cây hàng xóm vươn sang nhà mình

Nghị sĩ Chad Boyer hồi cuối tháng 3 đệ trình lên Hạ viện bang Louisiana dự luật số 81, làm rõ những điều mà chủ sở hữu bất động sản có thể làm với các cành cây, rễ cây từ nhà hàng xóm vươn sang đất của mình.
Theo dự luật, chủ đất được phép tự bỏ chi phí để cắt tỉa cành hoặc rễ cây của nhà hàng xóm nếu chúng mọc lấn sang đất của mình, nhưng chỉ sau khi đã gửi thông báo bằng văn bản trước 30 ngày qua thư bảo đảm và cho người hàng xóm cơ hội tự xử lý trước. Nếu chủ đất tự ý cắt bỏ cành hoặc rễ cây mà vi phạm các quy định, họ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với cây cối của hàng xóm.
Theo thống kê của FindLaw, nền tảng thông tin pháp lý phổ biến nhất tại Mỹ, tranh cãi liên quan đến cây cối hàng xóm vươn sang nhà mình là một trong 5 nguyên nhân gây tranh chấp dân sự phổ biến nhất ở Mỹ. Tình trạng này xảy ra thường xuyên đến mức trong hệ thống luật pháp bất động sản Mỹ có một mảng chuyên biệt thường được giới luật sư gọi vui là "Luật về cây cối".
Phần lớn các địa phương ở Mỹ cho phép chủ đất cắt tỉa cành cây nhà hàng xóm vươn sang nhà mình, nhưng quy định cụ thể không đồng nhất ở từng bang. Một số bang có những điều luật có thể khiến chủ đất vướng rắc rối pháp lý nếu làm vậy.
Theo quy định về "quyền tự xử lý" trong luật của bang Florida, chủ đất có quyền cắt tỉa cành, rễ từ cây của nhà hàng xóm vươn sang, tính đến đúng đường ranh giới, mà không cần sự cho phép của hàng xóm. Tuy nhiên, chủ đất không được phép xâm phạm sang phần đất của hàng xóm và không làm hỏng hoặc chết cây trong quá trình thực hiện.
Nếu việc cắt tỉa có nguy cơ làm chết cây, chủ đất nên tham khảo ý kiến của chuyên gia về cây trồng và tham vấn ý kiến luật sư chuyên về bất động sản trước khi tiến hành.
Trong trường hợp làm chết cây của nhà hàng xóm do cắt tỉa cẩu thả hoặc quá tay, họ có thể phải bồi thường theo giá trị thay thế của cây. Tòa án tại Florida từng đưa ra phán quyết bồi thường thiệt hại dựa trên toàn bộ chi phí thay thế những cây trưởng thành, với mức phạt có thể lên tới hàng chục nghìn USD tùy thuộc vào giống cây, kích thước và tình trạng của cây đó.
Joe Zdrilich, thành viên Đoàn luật sư bang Georgia, cho biết theo pháp luật bang Georgia, nơi ông hành nghề, chủ đất được phép cắt tỉa cây của hàng xóm nếu cành hoặc rễ cây lấn sang phần đất thuộc quyền sở hữu của mình.
"Bạn có quyền duy trì và bảo vệ bất động sản của mình, cũng như hàng xóm có quyền bảo tồn cây của họ. Cả hai đều là quyền tài sản được Hiến pháp bảo hộ", ông Zdrilich nói.
Tuy nhiên, ngay cả khi được phép, chủ đất cũng phải cân nhắc cắt tỉa cây hàng xóm chìa sang đến đâu, cắt thế nào để không làm cây suy yếu, tăng nguy cơ nhiễm bệnh về sau, do có thể đối mặt trách nhiệm pháp lý.
Luật sư Zdrilich khuyến nghị chủ đất cần xử lý hết sức thận trọng, chỉ cắt phần cành, rễ cây nằm trong ranh giới đất nhà mình.
"Việc cắt vào thân cây, làm cây suy yếu, hoặc bước sang đất của hàng xóm khi chưa được phép đều có thể bị kiện", ông giải thích. "Tôi từng xử lý những vụ tranh chấp trong đó bên cắt tỉa làm quá tay, hàng xóm cho rằng bị mất bóng mát, giá trị thẩm mỹ và kết cấu của cây bị tổn hại. Nếu cây bị hư hại, mức bồi thường có thể rất lớn, vì pháp luật coi cây là một loại tài sản có giá trị".
Ngay cả khi thực hiện những điều thuộc quyền hợp pháp của mình, chủ đất vẫn nên có những bước thận trọng cần thiết, trong đó đầu tiên là xác định ranh giới thửa đất, theo luật sư.
Nhiều người tin rằng đã nắm rõ mốc giới đất nhà mình, nhưng thực tế rất ít người biết chính xác. Đây cũng là một trong những vấn đề lớn nhất mà luật sư Zdrilich gặp trong các vụ kiện.
Zdrilich cũng chỉ ra một mẹo nhỏ là nhận biết rõ loài cây đang vươn sang nhà mình để xác định thời điểm cắt tỉa thích hợp, tránh làm tổn thương cây. "Hàng xóm có thể đòi bồi thường nếu sau đó cây đổ, bị bệnh hoặc buộc phải chặt bỏ".
Ông cũng khuyến nghị chủ đất chỉ cắt tỉa ở mức vừa phải và thuê thợ có chuyên môn trong trường hợp cần thiết. Đối với các cây lớn, nằm sát công trình, có dây điện vướng vào cành, các dịch vụ cắt tỉa chuyên nghiệp sẽ là lựa chọn phù hợp.
"Trong bối cảnh quan hệ với hàng xóm ngày càng căng thẳng, thuê một đơn vị chuyên nghiệp sẽ đặc biệt hữu ích, vì nó giúp mọi người tập trung vào điều gì là an toàn, thay vì bị cảm xúc chi phối", luật sư này giải thích.
Các bên cũng nên thống nhất bằng văn bản từ trước, giúp xử lý vấn đề từ sớm trước khi nảy sinh mâu thuẫn. Hai nhà cũng nên trao đổi trong suốt quá trình cắt tỉa, tránh làm mất lòng nhau.
"Chỉ một cuộc trò chuyện ngắn cùng vài bức ảnh chụp phần cành cây vươn sang cũng thường đủ để ngăn những hiểu nhầm có thể leo thang thành khiếu kiện. Thực tế, chỉ cần vài trao đổi đơn giản đã đủ giữ thiện chí với nhau", ông Zdrilich cho hay.
Đức Trung (Theo Yahoo News, AP, WAFB)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/quy-dinh-o-my-ve-cat-tia-cay-hang-xom-vuon-sang-nha-minh-5059898.html
Người Iran đổ ra đường sau lệnh ngừng bắn

Người dân Iran đổ ra đường phố thủ đô Tehran rạng sáng 8/4, sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần với Mỹ được công bố.
Theo thỏa thuận, các bên liên quan sẽ ngừng tấn công trong lúc đàm phán diễn ra. Trong thời gian này, tàu thuyền sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran và chịu một số "hạn chế kỹ thuật". Hiện chưa rõ các hạn chế kỹ thuật mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho hay Iran và Oman lên kế hoạch thu phí quá cảnh với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong hai tuần ngừng bắn. Số tiền này sẽ được chi cho tái thiết những thiệt hại do giao tranh.
Người dân Iran đổ ra đường phố thủ đô Tehran rạng sáng 8/4, sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần với Mỹ được công bố.
Theo thỏa thuận, các bên liên quan sẽ ngừng tấn công trong lúc đàm phán diễn ra. Trong thời gian này, tàu thuyền sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran và chịu một số "hạn chế kỹ thuật". Hiện chưa rõ các hạn chế kỹ thuật mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho hay Iran và Oman lên kế hoạch thu phí quá cảnh với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong hai tuần ngừng bắn. Số tiền này sẽ được chi cho tái thiết những thiệt hại do giao tranh.
Những người ủng hộ chính phủ giương quốc kỳ và ảnh chân dung Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo ở Tehran.
Những người ủng hộ chính phủ giương quốc kỳ và ảnh chân dung Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo ở Tehran.
Người dân hô khẩu hiệu khi tập trung tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo.
Theo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, lệnh ngừng bắn không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. "Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho biết.
Người dân hô khẩu hiệu khi tập trung tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo.
Theo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, lệnh ngừng bắn không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. "Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho biết.
Người dân tập trung trên đường phố Tehran ăn mừng lệnh ngừng bắn
Người dân tập trung trên đường phố Tehran rạng sáng 8/4, sau khi lệnh ngừng bắn được công bố. Video: Reuters
Bé gái cầm cờ Iran khi tham gia cuộc diễu hành bằng xe trên đường phố Tehran.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ được tổ chức tại Islamabad, thủ đô của Pakistan vào 10/4 và có thể kéo dài để hoàn thiện các chi tiết của một thỏa thuận, với mục tiêu "khẳng định những thành tựu trên chiến trường của Iran".
Bé gái cầm cờ Iran khi tham gia cuộc diễu hành bằng xe trên đường phố Tehran.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ được tổ chức tại Islamabad, thủ đô của Pakistan vào 10/4 và có thể kéo dài để hoàn thiện các chi tiết của một thỏa thuận, với mục tiêu "khẳng định những thành tựu trên chiến trường của Iran".
Lệnh ngừng bắn được công bố chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Trump đặt ra với Iran hết hạn. Trong tối hậu thư này, ông Trump đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran, nếu nước này không đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz. Iran trước đó đã tuyên bố bác bỏ tối hậu thư này.
"Giờ đây, nước Mỹ đã hiểu sức mạnh của Iran. Nếu họ không thực hiện đúng thỏa thuận, chúng tôi chắc chắn sẽ đối phó với họ theo cách khác", một phụ nữ tham gia cuộc tuần hành ở Tehran cho hay.
Lệnh ngừng bắn được công bố chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Trump đặt ra với Iran hết hạn. Trong tối hậu thư này, ông Trump đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran, nếu nước này không đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz. Iran trước đó đã tuyên bố bác bỏ tối hậu thư này.
"Giờ đây, nước Mỹ đã hiểu sức mạnh của Iran. Nếu họ không thực hiện đúng thỏa thuận, chúng tôi chắc chắn sẽ đối phó với họ theo cách khác", một phụ nữ tham gia cuộc tuần hành ở Tehran cho hay.
Quốc kỳ và chân dung cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên Mỹ, Israel mở cuộc tấn công vào Iran hôm 28/2, cùng người kế nhiệm ông là Mojtaba Khamenei, tại một góc phố ở Tehran.
Dù vui mừng với lệnh ngừng bắn, một số người Iran vẫn tỏ ra hoài nghi về thỏa thuận mới đạt được.
"Chúng tôi đã ngồi vào bàn đàm phán hai lần khi họ tấn công chúng tôi", một người phụ nữ nói, thêm rằng Mỹ có thể lợi dụng lệnh ngừng bắn để "củng cố sức mạnh". "Tôi không hiểu tại sao Mỹ lại chấp nhận lệnh ngừng bắn. Như mọi lần, họ muốn câu giờ cho Israel".
Quốc kỳ và chân dung cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên Mỹ, Israel mở cuộc tấn công vào Iran hôm 28/2, cùng người kế nhiệm ông là Mojtaba Khamenei, tại một góc phố ở Tehran.
Dù vui mừng với lệnh ngừng bắn, một số người Iran vẫn tỏ ra hoài nghi về thỏa thuận mới đạt được.
"Chúng tôi đã ngồi vào bàn đàm phán hai lần khi họ tấn công chúng tôi", một người phụ nữ nói, thêm rằng Mỹ có thể lợi dụng lệnh ngừng bắn để "củng cố sức mạnh". "Tôi không hiểu tại sao Mỹ lại chấp nhận lệnh ngừng bắn. Như mọi lần, họ muốn câu giờ cho Israel".
Người phụ nữ xúc động khi tham gia cuộc tuần hành sau khi lệnh ngừng bắn được công bố.
Iran khẳng định chiến sự chỉ chấm dứt khi kế hoạch hòa bình 10 điểm của họ được chấp thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông sẵn sàng thảo luận về đề xuất của Tehran.
Người phụ nữ xúc động khi tham gia cuộc tuần hành sau khi lệnh ngừng bắn được công bố.
Iran khẳng định chiến sự chỉ chấm dứt khi kế hoạch hòa bình 10 điểm của họ được chấp thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông sẵn sàng thảo luận về đề xuất của Tehran.
Hàng dài ôtô nối đuôi nhau trên đường phố Tehran sau lệnh ngừng bắn.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, kêu gọi các bên liên quan trong cuộc xung đột hiện nay tại Trung Đông "tuân thủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và chấp hành các điều khoản của lệnh ngừng bắn, nhằm tạo tiền đề cho nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực".
Hàng dài ôtô nối đuôi nhau trên đường phố Tehran sau lệnh ngừng bắn.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, kêu gọi các bên liên quan trong cuộc xung đột hiện nay tại Trung Đông "tuân thủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và chấp hành các điều khoản của lệnh ngừng bắn, nhằm tạo tiền đề cho nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực".
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, AP)
Mỹ - Iran đạt thỏa thuận về ngừng bắn, mở cửa eo biển Hormuz trong hai tuần
Nhà Trắng: Lệnh ngừng bắn với Iran là chiến thắng
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nguoi-iran-do-ra-duong-sau-lenh-ngung-ban-5059871.html




