Trong báo cáo, vấn đề hạt nhân Iran tiếp tục là tâm điểm, cùng với những lo ngại ngày càng rõ rệt về các động thái an ninh tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, báo South China Morning Post ngày 21-4 đưa tin.
Trong báo cáo được công bố hôm 20-4, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ cần thể hiện “thiện chí chính trị” nhằm đưa vấn đề hạt nhân Iran trở lại quỹ đạo đối thoại và đàm phán, đồng thời thúc giục chấm dứt ngay các hành động quân sự.
Bắc Kinh cho rằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6-2025 và cuối tháng 2 vừa qua đã “vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và mục tiêu của Hiến chương Liên hợp quốc”.
Đáng chú ý, Trung Quốc chỉ đích danh việc Washington rút khỏi Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) năm 2018 là “nguyên nhân gốc rễ” dẫn đến căng thẳng hiện nay xung quanh vấn đề hạt nhân Iran.
Thỏa thuận này được ký kết năm 2015 giữa Iran với các cường quốc như Anh, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Pháp, Nga, và Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama. Tuy nhiên đến nhiệm kỳ của ông Trump vào năm 2018, Mỹ đã đơn phương rút khỏi, làm suy yếu cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân của Tehran.
Báo cáo được công bố trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran đã kéo dài gần hai tháng, với mục tiêu được Washington tuyên bố là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao gần đây vẫn chưa đạt kết quả. Các cuộc đàm phán tại Pakistan đầu tháng này đã kết thúc mà không có thỏa thuận, trong khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington chưa thấy cam kết rõ ràng từ phía Iran trong việc từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc nhấn mạnh cần tăng cường nỗ lực ngoại giao và “đưa vấn đề trở lại đúng hướng”, hàm ý phản đối cách tiếp cận thiên về sức ép quân sự của Mỹ.
Bên cạnh vấn đề Iran, Trung Quốc cũng thể hiện rõ lập trường trong cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu. Bắc Kinh tái khẳng định từ chối tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí ba bên với Mỹ và Nga, cho rằng đề xuất này là “không công bằng, không hợp lý và không khả thi”.
Theo Trung Quốc, kho vũ khí hạt nhân của nước này vẫn nhỏ hơn đáng kể so với hai cường quốc còn lại, do đó trách nhiệm cắt giảm nên thuộc về những quốc gia sở hữu số lượng lớn hơn.
“Các nước có kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm một cách đáng kể và thực chất”, báo cáo nêu rõ.
Mỹ đã tìm cách đưa Trung Quốc vào Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) – thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân ràng buộc cuối cùng trên thế giới, được ký giữa Washington và Matxcơva năm 2010 và hết hạn vào tháng 2 vừa qua.
Báo cáo cũng nhấn mạnh cái gọi là “sự kiềm chế tối đa” của Trung Quốc trong phát triển vũ khí hạt nhân, dẫn chứng nước này đã chủ động thông báo cho Mỹ và Nga trước khi tiến hành vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa ra Thái Bình Dương vào tháng 9-2024 như một dấu hiệu của sự minh bạch.
Ngược lại, Bắc Kinh chỉ trích hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” (Vòm Vàng) của Mỹ là yếu tố có thể “làm suy yếu nghiêm trọng ổn định chiến lược toàn cầu”. Đây là hệ thống được thiết kế nhằm bảo vệ toàn bộ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa từ tên lửa và các phương tiện tấn công trên không.
Đáng chú ý, Trung Quốc cũng bày tỏ quan ngại trước các phát biểu gần đây của một quan chức Nhật Bản liên quan đến khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân. Báo cáo gọi đây là xu hướng “nguy hiểm”, có thể đe dọa nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định khu vực.
“Trung Quốc và các quốc gia yêu chuộng hòa bình cần hết sức cảnh giác và kiên quyết phản đối”, báo cáo nhấn mạnh, kêu gọi Nhật Bản tuân thủ các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và chấm dứt những động thái bị coi là khiêu khích.
Việc công bố báo cáo diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào tháng 5, nơi vấn đề hạt nhân và an ninh chiến lược nhiều khả năng sẽ trở thành nội dung trọng tâm trong các cuộc trao đổi cấp cao.
Theo Hãng tin AFP ngày 12-4, Thủ tướng Campuchia Hun Manet khẳng định kể từ sau lệnh ngừng bắn hồi tháng 12 năm ngoái, Phnom Penh và Bangkok đã tuân thủ các nội dung tuyên bố chung trong cuộc họp đặc biệt lần thứ 3 của Ủy ban Biên giới chung (GBC).
Theo ông, việc duy trì lệnh ngừng bắn đã tạo ra “cơ hội quan trọng” để tiến tới giải quyết các tranh chấp lãnh thổ giữa hai quốc gia.
Tờ Khmer Times cho hay Thủ tướng Campuchia đặc biệt nhấn mạnh điểm 3 của tuyên bố chung, trong đó quy định mọi thỏa thuận tạm thời không được ảnh hưởng đến đường biên giới quốc tế cuối cùng.
Ông kêu gọi Ủy ban Biên giới chung sớm nối lại các hoạt động khảo sát và phân định trên thực địa, phù hợp với thỏa thuận hiện có nhằm đạt được hòa bình lâu dài dọc theo biên giới.
Bên cạnh đó, hai bên cần nhất trí sử dụng các cơ chế hiện có của GBC để bảo đảm an toàn cho đội khảo sát chung, ưu tiên việc tiến hành các hoạt động khảo sát và phân định tại những khu vực biên giới bị ảnh hưởng, nơi có dân thường sinh sống.
Thủ tướng Hun Manet bày tỏ "hy vọng mạnh mẽ" rằng hai quốc gia láng giềng có thể sớm hợp tác "nhanh chóng và chân thành".
"Đây sẽ là nền tảng cho hòa bình lâu dài, giúp người dân sinh sống dọc khu vực biên giới chung được an cư trong yên bình. Campuchia hoàn toàn sẵn sàng", ông viết trên mạng xã hội.
Tuy nhiên theo AFP, phía Thái Lan cho biết vẫn chưa sẵn sàng nối lại đàm phán. Ngoại trưởng Sihasak Phuangketkeow khẳng định Bangkok cần tuân theo "các quy trình riêng", dù thừa nhận Phnom Penh có quyền đưa ra lời kêu gọi.
Tranh chấp giữa Thái Lan và Campuchia xoay quanh việc phân định đường biên giới dài khoảng 800km, có nguồn gốc từ thời kỳ thuộc địa Pháp. Bất đồng này đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ và nhiều lần bùng phát thành xung đột.
Năm ngoái căng thẳng leo thang thành các đợt giao tranh khiến hàng chục người thiệt mạng và hơn một triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong các đợt bạo lực vào tháng 7 và tháng 12.
Hai bên sau đó đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào cuối tháng 12, mở đường cho các cuộc đàm phán về biên giới. Tuy vậy tình hình tại khu vực giáp ranh vẫn chưa ổn định, khi hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm cam kết.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 22/4 đăng thông điệp trên X khẳng định Tehran muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng những "vi phạm cam kết, phong tỏa và lời đe dọa" từ phía Mỹ đang cản trở đối thoại thực chất.
Ông chỉ trích Washington thiếu nhất quán, nói rằng thế giới đang chứng kiến những tuyên bố "đạo đức giả và mâu thuẫn giữa lời nói với hành động" từ phía Mỹ.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf, người từng dẫn đầu đoàn đàm phán với Mỹ tại Islamabad, cho biết việc mở lại eo biển Hormuz sẽ không thể diễn ra nếu "những vi phạm trắng trợn" lệnh ngừng bắn từ phía Mỹ vẫn tiếp diễn.
Ông viện dẫn việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hoạt động thương mại của Iran trên vùng biển quốc tế và các cuộc tấn công lặp lại của Israel tại Lebanon là những ví dụ điển hình.
Theo ông Qalibaf, Mỹ đang gây sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận theo điều kiện của Washington. Vòng đàm phán đầu tiên do Pakistan làm trung gian tại Islamabad hôm 12/4 đã đổ vỡ mà không đạt kết quả. Tehran đến nay chưa cam kết tham gia vòng đàm phán thứ hai vì Mỹ đưa ra những điều kiện "quá mức" và lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
"Họ đã không thể đạt mục tiêu bằng hành động quân sự và cũng sẽ không thành công bằng kiểu hành xử bắt nạt. Giải pháp duy nhất là tôn trọng quyền của người dân Iran", ông Qalibaf nói.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột lâu dài, đồng thời khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì chiến dịch phong tỏa.
Hải quân Mỹ cuối tuần qua nã pháo và bắt giữ một tàu hàng Iran tìm cách vượt vòng vây, còn Iran ngày 22/4 cũng nổ súng và bắt hai tàu hàng quốc tế khi các phương tiện tìm cách bí mật đi qua eo biển Hormuz.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lên án các vụ tấn công và bắt giữ tàu thương mại gần đây trên eo biển. IMO cho biết nhiều thủy thủ phải đối mặt với căng thẳng kéo dài do nguy cơ tên lửa, mảnh vỡ rơi trúng tàu, thiếu hụt nhu yếu phẩm và khó liên lạc với gia đình. Liên đoàn Lao động Vận tải Quốc tế đã nhận gần 2.000 yêu cầu hỗ trợ từ các thủy thủ và thân nhân kể từ khi xung đột nổ ra.
Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi chấm dứt các hành động "liều lĩnh" và trả tự do ngay lập tức cho tàu thuyền cùng thủy thủ. Ông cho biết tình hình khu vực vẫn rất bất ổn, với gần 20.000 thuyền viên bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump không coi việc Iran bắt giữ tàu tại eo biển Hormuz là vi phạm lệnh ngừng bắn, vì những tàu này không thuộc Mỹ hay Israel.
Bà cho rằng biện pháp phong tỏa của Mỹ đang phát huy hiệu quả, đồng thời bác bỏ thông tin về thời hạn 3-5 ngày cho lệnh ngừng bắn. Tổng thống Trump cũng nói ông "không vội" và muốn đạt thỏa thuận tốt nhất trong đàm phán, cho rằng phong tỏa khiến Iran chịu áp lực lớn hơn cả các cuộc không kích.
Tờ Philippine Daily Inquirer ngày 13.4 dẫn lời Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. thách những người lan truyền tin đồn về sức khỏe của ông hãy cùng tập thể dục để xem ai khỏe hơn.
Ông đưa ra lời thách thức trong một cuộc họp báo khi bác bỏ những tuyên bố về tình trạng sức khỏe được cho là đang xấu đi của mình.
"Tôi thách bất cứ ai nói rằng tôi bị bệnh, hãy đến và tập thể dục cùng tôi. Chúng ta sẽ xem ai khỏe hơn. Hãy đến phòng tập với tôi để xem ai nâng tạ khỏe hơn", Tổng thống Marcos Jr. nói.
Để chấm dứt những đồn đoán về sức khỏe của mình, nhà lãnh đạo đã thực hiện một vài động tác nhảy tại chỗ trong và ngoài phòng họp tại Tòa nhà Hành chính mới (NEB). Ông cũng chạy một đoạn ngắn từ NEB đến dinh tổng thống.
"Từ giờ trở đi, những người đã nói với các bạn rằng tôi bị bệnh hoặc tàn phế, hãy nhớ điều này. Bây giờ các bạn đã biết, tất cả họ đều là những kẻ nói dối", Tổng thống Philippines nhấn mạnh và nói thêm rằng giờ đây mọi người đã biết rõ ông rất khỏe.
Ông cho biết gần đây ông đã làm xét nghiệm máu định kỳ và kết quả đều bình thường. Ngoài ra, ông nói thêm rằng lần khám bệnh gần nhất của ông là khoảng ba tháng trước để chụp CT kiểm tra xem bệnh viêm túi thừa mà ông được chẩn đoán trước đó đã khỏi hoàn toàn hay chưa.
"Chế độ ăn uống của tôi đã trở lại bình thường. Việc tập luyện của tôi cũng vậy. Tôi vẫn tập thể dục 3 - 4 lần một tuần. Tôi chú ý đến chế độ ăn uống của mình hơn trước", ông Marcos Jr. chia sẻ.
Tổng thống Philippines cho biết chỉ đang dùng thuốc điều trị bệnh gút và cao huyết áp.
Tại một cuộc họp báo trước đó, phát ngôn viên Claire Castro của ông Marcos Jr. đã bác bỏ những lời bóng gió của Thượng nghị sĩ Imee Marcos rằng Tổng thống đã bị bệnh trong nhiều tháng, gọi đó là thông tin sai sự thật do người chị gái lâu năm không hòa thuận của ông lan truyền.
Thượng nghị sĩ Marcos đã đăng tải trên mạng xã hội một video cho hay bà biết ông Marcos Jr. bị bệnh từ tháng 11.2025, dù thừa nhận đã lâu không gặp em trai.
Bà cũng tham gia cùng một số nhà phê bình chính quyền kêu gọi phủ tổng thống tiết lộ sự thật về tình trạng sức khỏe của Tổng thống Marcos Jr.
