Chiều 5-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã chia sẻ những “bí kíp” giúp bù nước và dinh dưỡng hiệu quả trong mùa nắng nóng.
Những khuyến cáo này nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh tình trạng mất nước và duy trì cân bằng điện giải cho cơ thể trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Theo HCDC, trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, cơ thể dễ mất nước do tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt.
Tuy nhiên, nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát, trong khi đây đã là dấu hiệu cho thấy cơ thể bắt đầu thiếu nước.
Để duy trì trạng thái cân bằng, người trưởng thành cần uống khoảng 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày và tăng thêm khi làm việc trong môi trường nóng hoặc vận động nhiều.
Việc uống nước nên được chia đều trong ngày, từng ngụm nhỏ, thay vì uống dồn vào một thời điểm.
Đối với người lao động ngoài trời, việc bổ sung nước định kỳ, khoảng 100 -150 ml mỗi 15-20 phút là cần thiết để hạn chế nguy cơ mất nước. Nước đun sôi để nguội và nước sạch vẫn là lựa chọn phù hợp nhất.
Bên cạnh nước, cơ thể còn mất đi các muối khoáng quan trọng khi đổ nhiều mồ hôi. Nếu chỉ bù nước đơn thuần, cơ thể có thể rơi vào tình trạng rối loạn điện giải, gây mệt mỏi, chuột rút hoặc nặng hơn.
Trong những trường hợp này, việc sử dụng dung dịch bù điện giải như Oresol có thể giúp phục hồi cân bằng nước và khoáng chất hiệu quả.
Tuy nhiên, dung dịch này cần được pha đúng theo hướng dẫn, không tự ý điều chỉnh nồng độ. Khi không có sẵn, có thể tạm thời sử dụng dung dịch tự pha từ nước, đường và muối với tỉ lệ phù hợp để hỗ trợ bù nước.
Chế độ dinh dưỡng hằng ngày cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể thích nghi với nắng nóng.
Việc tăng cường rau xanh và trái cây tươi không chỉ bổ sung vitamin, khoáng chất mà còn cung cấp thêm lượng nước tự nhiên cho cơ thể. Trong bữa ăn, các món canh nên được duy trì để hỗ trợ bù nước và giúp ăn uống dễ dàng hơn khi thời tiết oi bức.
Ngược lại, cần hạn chế sử dụng rượu, bia do có thể làm tăng tình trạng mất nước. Các loại đồ uống chứa caffeine hoặc nhiều đường như cà phê đậm, nước ngọt có gas cũng không được khuyến khích vì có thể gây lợi tiểu. Đồng thời, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu đạm trong những ngày nắng nóng cũng có thể làm tăng sinh nhiệt trong cơ thể, khiến cảm giác mệt mỏi rõ rệt hơn.
Một số nhóm cần được lưu ý đặc biệt trong thời tiết nắng nóng là trẻ dưới 6 tháng tuổi nên được bú mẹ hoàn toàn, vì sữa mẹ đã cung cấp đầy đủ nước và dưỡng chất cần thiết.
Phụ nữ mang thai và cho con bú cần uống đủ nước mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Trong mọi trường hợp nghi ngờ say nắng, say nóng, không nên tự ý sử dụng thuốc hạ sốt khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.
HCDC nhấn mạnh, chủ động bù nước và duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý là những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa các vấn đề sức khỏe do nắng nóng. Thực hiện đều đặn mỗi ngày sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Việc uống nước đúng cách, kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý, không chỉ giúp cơ thể duy trì thể trạng mà còn góp phần phòng ngừa say nắng, say nóng hiệu quả.
Khám cộng đồng, phát hiện nhiều người cần can thiệp sức khỏe tâm thần
Theo Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, đã có hơn 7.800 lượt người được khám, sàng lọc, tư vấn sức khỏe, trong chiến dịch khám sức khỏe cộng đồng ngày 5.4, nhân ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, với sự tham gia của 324 nhân viên y tế thuộc 19 bệnh viện tại Hà Nội.
Các bác sĩ, nhân viên y tế đã thực hiện 859 lượt siêu âm (tuyến giáp, ổ bụng, tim, khớp) và tặng 1.535 phiếu hẹn siêu âm miễn phí tại cơ sở y tế; có 1.380 lượt xét nghiệm chuyên sâu; hơn 400 lượt điện tim; 641 lượt chụp X-quang phổi; hơn 300 lượt nội soi tai mũi họng, đo mật độ xương, đo lực cơ, và chỉ số cơ thể cho hơn 1.500 lượt..
Trong đó, 2.830 lượt người (36% trong số các lượt khám) có bất thường sức khỏe cần can thiệp, theo dõi sức khỏe hoặc đánh giá chuyên sâu thêm tại các cơ sở y tế.
Các bác sĩ chuyên khoa phát hiện 16 ca ngoại tâm thu thất, 69 trường hợp thiếu máu cơ tim, 3 ca đau ngực nghi mạch vành cấp được hướng dẫn nhập viện theo dõi.
Có 13 ca xơ hóa gan, gan nhiễm mỡ nặng, 5 ca viêm gan B và viêm gan C chưa điều trị chuyên sâu được tư vấn, hướng dẫn về khám chuyên sâu tại bệnh viện.
Đáng lưu ý, trong chiến dịch, đây là lần đầu tiên có khám, sàng lọc về sức khỏe tâm thần trong cộng đồng với quy mô lớn do Bộ Y tế, Hội Thầy thuốc trẻ tổ chức. Kết quả đã ghi nhận 155 trường hợp cần được can thiệp do: mất ngủ (người cao tuổi); lo âu, trầm cảm (học sinh, sinh viên). 750 tài liệu truyền thông phòng trầm cảm, tự kỷ, sa sút trí tuệ đã được các bác sĩ gửi đến người dân.
Với bệnh lý về phổi, các bác sĩ chuyên khoa ghi nhận 5 ca bất thường: nghi u phổi, viêm phổi, lao phổi; hướng dẫn đến cơ sở chuyên khoa ngay. Chụp X-quang lưu động cũng ghi nhận 35 ca nghi lao phổi, 9 ca nghi nốt phổi, 8 ca đông đặc phổi, 3 ca bóng tim to.
Với chuyên khoa mắt, 200 ca đục thủy tinh thể cần phẫu thuật thay thủy tinh thể; khô mắt, viêm kết mạc dị ứng, cận thị, lão thị... đã được phát hiện, tư vấn chuyên khoa.
Ngoài ra, 180 ca sâu răng, viêm quanh răng, mất răng; 120 ca tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường typ 2, loãng xương, thoái hóa khớp, béo phì, suy thận, viêm dạ dày; đau viêm khớp gối, khớp vai và các bệnh lý cơ xương khớp... là các bệnh khá thường gặp nhưng nhiều trường hợp chưa chưa được kiểm soát tốt, đã các bác sĩ tư vấn về chăm sóc, điều trị.
Tiến sĩ - dược sĩ Nguyễn Hữu Tú, Phó chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, chia sẻ, năm 2026, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và hội thầy thuốc trẻ các cấp dự kiến triển khai 5.000 đợt khám, tư vấn, sàng lọc cho 1.5 triệu lượt người dân cả nước; xây dựng thí điểm 30 trạm khám sức khỏe miễn phí (health kiosk) đồng thời phát triển chatbot y tế Việt Nam, hỗ trợ người dân tự tầm soát và tra cứu đưa ra y lệnh cho nhân viên y tế.
Nguyên tắc ăn '3 ít, 2 nhiều' giúp ổn định huyết áp
Theo đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tim mạch tại Bệnh viện Đại Lâm Từ Tế (Đài Loan), việc thiết lập quan điểm y khoa đúng đắn, điều chỉnh chế độ ăn uống và quản lý lối sống đóng vai trò then chốt. Những chi tiết nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp bệnh nhân ổn định huyết áp, từ đó giảm thiểu rủi ro mắc các bệnh tim mạch.
Ổn định tâm lý và nguyên tắc dinh dưỡng "3 ít, 2 nhiều"
Phó Giám đốc bệnh viện, ông Lâm Đình Quang cho biết, một trong những chìa khóa trong điều trị bệnh tim là sự ổn định về cảm xúc. "Không được căng thẳng" thường có tác động quan trọng hơn nhiều so với mọi người tưởng tượng. Việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp điều trị, điều chỉnh lối sống và tránh các hành vi không phù hợp về lâu dài sẽ tạo ra hiệu quả điều trị thực sự.
Trước nỗi lo của nhiều bệnh nhân về việc "ăn nhạt sẽ mất ngon", chuyên gia dinh dưỡng Trương Nhã Phương chia sẻ nguyên tắc "3 ít, 2 nhiều":
3 ít: Ít gia vị, ít thực phẩm chế biến sẵn, ít dầu mỡ.
2 nhiều: Nhiều rau quả, nhiều chất xơ.
Về trái cây, chuyên gia khuyên nên tiêu thụ 2 phần mỗi ngày (mỗi phần khoảng bằng nắm tay). Đặc biệt, nên ăn trực tiếp thay vì ép lấy nước để tránh hấp thụ quá nhiều đường, gây ảnh hưởng đến đường huyết và cân nặng.
Lưu ý lượng natri "ẩn mình" trong suất ăn ngoài
Chuyên gia Trương Nhã Phương cảnh báo, các loại súp, nước dùng, xì dầu, tương đậu... đều là những "bẫy Natri" phổ biến. Với người thường xuyên ăn ngoài, cần nắm rõ nguyên tắc: "Ăn cái không uống nước dùng, ăn cơm không rưới nước sốt". Thay vào đó, hãy sử dụng các gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi, chanh để tăng hương vị.
Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh ăn ít muối không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn. Cơ thể vẫn cần nạp khoảng 6 g muối mỗi ngày để duy trì các chức năng hoạt động bình thường.
Hạ tiêu chuẩn kiểm soát huyết áp: Can thiệp sớm là then chốt
Bác sĩ chuyên khoa tim mạch Trần Kỳ Trì chỉ ra rằng, xu hướng điều trị cao huyết áp hiện nay đã có sự thay đổi. Mục tiêu kiểm soát huyết áp đã được hạ từ mức 140/90 mmHg xuống còn 130/80 mmHg. Việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch nghiêm trọng.
Bác sĩ Trần cũng giải thích thêm về hội chứng "áo choàng trắng" - tình trạng bệnh nhân lo lắng khi đo tại phòng khám khiến chỉ số tăng cao. Do đó, việc tự đo huyết áp thường xuyên tại nhà sẽ phản ánh chính xác hơn tình trạng sức khỏe thực tế.
Quy tắc "722" - Tuyến phòng thủ sức khỏe dài hạn
Để kết quả đo chính xác và dễ nhớ, bác sĩ Trần Kỳ Trì chia sẻ quy tắc "722":
7: Đo liên tục trong 7 ngày.
2: Đo vào 2 thời điểm mỗi ngày (sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ).
2: Mỗi thời điểm đo 2 lần (mỗi lần cách nhau 1 phút, sau đó lấy giá trị trung bình).
"Cao huyết áp thường là quân bài Domino đầu tiên trong sự suy giảm sức khỏe, có thể dẫn đến đột quỵ, bệnh lý võng mạc và suy thận", bác sĩ Trần cảnh báo.
Quản lý lối sống và tuân thủ phác đồ điều trị
Bên cạnh việc theo dõi chỉ số, các yếu tố như kiểm soát chế độ ăn, hạn chế rượu bia, quản lý cân nặng, bỏ thuốc lá và tập thể dục nhịp điệu đều hỗ trợ đắc lực cho việc kiểm soát huyết áp.
Đặc biệt, bệnh nhân phải uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ. Nếu gặp tác dụng phụ, cần chủ động tham vấn chuyên gia, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc giảm liều để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Mỹ Ý (Theo HK01)
Nguồn: https://vnexpress.net/nguyen-tac-an-3-it-2-nhieu-giup-on-dinh-huyet-ap-5058102.html
