Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 – 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. “Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển”, anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng “được mùa mất giá” và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía – một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ – một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. “Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn”, chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được “thay áo mới”, từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
“Người trẻ về quê không phải là “bỏ phố” vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những “đại sứ” đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới – hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc”, chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực…
Trao đổi qua điện thoại, chị Nguyễn Thị Oanh (53 tuổi, P.Vĩnh Phú, tỉnh Nghệ An) nói trong tiếng nấc nghẹn ngào: "Con tôi cao 1m8, nặng khoảng 93, 94kg. Cháu chậm phát triển về trí tuệ hơn các bạn bình thường khác, khi giao tiếp cháu hơi ngại ngùng nên nói chuyện cũng không được nhanh nhẹn. Tôi không biết gần một tháng qua con ở đâu, làm gì. Cô ơi, cô tìm con dùm tôi với",
Cuộc trò chuyện qua điện thoại của chúng tôi liên tục ngắt quãng bởi những khoảng lặng. Chồng mất hơn 1 năm trước, hai con là điểm tựa tinh thần của chị Oanh.
Con trai chị Oanh là Lê Anh Quân, 18 tuổi. Theo chia sẻ từ gia đình, Quân có khuôn mặt dài, lời nói và hành động chậm hơn các bạn cùng trang lứa, ít nói và nhỏ nhẹ. Tuy nhiên, gia đình đã dạy cháu thuộc lòng số điện thoại của mẹ cùng nhiều thành viên khác trong gia đình. Ngoài ra, Quân có cậu bạn thân thường xuyên gọi điện, liên lạc.
"Quân sử dụng điện thoại rất tốt. Nhưng từ đó tới nay, con không liên lạc với bất kỳ ai. Không ai biết con ở đâu. Nếu bình an cháu hoàn toàn có thể tự liên lạc được với gia đình. Đằng này, tôi sợ con bị lừa…", chị Oanh lặng người.
Theo lời kể của gia đình, đã mất liên lạc với Lê Anh Quân từ ngày 8.3 khi em về Tân Kỳ chơi. Hôm đó, chàng trai Nghệ An mặc áo phông đen và quần lửng. Gia đình cũng đã báo công an, đi tìm cháu khắp nơi, thậm chí đăng lên mạng xã hội xem mọi người có ai thấy chỉ giúp. Nghe ai có thông tin về Quân hay giống Quân, gia đình vội đi ngay, đêm hôm cũng chạy, vậy mà đến nay vẫn chưa tìm thấy.
Mạng xã hội mới đây có chia sẻ việc nghi chàng trai Nghệ An đang đi lạc tại khu vực Q.Cầu Giấy (cũ), Hà Nội. Về việc này, phía gia đình cho biết gia đã đến xem và khẳng định không phải là Quân.
Đến nay, tung tích Lê Anh Quân vẫn chưa được xác định. Thời gian kéo dài khiến người mẹ héo mòn và nỗi lo thêm chồng chất.
Thông tin từ đại diện Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An cho biết đã tiếp nhận thụ lý đơn trình báo từ gia đình. Đơn vị này đã gửi công văn đi khắp các đơn vị công an xã, phường để tìm người mất tích.
Thời tiết nắng nóng, hóa đơn tiền điện tăng khoảng 30% khiến Nguyễn Văn Kha, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đang trọ tại đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM lo lắng.
"Nhiều lúc nóng tới mức đau đầu, mình không muốn làm việc gì. Ngày nào cũng đi nhiều nơi có điều hòa như trung tâm thương mại, thư viện, quán cà phê chứ về nhà chịu không được vì không gánh nổi tiền điện", Kha chia sẻ.
Tuy căn phòng trọ có máy điều hòa, nhưng Kha chỉ bật vào buổi trưa để tiết kiệm điện. Hoặc sẽ điều chỉnh giờ hoạt động của máy lạnh tự động tắt vào buổi tối khi ngủ để tránh lãng phí. Theo Kha, giá điện ở cả khu trọ trước và hiện tại đều rơi vào khoảng 3.900 đồng/kWh.
Mỗi tháng nhận thông báo tiền thuê phòng, Kha đều hồi hộp theo dõi giá tiền điện. Kha cho biết, tháng vừa rồi, tiền điện đã tăng hơn 300.000 đồng. Để có chi phí đóng tiền điện, nam sinh đã phải cắt giảm tiền ăn và mua sắm.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thị Ngọc Mai, sinh viên trường ĐH Kinh tế TP.HCM, hiện thuê trọ tại đường Cách mạng tháng tám, P.Bảy Hiền, TP.HCM, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhận thông báo chi phí tháng 4.2026. Tổng tiền phòng và điện nước của Mai lên đến 4 triệu đồng, trong đó riêng tiền điện đã ngốn 900.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với tháng trước.
"Phòng mình ở tầng trên cùng, mỗi lần đi làm thêm về mở cửa ra là không khí hầm hập không khác gì lò bánh mì. Vì không có cửa sổ nên máy lạnh phải chạy liên tục mới trụ nổi. Nhận hóa đơn mà mình thấy sốc vì đây là tiền mình tự đi làm thêm tích góp chứ không xin gia đình. Với 400.000 đồng tiền điện tăng chênh lệch so với tháng trước, coi như mình mất gần 7 ngày tiền ăn", Ngọc Mai chia sẻ.
Tại các khu trọ công nhân thuộc P.Bình Tân, TP.HCM, nỗi lo về chi phí điện tăng vào mùa nóng đang trở thành gánh nặng mới. Nguyễn Thị Thúy An (28 tuổi), đang làm công nhân ở khu công nghiệp Vĩnh Lộc, cho biết: "Bình thường tiền điện chỉ 140.000 đồng nhưng hai tháng qua tháng nào cũng tăng hơn gấp đôi. Nhìn hóa đơn mà chóng mặt".
Đào Thị Thúy Loan (35 tuổi), làm việc ở khu công nghiệp Chơn Thành, P.Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai cũng rầu rĩ vì tiền điện tháng rồi tăng vọt. "Mỗi tháng lương được khoảng 9 triệu đồng, mà tiền điện tới gần 600.000 đồng. Lương công nhân vốn dĩ đã không cao, đủ thứ phải lo như tiền trọ, tiền ăn, lo cho con cái, mấy nay thời tiết oi bức, nên cả nhà dùng nhiều hơn. Giờ phải chịu thêm gánh nặng phát sinh vì tiền điện", chị Loan ta thán.
Nhiều công nhân ở khu vực xung quanh khu chế xuất Linh Trung, P.Thủ Đức, TP.HCM cũng cho biết thời tiết nắng nóng mấy ngày nay làm cho họ càng thêm lo lắng về tiền điện.
Nguyễn Tuấn Sang, đang làm công nhân tại khu chế xuất Linh Trung, ngụ đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Mình thuê phòng với giá 2,5 triệu đồng/tháng. Vì không có máy điều hòa nên quạt điện phải chạy hết công suất cả ngày lẫn đêm để chống chọi với cái nóng hầm hập. Với tình hình thời tiết oi ả như mấy ngày qua, mình rất lo hóa đơn tiền điện tháng này sẽ tăng vọt".
Anh Bùi Văn Nghĩa, quản lý một khu trọ trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết so với tháng rồi thì tiền điện tăng khoảng 30%, tức khoảng gần 1 triệu đồng/phòng.
“Để giảm bớt áp lực từ hóa đơn tiền điện đối với người thuê trọ, tôi đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp như lắp đặt mảng xanh trên mái nhà và đầu tư vào hệ thống phun sương cho phòng trọ, để người thuê trọ đỡ nóng hơn, cũng như bảo quản được nhà cửa trước thời tiết nắng nóng như hiện nay”, anh Nghĩa nói.
Theo thầy Phú, tiết học lặng đi bởi những dòng suy tư, giọt nước mắt xen lẫn sự trưởng thành của học sinh tuổi 18.
Thầy Phú cho biết luôn nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy để học sinh cảm nhận văn học theo cách gần gũi hơn. “Tôi muốn các em thấy môn văn không chỉ để học mà còn để sống, trải nghiệm và bày tỏ cảm xúc cá nhân. Khi các em được lắng nghe, sẽ tự nhiên yêu thích môn học hơn”, thầy nói.
Trong tiết học đặc biệt ấy, mỗi học sinh được dành trọn 45 phút để đối thoại với chính mình trong tương lai. Theo thầy Phú, đây không đơn thuần là một bài tập viết mà là cơ hội để các học sinh nhìn lại hành trình đã qua, suy ngẫm về ước mơ và những điều còn dang dở.
“Khi viết cho mình của 10 năm sau, các em đang tự trò chuyện với chính mình. Mỗi lựa chọn hôm nay sẽ tạo nên con người của ngày mai”, thầy Phú chia sẻ.
Nhắc về lớp học sắp chia tay, thầy Phú không nói đến một khoảnh khắc riêng lẻ, mà là cả một hành trình gắn bó. “Từ những ngày đầu còn xa lạ đến khi các em biết chia sẻ, cười đùa, rồi cùng nhau vượt qua áp lực học tập… Đặc biệt là những lúc cả lớp lặng im nghe một câu chuyện, có em rơi nước mắt hoặc mỉm cười, khi đó tôi biết mình và các em đã thật sự chạm đến nhau”, thầy Phú nói.
Trong số các học sinh, Đỗ Văn Gia Bảo cho biết không giấu được sự xúc động khi nhắc lại khoảnh khắc viết thư. Nam sinh cho biết mình đã dành trọn cảm xúc để gửi gắm đến bản thân ở tuổi 27.
“Mình tự hỏi tương lai có sống tốt không, có chọn đúng ngành học không. Mình chỉ mong bản thân sau này đủ mạnh mẽ để không gục ngã và có thể giúp gia đình, những người yêu thương có cuộc sống tốt đẹp hơn”, Gia Bảo nói.
Nam sinh cũng thẳng thắn chia sẻ những áp lực mà mình dự cảm khi bước vào đời. “Người con trai khi trưởng thành sẽ phải gánh vác rất nhiều, nên em lo lắng nhưng cũng tự nhắc mình phải cố gắng”, Gia Bảo nói.
Trong khi đó, Hà Thị Lê Hà lại nhìn về tương lai với một tinh thần mạnh mẽ nhưng đầy thấu hiểu bản thân. Nữ sinh kể lại, đã viết cho chính mình những lời nhắn nhủ giản dị mà sâu sắc: "Hãy cố gắng, nhưng cũng biết nghỉ ngơi khi mệt mỏi".
“Dù ở tuổi 18 hay 28 thì cũng phải hướng tới tương lai tốt đẹp. Nếu quá mệt mỏi thì cứ cho phép bản thân dừng lại, khóc một chút rồi ngày mai sẽ ổn”, Lê Hà bày tỏ.
Nữ sinh cũng cho rằng điều quan trọng không phải là một cuộc đời hoàn hảo, mà là biết chấp nhận lựa chọn của chính mình. “Dù có theo ngành y hay sư phạm hay không thì đó cũng là quyết định của mình, không cần hối hận. Quan trọng là luôn cố gắng và sống rực rỡ theo cách riêng”, Hà nói.
Với Đinh Gia Bảo, lớp trưởng 12A2.3, lá thư lại là hành trình nhìn lại cả những áp lực và sự trưởng thành. Nam sinh cho biết băn khoăn về tương lai, gia đình và bạn bè, nhưng trên hết là niềm tin. “Dù 10 năm sau mình là ai thì cũng mong trở thành phiên bản mà bản thân tự hào nhất", lớp trưởng 12A2.3 nói.
Khoảnh khắc viết thư khiến nam sinh không kìm được cảm xúc: “Mình đã cố không khóc nhưng nước mắt vẫn rơi, vì nhớ lại những khó khăn, áp lực đã trải qua. Nhưng chính gia đình và bạn bè đã giúp em có động lực để tiếp tục”.
Trước khi kết thúc buổi học đặc biệt, thầy Phú cho biết đã dành cho học trò lời dặn dò giản dị nhưng sâu sắc: “Tôi mong các em luôn giữ được sự tử tế và chân thành. Cuộc sống có thể nhiều thử thách, nhưng chỉ cần không bỏ cuộc và không đánh mất chính mình, các em đã thành công”. Và hơn hết, thầy Phú nhắn nhủ học sinh rằng: “Sẽ luôn có một lớp học, một người thầy từng tin tưởng và tự hào về các em”.
Theo lời kể, tiết học khép lại, những lá thư được thầy Phú cẩn thận lưu giữ, bên ngoài ghi rõ dòng: “Hẹn năm 2036”. “Đó không chỉ là kỷ vật của tuổi 18, mà còn là lời hẹn sau 10 năm, khi mỗi học sinh trở về mở lại, đối diện với chính mình của một thời đã qua”, thầy Phú chia sẻ.