“Chúng tôi sẵn sàng trở lại chiến đấu bất cứ lúc nào cần thiết. Ngón tay của chúng tôi vẫn đặt trên cò súng. Đây không phải là điểm kết thúc của chiến dịch mà là một bước trên con đường đạt được tất cả mục tiêu”, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu trên truyền hình ngày 8/4.
Thủ tướng Netanyahu thêm rằng Israel sẽ đạt được những mục tiêu cần hoàn thành “thông qua thỏa thuận hoặc nối lại hành động quân sự”. “Iran bước vào giai đoạn ngừng bắn trong trạng thái suy yếu hơn bao giờ hết”, ông nói.
Bình luận được đưa ra sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận ngừng bắn trong vòng hai tuần.
Thủ tướng Netanyahu cũng phản bác cáo buộc của các lãnh đạo đối lập cho rằng ông đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn trước khi Israel đạt được những mục tiêu trong cuộc chiến. “Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực, có sự phối hợp đầy đủ với Israel, chứ không phải chúng tôi chỉ được thông báo vào phút chót”, ông nói.
Yair Lapid, lãnh đạo phe đối lập ở Israel, trước đó mô tả thỏa thuận ngừng bắn là “thảm họa ngoại giao” đối với Israel, nói rằng Thủ tướng Netanyahu “đã thất bại” với các mục tiêu đã đặt ra.
Ông Netanyahu cũng liệt kê những kết quả mà nước này đạt được trong chiến dịch, gồm phá hủy kho tên lửa và nhà máy sản xuất, gây thiệt hại nghiêm trọng cho chương trình hạt nhân của Tehran, cũng như làm tê liệt mạng lưới sản xuất vũ khí và tài chính của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Lãnh đạo Israel thêm rằng chiến dịch cũng đã nhắm vào các nhà máy thép, tổ hợp hóa dầu và hạ tầng giao thông Iran, đồng thời ca ngợi sự hợp tác với Mỹ trong cuộc chiến. “Chúng tôi đã cùng nhau phát động chiến dịch lịch sử và lớn nhất mà Trung Đông từng chứng kiến”, ông nói.
Ông tuyên bố chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon sẽ tiếp tục, nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran không bao gồm nhóm vũ trang ở Lebanon này.
“Hôm nay chúng tôi đã giáng cho Hezbollah đòn nặng nề nhất kể từ sau các vụ tấn công máy nhắn tin, hạ 100 mục tiêu trong 10 phút, ở những khu vực mà họ cho là bất khả xâm phạm”, ông nói.
Quân đội Israel cùng ngày thông báo đã thực hiện “cuộc tấn công hiệp đồng lớn nhất kể từ đầu xung đột” trên khắp Lebanon. Họ nói đây là một phần của chiến dịch có tên gọi Bóng tối Vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở thủ đô Beirut.
Iran chỉ trích Israel vi phạm lệnh ngừng bắn, tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận với Mỹ. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sau đó cảnh báo Tehran sẽ gánh hậu quả nghiêm trọng nếu thỏa thuận đổ vỡ.
Vào lúc 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion chở bốn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II đã di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser - vốn truyền theo đường thẳng - không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
Theo Đài BBC, trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ở "ngoài vùng phủ sóng", lặng lẽ hành trình giữa khoảng không vô tận của vũ trụ.
Phi hành gia Victor Glover cho biết: "Chúng ta đang ở phía sau Mặt trăng và mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội. Hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tốt đẹp, để chúng ta có thể sớm kết nối với phi hành đoàn".
Theo BBC, các phi hành gia đã tận dụng khoảng thời gian gián đoạn để tiến hành quan sát Mặt trăng ở cự ly gần, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất bề mặt và ghi nhận những hình ảnh trực tiếp từ vùng không gian hiếm người đặt chân tới.
Khi tàu Orion trở lại vùng phủ sóng sau gần 40 phút, nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ: "Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Úc - chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn".
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng gián đoạn liên lạc khi tàu bay vào vùng khuất sau Mặt trăng, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Đặc biệt, trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969, phi hành gia Michael Collins đã một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay quanh Mặt trăng, trong khi hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt trăng.
Phi hành gia Michael Collins mô tả khi tàu mất liên lạc suốt 48 phút, ông cảm thấy "thực sự cô độc", như bị tách khỏi mọi sự sống đã biết. Tuy nhiên, thay vì sợ hãi, ông cho biết mình cảm nhận được một sự bình yên hiếm có giữa khoảng lặng vô tận của vũ trụ.
Trên Trái đất, khoảng thời gian "mất tín hiệu" cũng là thử thách không nhỏ với các kỹ sư. Tại Trạm Goonhilly (Anh), những ăng ten khổng lồ vẫn luôn theo dõi hành trình của Orion, xác định vị trí và truyền dữ liệu về NASA.
Giám đốc công nghệ tại Trạm Goonhilly - ông Matt Cosby - cho biết đây là lần đầu tiên trạm theo dõi một tàu vũ trụ có người bay xa đến vậy. Khi con tàu khuất sau Mặt trăng, lo lắng là điều khó tránh, nhưng niềm vui sẽ vỡ òa khi tín hiệu trở lại và phi hành đoàn vẫn an toàn.
Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, những khoảng "mất kết nối" sẽ dần được xóa bỏ, đặc biệt khi con người hướng tới xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.
Wall Street Journal hôm nay dẫn lời một quan chức an ninh Israel giấu tên cho biết nỗ lực tìm kiếm dường như đang tập trung ở tỉnh Khuzestan nằm dọc theo vịnh Ba Tư và giáp với Iraq, thêm rằng Tel Aviv sẽ hỗ trợ Washington giải cứu phi công còn lại trong tổ bay F-15E.
Trong khi đó, giới chức Iran thông báo đang truy tìm phi công Mỹ ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad lân cận.
Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad nói rằng thông tin Mỹ đã giải cứu được một người là "không đúng sự thật" và "chiến thuật của đối phương". Một đơn vị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại tỉnh này cũng bác bỏ thông tin cho rằng họ đã bắt được thành viên thứ hai trên chiếc F-15E.
Các kênh truyền hình nhà nước Iran đang kêu gọi người dân "bắt sống phi công Mỹ" và treo thưởng cho ai làm được điều này. Số tiền thưởng được cho là tương đương hơn 66.000 USD.
Houston Cantwell, chuẩn tướng về hưu Mỹ với kinh nghiệm hơn 400 giờ bay trong chiến đấu, cho rằng phi công có thể đang lẩn trốn theo đúng bài bản huấn luyện. "Ưu tiên hàng đầu của tôi sẽ là ẩn nấp để tránh bị bắt", ông chia sẻ.
Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào khi tiêm kích bị bắn rơi
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công. Hai trực thăng tìm kiếm cứu hộ HH-60W cũng bị trúng hỏa lực, khiến ít nhất một binh sĩ Mỹ bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc. Theo nội dung email từ Lầu Năm Góc mà hãng thông tấn AP đọc được, quân đội Mỹ xác nhận đã được thông báo về "một máy bay bị bắn rơi ở Trung Đông".
Quân đội Mỹ đã mất hơn 20 máy bay các loại sau hơn một tháng xung đột, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Ngày 8-4, Hãng tin AP dẫn lời một quan chức khu vực cho biết Iran và Oman sẽ được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, như một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ - Iran do Pakistan làm trung gian.
Quan chức này là người trực tiếp tham gia vào các cuộc đàm phán và phát biểu với điều kiện giấu tên.
Vị quan chức thông tin Iran dự định sử dụng số tiền thu được cho công cuộc tái thiết, trong khi chưa rõ Oman sẽ sử dụng phần của mình như thế nào.
Đài CNN cũng tường thuật: "Theo Hãng tin Tasnim của Iran, nước này và Oman có kế hoạch thu phí quá cảnh đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn hai tuần.
Thời gian qua, Iran được cho là thu tới 2 triệu USD mỗi tàu để cho phép đi qua eo biển Hormuz. Không rõ đã có đơn vị vận hành tàu nào trả khoản phí này chưa".
Ngày 8-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, chỉ vài giờ sau khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
"Sẽ có nhiều hành động tích cực! Sẽ kiếm được nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng tôi sẽ tăng cường nguồn cung các loại và chỉ 'ở quanh quẩn khu vực' để bảo đảm mọi thứ diễn ra suôn sẻ" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
Hãng tin AFP đánh giá giọng điệu hiện tại của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với lời đe dọa tuần trước của ông về việc ném bom khiến Iran "trở về thời kỳ đồ đá".
"Cũng giống như những gì chúng tôi đang trải qua tại Mỹ, đây có thể là kỷ nguyên vàng của Trung Đông" - ông Trump bình luận ngày 8-4.
Iran khẳng định họ đã đồng ý bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với dầu mỏ, vốn gần như bị tê liệt nhiều tuần qua, khiến giá dầu thế giới tăng vọt.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ có thể được thực hiện "thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".