Nghị sĩ Chad Boyer hồi cuối tháng 3 đệ trình lên Hạ viện bang Louisiana dự luật số 81, làm rõ những điều mà chủ sở hữu bất động sản có thể làm với các cành cây, rễ cây từ nhà hàng xóm vươn sang đất của mình.
Theo dự luật, chủ đất được phép tự bỏ chi phí để cắt tỉa cành hoặc rễ cây của nhà hàng xóm nếu chúng mọc lấn sang đất của mình, nhưng chỉ sau khi đã gửi thông báo bằng văn bản trước 30 ngày qua thư bảo đảm và cho người hàng xóm cơ hội tự xử lý trước. Nếu chủ đất tự ý cắt bỏ cành hoặc rễ cây mà vi phạm các quy định, họ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với cây cối của hàng xóm.
Theo thống kê của FindLaw, nền tảng thông tin pháp lý phổ biến nhất tại Mỹ, tranh cãi liên quan đến cây cối hàng xóm vươn sang nhà mình là một trong 5 nguyên nhân gây tranh chấp dân sự phổ biến nhất ở Mỹ. Tình trạng này xảy ra thường xuyên đến mức trong hệ thống luật pháp bất động sản Mỹ có một mảng chuyên biệt thường được giới luật sư gọi vui là “Luật về cây cối”.
Phần lớn các địa phương ở Mỹ cho phép chủ đất cắt tỉa cành cây nhà hàng xóm vươn sang nhà mình, nhưng quy định cụ thể không đồng nhất ở từng bang. Một số bang có những điều luật có thể khiến chủ đất vướng rắc rối pháp lý nếu làm vậy.
Theo quy định về “quyền tự xử lý” trong luật của bang Florida, chủ đất có quyền cắt tỉa cành, rễ từ cây của nhà hàng xóm vươn sang, tính đến đúng đường ranh giới, mà không cần sự cho phép của hàng xóm. Tuy nhiên, chủ đất không được phép xâm phạm sang phần đất của hàng xóm và không làm hỏng hoặc chết cây trong quá trình thực hiện.
Nếu việc cắt tỉa có nguy cơ làm chết cây, chủ đất nên tham khảo ý kiến của chuyên gia về cây trồng và tham vấn ý kiến luật sư chuyên về bất động sản trước khi tiến hành.
Trong trường hợp làm chết cây của nhà hàng xóm do cắt tỉa cẩu thả hoặc quá tay, họ có thể phải bồi thường theo giá trị thay thế của cây. Tòa án tại Florida từng đưa ra phán quyết bồi thường thiệt hại dựa trên toàn bộ chi phí thay thế những cây trưởng thành, với mức phạt có thể lên tới hàng chục nghìn USD tùy thuộc vào giống cây, kích thước và tình trạng của cây đó.
Joe Zdrilich, thành viên Đoàn luật sư bang Georgia, cho biết theo pháp luật bang Georgia, nơi ông hành nghề, chủ đất được phép cắt tỉa cây của hàng xóm nếu cành hoặc rễ cây lấn sang phần đất thuộc quyền sở hữu của mình.
“Bạn có quyền duy trì và bảo vệ bất động sản của mình, cũng như hàng xóm có quyền bảo tồn cây của họ. Cả hai đều là quyền tài sản được Hiến pháp bảo hộ”, ông Zdrilich nói.
Tuy nhiên, ngay cả khi được phép, chủ đất cũng phải cân nhắc cắt tỉa cây hàng xóm chìa sang đến đâu, cắt thế nào để không làm cây suy yếu, tăng nguy cơ nhiễm bệnh về sau, do có thể đối mặt trách nhiệm pháp lý.
Luật sư Zdrilich khuyến nghị chủ đất cần xử lý hết sức thận trọng, chỉ cắt phần cành, rễ cây nằm trong ranh giới đất nhà mình.
“Việc cắt vào thân cây, làm cây suy yếu, hoặc bước sang đất của hàng xóm khi chưa được phép đều có thể bị kiện”, ông giải thích. “Tôi từng xử lý những vụ tranh chấp trong đó bên cắt tỉa làm quá tay, hàng xóm cho rằng bị mất bóng mát, giá trị thẩm mỹ và kết cấu của cây bị tổn hại. Nếu cây bị hư hại, mức bồi thường có thể rất lớn, vì pháp luật coi cây là một loại tài sản có giá trị”.
Ngay cả khi thực hiện những điều thuộc quyền hợp pháp của mình, chủ đất vẫn nên có những bước thận trọng cần thiết, trong đó đầu tiên là xác định ranh giới thửa đất, theo luật sư.
Nhiều người tin rằng đã nắm rõ mốc giới đất nhà mình, nhưng thực tế rất ít người biết chính xác. Đây cũng là một trong những vấn đề lớn nhất mà luật sư Zdrilich gặp trong các vụ kiện.
Zdrilich cũng chỉ ra một mẹo nhỏ là nhận biết rõ loài cây đang vươn sang nhà mình để xác định thời điểm cắt tỉa thích hợp, tránh làm tổn thương cây. “Hàng xóm có thể đòi bồi thường nếu sau đó cây đổ, bị bệnh hoặc buộc phải chặt bỏ”.
Ông cũng khuyến nghị chủ đất chỉ cắt tỉa ở mức vừa phải và thuê thợ có chuyên môn trong trường hợp cần thiết. Đối với các cây lớn, nằm sát công trình, có dây điện vướng vào cành, các dịch vụ cắt tỉa chuyên nghiệp sẽ là lựa chọn phù hợp.
“Trong bối cảnh quan hệ với hàng xóm ngày càng căng thẳng, thuê một đơn vị chuyên nghiệp sẽ đặc biệt hữu ích, vì nó giúp mọi người tập trung vào điều gì là an toàn, thay vì bị cảm xúc chi phối”, luật sư này giải thích.
Các bên cũng nên thống nhất bằng văn bản từ trước, giúp xử lý vấn đề từ sớm trước khi nảy sinh mâu thuẫn. Hai nhà cũng nên trao đổi trong suốt quá trình cắt tỉa, tránh làm mất lòng nhau.
“Chỉ một cuộc trò chuyện ngắn cùng vài bức ảnh chụp phần cành cây vươn sang cũng thường đủ để ngăn những hiểu nhầm có thể leo thang thành khiếu kiện. Thực tế, chỉ cần vài trao đổi đơn giản đã đủ giữ thiện chí với nhau”, ông Zdrilich cho hay.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đến tối qua (4.4, theo giờ VN), số phận phi công điều khiển máy bay tiêm kích F-15 của Mỹ vẫn chưa rõ.
Trước đó, chiều tối 3.4 (theo giờ VN), Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ, nhưng kết quả xác minh sau thì chiến đấu cơ bị bắn hạ là dòng F-15. Chiến đấu cơ này được điều khiển bởi 2 thành viên phi hành đoàn. Trong đó, người phụ trách điều khiển vũ khí của chiến đấu cơ đã được giải cứu thành công, còn phi công trực tiếp điều khiển máy bay thì chưa rõ số phận giữa bối cảnh người này đang bị Iran ra sức truy lùng. Vụ việc tạo ra những thách thức quân sự và ngoại giao cho Mỹ. Vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn nếu phi công Mỹ bị Iran bắt làm tù binh.
Tiếp đến, Iran cũng đã bắn trúng 2 trực thăng UH-60 Blackhawk tham gia tìm kiếm và cứu nạn thành viên phi hành đoàn chiếc F-15. Một số binh sĩ trên 2 trực thăng UH-60 Blackhawk bị thương nhẹ nhưng tất cả đều an toàn.
Không những vậy, đến rạng sáng 4.4, 1 chiếc máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị Iran bắn trúng. Tuy nhiên, phi công đã kịp điều khiển chiếc A-10 ra khỏi lãnh thổ Iran, rồi nhảy dù và được giải cứu. Quân đội Iran tuyên bố chiếc máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư sau khi bị hệ thống phòng không của nước này bắn ở gần eo biển Hormuz.
Tờ The Washington Post dẫn lời chuẩn tướng không quân về hưu Houston Cantwell (Mỹ) cho biết lần cuối cùng một chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II. Vụ việc xảy ra trong cuộc chiến Iraq năm 2003. Chính vì thế, việc chiếc F-15 vừa bị bắn hạ được cho là điều chưa từng xảy ra với không quân Mỹ trong hơn 20 năm qua.
Nhận xét về vụ việc, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Quỹ bảo vệ dân chủ - một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington (Mỹ), đánh giá nhiều khả năng phía Iran đã sử dụng tên lửa đối không vác vai để bắn hạ chiếc F-15. Khi tác chiến, chiến đấu cơ có thể phải bay rất thấp.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1.4 công bố quân đội nước này đã tiến hành hơn 13.000 lượt không kích trong cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, và đã đánh trúng 12.300 mục tiêu.
Mỹ cũng đã tự tin rằng đã vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không Iran. Cách đây vài ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy đến mức Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 dễ dàng tấn công lãnh thổ nước này. Ra đời và chiến đấu hơn 70 năm, oanh tạc cơ B-52 có ưu thế mang lượng vũ khí lớn, nhưng tốc độ bay chậm hơn các dòng oanh tạc cơ hiện đại và cũng thiếu khả năng tàng hình. Việc tăng cường triển khai B-52 trực tiếp tấn công cho thấy Mỹ tự tin đã phá hủy năng lực phòng không của Iran.
Chính vì thế, việc F-15 bị bắn hạ là lời cảnh báo cho không quân Mỹ trong cuộc chiến chưa hạ nhiệt ở Iran, nhất là khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ sử dụng không quân để đưa đối phương "về thời kỳ đồ đá".
Bên cạnh đó, một điểm nghẽn khác của cuộc chiến là eo biển Hormuz - nơi Iran đang phong tỏa để gây áp lực với Mỹ. Để "mở cửa" Hormuz, Mỹ nhiều khả năng có thể sử dụng sức mạnh quân sự. Với giải pháp này, máy bay cường kích A-10 đóng vai trò quan trọng để có thể triệt hạ các ổ tấn công di động mà Iran có thể triển khai ở vùng núi dọc eo biển Hormuz. Các máy bay này cần tiến hành các phi vụ liên tục và đảm bảo một chuỗi tiêu diệt chặt chẽ để có thể nhanh chóng vô hiệu hóa các mục tiêu. Dòng máy bay cường kích này cũng là vũ khí hữu hiệu để hỗ trợ lực lượng Mỹ nếu đổ bộ lên đảo Kharg của Iran. Thực tế, từ ngày 1.4, tờ The New York Times dẫn lời quan chức Mỹ Lầu Năm Góc đang điều động thêm 18 cường kích A-10 để gia nhập 12 chiếc A-10 hiện có ở Trung Đông.
Song song là lớp phòng thủ với trực thăng vũ trang để thiết lập lực lượng yểm trợ chống lại tàu tấn công nhanh, tàu không người lái của Iran. Có như thế, Mỹ mới hạn chế việc các tàu chiến bị tập kích ở vùng biển này. Tuy nhiên, với việc 2 chiến đấu cơ bị bắn hạ và 2 máy bay trực thăng bị tấn công chỉ trong 1 ngày khiến các toan tính trên của Washington gặp thách thức lớn.