Hơn 30 tỉnh, thành công bố lịch thi lớp 10

Kết quả môn ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021–2025 cho thấy Hải Phòng và Hà Nội duy trì điểm khá cao, Huế tăng rõ rệt, TP.HCM và Cần Thơ biến động mạnh, trong khi Đà Nẵng thuộc nhóm cuối.

Kết quả đối sánh môn ngữ văn 6 thành phố trước sáp nhập

Trong nhiều năm, đánh giá chất lượng giáo dục Việt Nam chủ yếu dựa vào đối sánh kết quả thi THPT giữa các địa phương với so sánh chung toàn quốc. Cách làm này thiếu công bằng vì điều kiện kinh tế – xã hội, đầu vào học sinh rất khác nhau. Trong bối cảnh đó, đối sánh nhóm trở thành cách tiếp cận phù hợp. Đối sánh nhóm là so sánh kết quả học tập, thi cử giữa các đơn vị tương đồng về điều kiện. Chẳng hạn, với 6 thành phố trực thuộc T.Ư trước và sau khi sáp nhập.

Xét điểm trung bình môn ngữ văn giai đoạn 2021–2025, Hải Phòng dẫn đầu với hơn 7,44 điểm, tiếp đến là Hà Nội trên 7,14 điểm, đều cao hơn mức trung bình của nhóm khoảng 6,75 điểm. Hai địa phương này duy trì chất lượng khá ổn định. Huế đạt mức trung bình, có xu hướng cải thiện trong các năm 2024–2025 gần đây rõ rệt hơn.

Ngược lại, TP.HCM và Cần Thơ thuộc nhóm trung bình thấp, điểm số không quá yếu nhưng thứ hạng biến động mạnh. Đáng chú ý, Sóc Trăng có điểm ngữ văn cao hơn Cần Thơ và Hậu Giang. Điều này phản ánh đặc trưng đô thị lớn, nơi thí sinh đông, phân hóa cao và nhiều học sinh không đặt nặng kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Riêng Đà Nẵng (cũ), điểm trung bình 5 năm chỉ hơn 6 điểm, thấp nhất; thứ hạng hầu như luôn nằm ở nhóm cuối của cả nước, và năm 2025 rơi xuống vị trí 63/63.

Để đảm bảo tính so sánh tương đồng, giá trị trung bình của nhóm được xác định bằng trung bình cộng điểm trung bình môn ngữ văn của 12 địa phương theo từng năm; trong khi đó, trung bình cả nước được tính bằng trung bình cộng điểm trung bình của 63 tỉnh, thành. Dữ liệu điểm thi và thứ hạng môn ngữ văn 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.

Bức tranh điểm trung bình và xếp hạng môn ngữ văn năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư sau sáp nhập cho thấy sự phân hóa khá rõ.

Hà Nội giữ vị trí cao với 7,62 điểm, xếp 3/34, nhờ không thay đổi địa giới, bảo đảm sự ổn định về đội ngũ và cách đánh giá. Cần Thơ sau khi sáp nhập Hậu Giang và Sóc Trăng đạt 7,23 điểm, xếp 5/34; Huế với điểm trung bình 7,18 điểm, xếp 7/34, vẫn phát huy truyền thống dạy – học ngữ văn.

TP.HCM sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đạt 7,07 điểm, xếp 9/34; Hải Phòng sáp nhập Hải Dương đạt 7,03 điểm, xếp 10/34.

Riêng Đà Nẵng sau khi sáp nhập với Quảng Nam chỉ đạt 6,26 điểm, xếp 33/34. Kết quả này vừa phản ánh sự chênh lệch vùng miền, vừa gợi lại tranh luận về cách chấm ngữ văn ở Đà Nẵng vốn được cho là nghiêm và chặt.

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến chất lượng ngữ văn ở các thành phố không cao nằm ở sự thay đổi trong việc ưu tiên trong học tập. Trong nhiều năm, các đô thị lớn tập trung mạnh vào ngành nghề STEM, công nghệ, ngoại ngữ, kỹ năng số và hội nhập quốc tế. Đây là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số nhưng hệ quả không mong muốn là ngữ văn dần bị đẩy xuống vị trí thứ yếu.

Với không ít học sinh thành phố, ngữ văn trở thành môn chỉ cần "đủ điểm tốt nghiệp", không phải môn quyết định tương lai. Khi động lực học tập không cao, kết quả trung bình khó có thể bứt phá, đặc biệt trong một kỳ thi ngày càng coi trọng năng lực đọc hiểu và nghị luận xã hội, thể hiện ý kiến cá nhân về một vấn đề nào đó.

Với trường hợp Đà Nẵng, thành phố này không chỉ được biết đến với sự quan tâm cho giáo dục mà còn nổi bật bởi văn hóa thi cử nghiêm túc, kỷ cương. Tuy nhiên, điểm thi môn ngữ văn thấp gần đây làm dấy lên nhiều tranh luận. Một số ý kiến cho rằng cách chấm thi còn chặt, thiên về "ý chuẩn", ít linh hoạt với bài viết sáng tạo. Ý kiến khác lại nhìn nhận học sinh chưa đầu tư đúng mức cho môn văn khi xu hướng lựa chọn các ngành STEM ngày càng mạnh.

Những nhận định này cần được nhìn nhận thận trọng nhưng có cơ sở. Đà Nẵng vốn đề cao sự chuẩn mực, rõ ràng trong quản lý – điều phù hợp với các lĩnh vực khoa học, công nghệ. Nhưng với ngữ văn, môn học đòi hỏi tư duy mở và cá tính, cách chấm quá khuôn mẫu có thể khiến những bài viết sáng tạo bị đánh giá thấp.

Từ năm 2025, khi đề thi ngữ văn không còn bám sách giáo khoa, tăng yêu cầu đọc hiểu và bày tỏ chính kiến, hạn chế này càng bộc lộ rõ. Chấm mở không đồng nghĩa với chấm dễ, mà đòi hỏi bản lĩnh nghề nghiệp và sự đổi mới tư duy của giáo viên.

Cũng cần nhấn mạnh rằng điểm thi thấp không đồng nghĩa học sinh Đà Nẵng yếu. Đây là địa phương có tỷ lệ học sinh theo học chương trình chất lượng cao, quốc tế khá lớn, nên ít tập trung vào bài thi ngữ văn theo chuẩn quốc gia. Dù vậy, trong bối cảnh hội nhập, năng lực ngôn ngữ và viết vẫn là nền tảng quan trọng cho học tập và phát triển lâu dài.

Trong khi đó, Hà Nội và Hải Phòng, cũng là những đô thị lớn, nhưng vẫn duy trì được chất lượng ngữ văn khá ổn định.

Huế là ví dụ điển hình cho sự trở lại của "văn hóa học văn". Khi đề thi chuyển sang đánh giá năng lực đọc hiểu, Huế – với truyền thống nhân văn và chiều sâu văn hóa – đã cải thiện thứ hạng rõ rệt năm 2024, 2025. Điều này cho thấy đề thi mới không bất lợi cho đô thị, mà bất lợi cho nơi chưa coi trọng năng lực ngôn ngữ đúng mức.

Để nâng cao chất lượng môn ngữ văn, các thành phố cần thay đổi từ gốc, chứ không chỉ điều chỉnh kỹ thuật ôn thi hay chấm thi.

Trước hết, cần khẳng định ngữ văn là môn học công cụ, nền tảng cho tư duy phản biện, giao tiếp, hợp tác và sáng tạo – những năng lực cốt lõi của công dân toàn cầu. Ngữ văn không đối lập với STEM mà là môi trường để STEM vận hành hiệu quả. Ngữ văn cùng với toán là 2 trụ cột chính trong các tổ hợp tuyển sinh ĐH.

Thứ hai, cần đổi mới cách dạy theo hướng phát triển năng lực đọc – viết – nói – nghe, gắn với các vấn đề đương đại, liên ngành, toàn cầu. Học sinh phải được tranh luận, phản biện, trình bày chính kiến, thay vì chỉ học thuộc văn mẫu và phân tích tác phẩm.

Thứ ba, đổi mới cách chấm và đánh giá. Chấp nhận sự khác biệt có lý lẽ, khuyến khích lập luận độc lập, coi trọng cách diễn đạt sáng tạo. Đây là khâu khó nhất nhưng quyết định thành công của đề thi mở. Riêng Đà Nẵng, giải pháp then chốt là chuyển từ kỷ cương cứng sang kỷ cương mềm trong môn ngữ văn. Nghiêm túc không đồng nghĩa với khép chặt. Thành phố cần đầu tư bồi dưỡng giáo viên ngữ văn theo hướng giáo dục ngôn ngữ hiện đại, giúp họ tự tin đánh giá bài viết sáng tạo mà vẫn công bằng.

Cùng đó, đưa ngữ văn trở lại đúng vị thế trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực: coi năng lực diễn đạt, thuyết phục, phản biện là kỹ năng sống còn của công dân toàn cầu và trái tim bản sắc dân tộc Việt Nam.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-6-thanh-pho-lon-nghich-ly-mon-ngu-van-185260406095005204.htm

Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên sáng nay (9.4), anh H., một phụ huynh, cũng là một giáo viên tiểu học tại Đồng Nai, cho biết có trong một cuốn sách Tin học 3 có một bài tập, có để một đường link với tên miền thieunhivi... (vì lý do an toàn, tòa soạn xin không nêu đầy đủ đường link này) để học sinh truy cập, thực hiện một số nhiệm vụ bài tập.

Nhưng khi bấm vào đường link này, phụ huynh, giáo viên tá hỏa thấy hiển thị toàn video người lớn, nội dung 18+. Vụ việc gây xôn xao trên nhiều diễn đàn trên mạng xã hội.

8 giờ 30 phút sáng 9.4, phóng viên thử truy cập đường link trên. Trên màn hình có hiển thị nội dung đúng như phụ huynh phản ánh.

Vụ đường link trong sách tin học gây xôn xao

ẢNH: PHỤ HUYNH CUNG CẤP

Sau quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết cuốn sách Tin học 3 của Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát (DTP) phát hành, sách được dạy tại một số trường học trong nước có triển khai chương trình hợp tác cùng DTP.

Trưa nay, bằng bài thông báo trên fanpage chính thức của DTP (fanpage tên "Dai Truong Phat Education", với dấu tích xanh), công ty này đã phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, các em học sinh.

Công ty thông tin về "một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do DTP phát hành". Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục.

Cũng trong thông báo chính thức này, công ty này gửi lời xin lỗi và cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho các sản phẩm giáo dục trong thời gian tới.

Công ty cũng cho biết ngay khi phát hiện sự việc, công ty đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý. "Từ sự việc này, DTP nghiêm túc nhìn nhận cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.

Đến 13 giờ 16 phút chiều nay, theo cập nhật của chúng tôi, đường link trong sách Tin học 3 nói trên đã không truy cập lại được. Khi bấm vào, trên màn hình hiển thị thông tin cảnh báo an toàn "không thể truy cập link này".

Trước đó, trong tối 8.4, phát hiện sự việc trên, có trường học đã thông báo rộng rãi cho phụ huynh, học sinh không được truy cập vào đường link, báo cáo cho công ty - đơn vị phát hành sách. Nhà trường cũng cho biết trước đây đường link này truy cập vào vẫn hiển thị nội dung giáo dục bình thường, không có bất thường. Nhà trường dự đoán nguyên nhân vụ việc trên có thể do trang web đã bị hack hoặc bị chiếm quyền quản lý; hoặc tên miền đã đổi chủ, dẫn đến nội dung bị thay đổi ngoài kiểm soát...

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/bam-link-trong-sach-tin-hoc-3-ra-video-18-dtp-ra-thong-bao-khan-185260409131851154.htm

Đăng ký nguyện vọng lớp 10 sao cho đúng và trúng đang là trăn trở, cân nhắc của phụ huynh và học sinh TP.HCM trong những ngày này.

Hiểu được băn khoăn này, hôm qua (22.4), Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ''Lưu ý quan trọng khi chọn nguyện vọng lớp 10'' tại địa chỉ thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube và TikTok Báo Thanh Niên.

Tại chương trình, các chuyên gia giải đáp những thắc mắc và hướng dẫn phụ huynh, học sinh (HS) chọn nguyện vọng (NV) lớp 10 tối ưu.

Đề cập đến phương án tuyển sinh lớp 10 trong năm đầu tiên sau sáp nhập tỉnh, thành, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, chia sẻ: "Tinh thần xuyên suốt của Sở là giữ ổn định các quy định hiện hành, không tạo ra những thay đổi đột ngột gây tâm lý lo lắng cho phụ huynh và HS, đặc biệt trong bối cảnh năm đầu sau sáp nhập. Sở hiểu rõ sự băn khoăn của nhiều gia đình trước những thay đổi về địa giới hành chính và đây chính là lý do chúng tôi ưu tiên sự ổn định trong các quy định tuyển sinh".

Song song đó, Sở GD-ĐT đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình: 100% HS đăng ký trực tuyến, toàn bộ dữ liệu được khai thác từ cơ sở dữ liệu ngành; phụ huynh và HS chỉ cần rà soát, xác nhận thông tin, không cần mang theo bất kỳ hồ sơ, giấy tờ gì. Đây là bước thay đổi căn bản, giúp giảm đến mức thấp nhất thủ tục hành chính và tránh tình trạng phụ huynh phải đi lại nhiều lần như những mùa tuyển sinh trước.

Về quy mô trường lớp, Sở GD-ĐT đang triển khai quyết liệt theo chỉ đạo của UBND TP trong việc đảm bảo chỗ học cho toàn bộ HS sau kỳ tuyển sinh. "Quan điểm của Sở GD-ĐT là đa dạng hóa các loại hình trường lớp, tạo thêm nhiều lựa chọn phù hợp cho HS và gia đình, đúng theo tinh thần chỉ đạo của Bộ GD-ĐT. Các thông tin cụ thể về chỉ tiêu, loại hình và phân bổ trường lớp sẽ được công bố rõ ràng, minh bạch trong thời gian tới. Phụ huynh và HS theo dõi thông tin chính thức từ Sở để có sự chuẩn bị phù hợp, tránh để các thông tin chưa được kiểm chứng gây tâm lý lo lắng không cần thiết", ông Phong nhấn mạnh.

Bản đồ GIS đã được TP.HCM áp dụng trong tuyển sinh lớp 10 trước khi sáp nhập và đã phát huy hiệu quả trong việc hỗ trợ HS, phụ huynh lựa chọn NV phù hợp. Tuy nhiên, trước khi sáp nhập tỉnh, thành, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu chưa thực hiện nên đây là điểm mới với 2 khu vực này.

Theo ông Phong, năm nay với địa bàn mở rộng và số lượng HS tăng lên đáng kể, việc cập nhật, chuẩn hóa hệ thống GIS theo đơn vị hành chính mới là yêu cầu bắt buộc và được Sở GD-ĐT triển khai từ rất sớm.

Ngay từ cuối tháng 12.2025, Ban giám đốc Sở GD-ĐT đã chỉ đạo Phòng Quản lý chất lượng chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu các trường THPT theo địa danh hành chính mới, đảm bảo hệ thống phản ánh chính xác thực tế sau sáp nhập. Như vậy khi phụ huynh và HS sử dụng bản đồ GIS để đăng ký NV, toàn bộ thông tin về vị trí trường, khoảng cách, tuyến đường đều đã được cập nhật theo địa giới hành chính mới. Điều này giúp HS lựa chọn NV chính xác, thuận tiện cho việc đi lại trong suốt quá trình học tập.

''Các trường THCS được giao trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Phòng Quản lý chất lượng, tư vấn hỗ trợ tối đa cho HS trong giai đoạn đăng ký NV. Tôi cũng đã chỉ đạo toàn bộ đội ngũ duy trì liên lạc 24/24 trong suốt thời gian tuyển sinh. Đây là cam kết của toàn ngành giáo dục: Vì HS, vì sự an tâm của phụ huynh và xã hội'', ông Phong khẳng định.

Cán bộ của Sở GD-ĐT TP.HCM cho hay, trước đây TP.HCM đã áp dụng quy định khoảng cách từ nhà đến trường khi đăng ký NV tuyển sinh lớp 10 thông qua bản đồ trực tuyến GIS. Tuy nhiên thực tế cho thấy vẫn còn việc HS đăng ký NV "ảo" để "cứ đậu trường công là được" mà bỏ qua yếu tố khoảng cách di chuyển từ nhà đến trường.

Vẫn có một số phụ huynh HS, thậm chí giáo viên, để HS của mình "chắc suất" trúng tuyển trường công mà bỏ qua yếu tố khoảng cách, dẫn tới trúng tuyển nhưng không theo học, khiến các bạn HS khác mất cơ hội. Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phong cho biết trong kỳ tuyển sinh năm nay, TP sẽ quyết liệt thực hiện các giải pháp cụ thể để hạn chế tình trạng NV "ảo" này.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sắp tới là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên sau sáp nhập cả 3 địa phương, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ áp dụng tiêu chí nơi ở hiện tại của HS theo VNeID để làm căn cứ xác định khoảng cách đối với NV tuyển sinh lớp 10 nhằm hạn chế tối đa NV "ảo".

Tương tự những năm trước, năm nay hệ thống tuyển sinh của TP.HCM sẽ có tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại của HS theo VNeID đến từng NV tuyển sinh lớp 10 mà HS đăng ký, để đưa ra các cảnh báo phù hợp.

Theo đó, Sở GD-ĐT đưa ra quy định khống chế khoảng cách nhất định đối với từng NV. Cụ thể, đối với các trường nằm ở khu vực TP.HCM, Bình Dương (cũ) thì áp dụng khoảng cách tối đa 10 km, còn các trường nằm ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) sẽ áp dụng khoảng cách 13 km.

Trường hợp HS đăng ký NV có khoảng cách vượt quy định này, trường THCS có trách nhiệm làm việc trực tiếp với phụ huynh, có lập biên bản đính kèm hồ sơ tư vấn, thông báo rõ không được đổi NV sau thời hạn điều chỉnh hay sau khi có kết quả trúng tuyển bất cứ NV nào.

Cán bộ của Sở GD-ĐT cho biết quy định này tiếp tục được đưa ra và kết hợp với tăng cường vai trò của các cấp quản lý nhà nước ở phường/xã nhằm hạn chế tối đa NV "ảo" trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Để HS đăng ký NV tuyển sinh 10 được thực chất, phù hợp với sức học và nơi ở, Sở GD-ĐT đã yêu cầu các trường THCS tư vấn cho HS chọn trường gần nơi ở, thuận tiện di chuyển, phù hợp với năng lực học tập và điều kiện gia đình. Đặc biệt, Sở GD-ĐT nghiêm cấm các trường, giáo viên vận động HS bỏ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập.

Bên cạnh việc áp dụng biện pháp có tính kỹ thuật, Sở GD-ĐT TP.HCM còn thay đổi cách đánh giá về kết quả thi.

Ông Phong thông tin: "Qua dữ liệu thống kê nhiều năm, chúng tôi nhận thấy rõ thực trạng đăng ký NV "ảo" và đây là một trong những vấn đề chúng tôi quyết tâm giải quyết. Năm nay, chúng tôi thay đổi cách đánh giá kết quả tuyển sinh của các trường THCS, không dựa vào số HS trúng tuyển như trước mà dựa trên số HS trúng tuyển và thực tế nộp hồ sơ nhập học. Đây là thay đổi tạo ra trách nhiệm rõ ràng hơn cho các trường THCS trong công tác tư vấn. Trong các buổi tập huấn vừa qua, tôi cũng đã quán triệt rõ: ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm lớp 9 phải tư vấn đầy đủ, trung thực cho phụ huynh và HS, đặc biệt về yếu tố khoảng cách và năng lực di chuyển thực tế - tránh tình trạng đăng ký "chắc suất" gây lãng phí chỉ tiêu và ảnh hưởng đến cơ hội của HS khác".

Ông Phong cho biết thêm: "Sau tuyển sinh, Sở GD-ĐT sẽ tăng cường hậu kiểm và phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã trong việc theo dõi, xử lý các trường hợp phát sinh. Chúng tôi tin rằng các giải pháp đồng bộ này sẽ từng bước kéo giảm tình trạng NV "ảo", giúp HS lựa chọn được ngôi trường phù hợp nhất với năng lực và điều kiện của bản thân".

Tin Gốc: Thanh Niên