Hạ viện Mỹ tiếp nhận kiến nghị luận tội Tổng thống Trump

Trong đoạn video ngày 21.4, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov cho hay kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát tổng cộng hơn 80 khu định cư. Ông nói các đơn vị thuộc Cụm quân phía nam của Nga đang tấn công tuyến phòng thủ bao quanh các thành phố chiến lược gồm Sloviansk, Kramatorsk và Kostiantynivka.

Theo Reuters dẫn lời ông Gerasimov, lực lượng Nga hiện chỉ còn cách Sloviansk và Kramatorsk khoảng 7 - 12 km, đồng thời đã giao tranh tại một số khu vực ở Kostiantynivka. Ngoài ra, Moscow cũng đang mở rộng hoạt động tại khu vực Sumy ở phía bắc và Kharkiv ở đông bắc nhằm thiết lập cái gọi là "vùng an ninh".

Theo ước tính của phía Nga, Moscow đang kiểm soát khoảng 90% Donbass, 75% các vùng Zaporizhzhia và Kherson, cùng một phần của các khu vực Kharkiv, Sumy, Mykolaiv và Dnipropetrovsk ở Ukraine.

Tuy nhiên, các nguồn theo dõi độc lập và bản đồ ủng hộ Ukraine cho thấy Nga mới kiểm soát khoảng 600 km2 trong năm 2026, với tổng diện tích khoảng 116.793 km2, tương đương 19,35% lãnh thổ Ukraine. Tốc độ tiến quân của Moscow được đánh giá đã chậm lại so với trước.

Ngoài ra, Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Kyiv đã tái kiểm soát gần 50 km2 lãnh thổ trong tháng 3.

Phía Ukraine cho biết đã đẩy lùi một số đợt tấn công của Nga, theo Reuters. Cụ thể, quân đội Ukraine ngày 21.4 đã chặn đứng 2 mũi tiến công gần Sloviansk trong 24 giờ qua, đồng thời ghi nhận 19 cuộc tấn công của Nga quanh Kostiantynivka và khu vực lân cận. Ở vùng Kharkiv, Nga cũng tiến hành ít nhất 5 nỗ lực xuyên phá phòng tuyến gần biên giới nhưng chưa đạt kết quả rõ rệt.

Phát biểu với Hãng thông tấn Ukrinform tối 20.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ khả năng rút quân khỏi các khu vực ở Donbass, cho rằng đây sẽ là "tổn thất chiến lược" và làm suy yếu hệ thống phòng thủ. Ông cảnh báo việc rút lui sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần binh sĩ.

Liên quan nỗ lực ngoại giao, ông Zelensky cho rằng việc các phái đoàn Mỹ đến thăm Ukraine là cần thiết nhằm thể hiện sự tôn trọng và thúc đẩy tiến trình đàm phán. "Vấn đề không nằm ở địa điểm, mà là kết quả", ông nói.

Lực lượng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trạm phân phối dầu Samara, thuộc tỉnh Samara (Nga) trong đêm 20.4, theo The Kyiv Independent.

Chiến dịch do Trung tâm tác chiến đặc biệt Alfa thuộc Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) thực hiện. Cuộc tấn công được cho là đã gây ra "đám cháy lớn", làm hư hại 5 bể chứa dầu thô với mỗi bể có dung tích khoảng 20.000 m3.

Đây là cơ sở quan trọng trong chuỗi sản xuất dầu Urals - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nga. Theo nguồn tin SBU, thiệt hại tại các cơ sở trọng yếu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập hợp các lô hàng xuất khẩu và thực hiện nghĩa vụ hợp đồng của Nga.

Về phía Nga, Thống đốc tỉnh Samara Vyacheslav Fedorishchev xác nhận một cơ sở công nghiệp trong khu vực đã bị tấn công, nhưng cho biết không có thương vong dân thường.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 21.4 tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 97 UAV của Ukraine trong đêm 20.4 tại nhiều khu vực, gồm Astrakhan, Belgorod, Volgograd, Voronezh, Kursk, Rostov, Samara, Saratov và cả khu vực biển Đen.

Nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 cơ bản đã được đảm bảo, khi Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giải ngân khoản đầu tiên từ gói vay 90 tỉ euro vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, theo Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao EU.

Năm 2025, EU đã thông qua gói hỗ trợ tài chính 90 tỉ euro cho Ukraine trong giai đoạn 2026 - 2027. Tuy nhiên, tiến trình giải ngân bị đình trệ do Thủ tướng Hungary Viktor Orban phản đối. Sau khi ông Orban thất bại trong cuộc bầu cử ngày 12.4, ông Peter Magyar - lãnh đạo đảng Tisza (chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary) - tuyên bố sẽ không tiếp tục cản trở việc cấp vốn cho Ukraine, mở ra khả năng tháo gỡ bế tắc.

Ủy viên Kinh tế châu Âu Valdis Dombrovskis cho biết EU có thể sớm đạt tiến triển. "Nếu việc này được thông qua ngay trong tuần thì rất tích cực. Nếu không, chúng ta sẽ chờ chính phủ mới. Dù thế nào, tôi tin vấn đề sẽ được giải quyết", ông nói, đồng thời thận trọng trước những trì hoãn trước đó.

Theo kế hoạch, EU sẽ giải ngân 45 tỉ euro trong năm 2026 và 45 tỉ euro còn lại vào năm 2027. Trong đó, khoảng 28 tỉ euro dành cho nhu cầu quân sự và 17 tỉ euro phục vụ ngân sách chung của Ukraine.

Gói vay 90 tỉ euro sẽ được giải ngân theo từng đợt, đi kèm điều kiện Ukraine tiếp tục cải cách và điều chỉnh pháp luật để phù hợp với tiêu chuẩn EU trong lộ trình gia nhập khối.

Về phần mình, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 21.4 cho biết các rào cản đối với việc giải ngân đã được tháo gỡ. "Hiện không còn trở ngại nào, kể cả những rào cản mang tính kỹ thuật. EU có đủ công cụ để thông qua trong tuần này, và chúng tôi kỳ vọng điều đó sẽ sớm xảy ra", ông nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó. Tehran cho hay mọi tàu được phép đi qua đều phải sử dụng các làn đường mới sát bờ biển Iran, đồng thời cảnh báo những tuyến chính trong eo biển có thể đã bị rải thủy lôi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần trước tuyên bố tất cả phương tiện rải mìn của Iran đã bị đánh chìm. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo vẫn có khả năng Tehran sẽ triển khai thêm thiết bị mới.

Iran được cho là sở hữu nhiều loại thủy lôi, bao gồm thủy lôi nằm dưới đáy biển, thủy lôi có dây neo nổi gần mặt nước, thủy lôi trôi tự do và mìn dính gắn trực tiếp vào thân tàu, theo Reuters.

"Tác chiến bằng thủy lôi rất hiệu quả, vì vũ khí này rẻ nhưng chi phí rà phá lại đắt đỏ. Ngay cả một bãi mìn cũng đủ để ngăn chặn tàu bè, đặc biệt là tàu thương mại", Jon Pentreath, chuẩn đô đốc hải quân Anh đã nghỉ hưu và hiện là chuyên gia tư vấn, cho biết.

Wall Street Journal dẫn lời các nhà phân tích quân sự chỉ ra rằng rà phá thủy lôi là điều kiện cần thiết để tàu bè có thể lưu thông trở lại ở eo biển Hormuz, thay vì phải đi theo các tuyến đường dài và chậm hơn do Iran đưa ra.

Quân đội Mỹ đang sử dụng các tàu lặn không người lái để giúp rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Những phương tiện này ngày càng trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực của hải quân Mỹ khi họ đã loại biên nhiều tàu quét mìn chuyên biệt.

"Bạn sẽ ít phải lo lắng về tổn thất sinh mạng, vì vậy đưa tàu lặn không người lái qua bãi thủy lôi sẽ dễ chấp nhận hơn nhiều. Đó là những mất mát có thể thay thế được", Scott Savitz, kỹ sư cao cấp tại hãng nghiên cứu RAND, cho biết.

Trước đây, hải quân Mỹ thường dựa vào tàu quét mìn lớp Avenger cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Chúng được chế tạo bằng gỗ và bọc sợi thủy tinh, có dấu hiệu từ tính rất thấp để tránh kích hoạt thủy lôi dùng ngòi nổ từ trường. Các tàu thường trực tiếp tiến vào khu vực nghi có mìn, dùng hệ thống định vị thủy âm (sonar) để tìm kiếm thủy lôi rồi phá hủy bằng tàu lặn hoặc thiết bị cơ khí kéo phía sau.

Tuy nhiên, phần lớn đội tàu cũ này đã được loại biên. Hải quân Mỹ đã rút toàn bộ 4 tàu quét mìn lớp Avenger khỏi Trung Đông hồi đầu năm, sau hàng chục năm triển khai chúng ở khu vực.

Lực lượng này được thay bằng 3 tàu chiến đấu ven biển (LCS) lớp Independence, mang theo những thiết bị hiện đại như drone và robot điều khiển từ xa, cho phép chiến hạm giữ khoảng cách an toàn với bãi mìn.

Tuy nhiên, hai trong 3 chiếc đã rút về Singapore với lý do "bảo dưỡng" chỉ vài ngày sau khi xung đột bùng phát. Chúng chỉ hướng tới Trung Đông trong những ngày gần đây, khi giới chức Mỹ thể hiện quyết tâm rà phá thủy lôi để mở cửa eo biển Hormuz.

Hải quân Mỹ không phản hồi yêu cầu bình luận về các lực lượng rà phá thủy lôi đang triển khai ở Trung Đông. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở khu vực, cũng từ chối cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Cassell Bryan-Low, nhà bình luận của Reuters, cho hay chiến dịch của Mỹ có khả năng bắt đầu bằng tìm kiếm thủy lôi với xuồng và tàu lặn không người lái trang bị cảm biến. Khi phát hiện vật thể nghi ngờ, dữ liệu sẽ được chuyển về cho đội ngũ vận hành trên tàu chiến ở ngoài bãi mìn để nhận dạng, đưa ra phương án vô hiệu hóa.

Các cựu quan chức hải quân Mỹ nói rằng khả năng tìm kiếm hiện nay sẽ dựa vào các thiết bị không người lái trang bị sonar, cũng như trực thăng quần thảo bên trên để phát hiện thủy lôi gần mặt nước.

Để phá hủy mục tiêu, tàu chiến Mỹ có thể triển khai những hệ thống như Archerfish. Đây là thiết bị có hình dạng giống ngư lôi, dài khoảng 2 m, mang theo thuốc nổ, có khả năng truyền video trực tiếp về người điều khiển qua dây cáp và có giá hàng chục nghìn USD mỗi chiếc.

Bryan Clark, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và chuyên gia tại Viện Hudson, cho biết Washington cũng có thể sử dụng xuồng không người lái kéo theo thiết bị rà phá mìn để kích nổ hoặc thu gom thủy lôi. Thợ lặn đôi khi cũng được huy động để thu thập thông tin tình báo.

Mỹ còn có một số thiết bị cho nhiệm vụ này, như tàu mặt nước không người lái phổ thông (CUSV) do tập đoàn RTX chế tạo. Chúng được trang bị hệ thống sonar AN/AQS-20 để rà quét từng dải rộng hơn 30 m dưới đáy biển.

Ngoài ra, họ còn có tàu ngầm không người lái chạy bằng ắc quy MK18 Mod 2 Kingfish và Knifefish do General Dynamics sản xuất. Chúng có thể được thả xuống nước từ một chiếc thuyền nhỏ, sau đó quét tìm thủy lôi theo lộ trình định sẵn.

Giới phân tích cho biết quân đội Mỹ có thể thực hiện quét sơ bộ để tìm thủy lôi khá nhanh trong phạm vi eo biển Hormuz. Sau khi xác định vị trí mìn, một đợt robot thứ hai có thể được triển khai để phá hủy chúng bằng thuốc nổ hoặc kích hoạt từ xa.

"Có thể khảo sát một luồng nhỏ ở khu vực đó trong vài ngày thay vì vài tuần, bằng cách sử dụng phương tiện không người lái. Sau khi giải tỏa được một tuyến di chuyển nhỏ, tàu thuyền có thể bắt đầu lưu thông qua đó, trước khi nó được mở rộng dần theo thời gian", Kevin Donegan, phó đô đốc hải quân Mỹ về hưu, cho biết.

Quan chức Mỹ cho biết Iran dường như đã triển khai ít thủy lôi hơn dự kiến, do lực lượng tàu và xuồng rải mìn hứng chịu thiệt hại trong xung đột.

Tuy nhiên, cựu sĩ quan Clark nhận định khơi thông eo biển Hormuz vẫn sẽ cần ít nhất 2-3 tuần, trong khi các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng rà phá thủy lôi cũng có thể làm chậm tiến độ và gia tăng rủi ro. Do đó, quân đội Mỹ có thể phải triển khai các biện pháp phòng vệ như tàu chiến và UAV tuần tra.

"Tìm kiếm và phá hủy thủy lôi rất tốn thời gian", tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle phát biểu hồi tháng 3, thêm rằng điều này khiến các lực lượng quét mìn "dễ bị tổn thương".

Jared Malsin, nhà bình luận của Wall Street Journal, cũng cảnh báo rằng mọi hoạt động nhằm mở cửa eo biển Hormuz cũng sẽ tạo thêm thách thức cho hải quân Mỹ, vốn đã căng thẳng vì những đợt triển khai dài ngày.

Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 17/4, Tổng thống Trump tuyên bố "Iran, với sự giúp đỡ của Mỹ, đã và đang loại bỏ tất cả thủy lôi".

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ngành vận tải biển cảnh báo điều này không chính xác. Jakob Larsen, giám đốc về an toàn và an ninh của Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế (BIMCO), cho biết những thông tin đáng tin cậy hiện tại cho thấy nguy cơ từ thủy lôi vẫn hiện hữu và "tàu thuyền nên cân nhắc tránh khu vực này".

Tin Gốc: Vnexpress

"Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại Trung Đông, thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu đến và đi từ cảng Iran", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm nay.

Vị trí cụ thể của chiến hạm Mỹ không được tiết lộ. Bài viết kèm hình ảnh trực thăng chở nhu yếu phẩm từ tàu hậu cần USNS Carl Brashear để chuyển cho USS Abraham Lincoln trên biển Arab hôm 18/4.

CENTCOM cũng thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào khu vực do cơ quan này phụ trách, bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ hàng không ở Biển Đỏ. Trong khi đó, nhóm tác chiến tàu sân bay George H. W. Bush đang di chuyển ngoài khơi Madagascar, phía đông châu Phi để hướng tới Trung Đông.

Đây là lần đầu tiên CENTCOM xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln trực tiếp tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 16/4 cho biết chiến dịch phong tỏa do một khu trục hạm dẫn đầu và USS Abraham Lincoln "chỉ hiện diện trong khu vực". CENTCOM sau đó cũng mô tả tàu sân bay "đang di chuyển trên biển Arab".

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln mang theo loạt tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng lai CMV-22B và trực thăng săn ngầm.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng nhiều lần phát động tấn công USS Abraham Lincoln bằng tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tự sát, nhưng hải quân Mỹ khẳng định nỗ lực này không ảnh hưởng tới hoạt động của chiến hạm.

Trong sự việc hồi giữa tháng 3, một phương tiện của Iran đã áp sát USS Abraham Lincoln. Khu trục hạm hộ tống của Mỹ bắn pháo nhưng không ngăn được đối phương, buộc trực thăng vũ trang cất cánh và phóng tên lửa hạ mục tiêu.

Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan hai ngày trước đó kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.

Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".

Căng thẳng leo thang từ hôm 19/4, khi tàu khu trục USS Spruance của Mỹ nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran khi nó di chuyển ở biển Oman. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.

Tehran cáo buộc đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả quyết liệt. Giới chức Iran cũng cho rằng các động thái của Mỹ gần đây cho thấy nước này không nghiêm túc về đàm phán hòa bình, do đó chưa xác nhận sẽ tham gia vòng đối thoại thứ hai tại Islamabad.

Tin Gốc: Vnexpress