Thị trường phản ứng tích cực với thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần của Mỹ và Iran hôm 8/4. Trong ngày, giá dầu thô giảm mạnh 15-20%. Các chỉ số chính tại Wall Street tăng gần 3%, với DJIA lên cao nhất kể từ tháng 4/2025.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang nước này và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”.
Công ty cung cấp và phân tích dữ liệu S&P Global Market Intelligence cho biết 4 tàu đã được phép đi qua eo Hormuz hôm 8/4, sau công bố thỏa thuận. Nhưng Iran lại đóng cửa tuyến đường, do Israel tấn công Lebanon. Tiếp đến, họ công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền đi qua Hormuz để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Thông qua kiểm soát eo biển Hormuz, Iran giữ kinh tế toàn cầu như “con tin”, theo CNN. Giới phân tích đánh giá các điều khoản thỏa thuận và tình hình thực tế cho thấy nước này có được đòn bẩy khổng lồ. “Lệnh ngừng bắn đã củng cố vị thế của eo biển Hormuz vừa là điểm gây sức ép vừa là công cụ mặc cả”, các nhà phân tích tại Kpler, bình luận.
Samantha Gross, chuyên gia năng lượng Viện Brookings, chỉ ra Iran “không cần nhiều sức mạnh quân sự để gây gián đoạn lớn trong nền kinh tế toàn cầu”.
Trước đó, Tehran đã phong tỏa eo biển Hormuz trong hơn sáu tuần, quyết định chưa từng có tiền lệ đối với tuyến đường biển vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí và một phần ba phân bón urê của thế giới. “Đây là điều mà các nhà phân tích an ninh năng lượng đã lo ngại từ lâu,” bà Gross nói thêm.
Các nền kinh tế trên thế giới chao đảo trước cú sốc nguồn cung dầu lịch sử. Tại châu Á, nguy cơ thiếu nhiên liệu thúc đẩy các chính phủ thực hiện những biện pháp quyết liệt, như Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia.
Châu Âu đối mặt giá điện tăng vọt ngay khi vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng do xung đột Ukraine gây ra. Ngay cả ở Mỹ giàu dầu mỏ, giá xăng cũng tăng cao. Washington phải tạm thời dỡ lệnh trừng phạt với khoảng 140 triệu thùng dầu vận chuyển bằng đường biển của Iran để giảm bớt tình trạng thiếu hụt.
“Chính quyền Iran đã củng cố quyền kiểm soát chính trị và chứng minh khả năng làm tê liệt thị trường dầu khí toàn cầu”, Karl Schamotta, chiến lược gia thị trường chính tại Corpay Currency Research, nhận định. Dan Alamariu, Trưởng chiến lược gia địa chính trị tại công ty tư vấn Oxford Economics, cũng nhận xét ảnh hưởng của Iran với eo biển Hormuz “đủ để nước này có thể đạt được thỏa thuận ngừng bắn”.
Thậm chí, giới quan sát chỉ ra đề xuất 10 điểm của Iran trong đàm phán với Mỹ cho thấy Tehran muốn tiếp tục thể hiện khả năng ảnh hưởng kinh tế toàn cầu, bằng cách tiếp tục kiểm soát việc tiếp cận eo biển ngay cả khi chiến sự kết thúc.
Cụ thể, dù tiến độ mở lại eo biển Hormuz ra sao, một số nhà phân tích dự báo hệ thống thu phí tàu thuyền đi qua tuyến đường này sẽ hình thành vĩnh viễn. Thực tế, Tehran đã bắt đầu thu phí trong những tuần gần đây, với ít nhất một tàu đã trả 2 triệu USD, theo công ty tình báo hàng hải Lloyd’s List.
Hôm 8/4, hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin nước này và Oman có kế hoạch phối hợp thu phí quá cảnh. Kpler dự đoán Oman đóng vai trò “trung gian trung lập, không bị trừng phạt” để nhận thanh toán và chuyển lại cho Iran.
Việc chính thức hóa thu phí cũng giúp đáp ứng một trong những yêu cầu cốt lõi khác của Iran là bồi thường kinh tế cho những thiệt hại do cuộc xung đột gây ra. Nguồn tin từ giới chức ở Trung Đông của AP cho hay Iran sẽ sử dụng số tiền thu được để tái thiết đất nước.
Theo Kpler, các công ty hàng hải và bảo hiểm sẽ chấp nhận trả tiền để qua Hormuz “nhanh hơn các nhà hoạch định chính sách”. “Đối với phần lớn năng lực xuất khẩu của Vùng Vịnh, không có tuyến đường thay thế nào khả thi”, nhóm chuyên gia Kpler, nhận định.
Xét góc độ tài chính thuần túy, tác động của việc thu phí với thế giới không đáng kể, theo chuyên gia. Ví dụ, mức phí 2 triệu USD đối với một tàu chở 2 triệu thùng dầu chỉ làm tăng giá dầu của tàu đó thêm 1 USD mỗi thùng.
“Gánh nặng không đổ lên người tiêu dùng toàn cầu mà chủ yếu cho các quốc gia Vùng Vịnh đưa dầu qua eo biển”, theo Viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels. Do đó, các nước Trung Đông sẽ chỉ đồng ý đóng tiền qua trạm nếu tất cả lựa chọn khác đều tệ hơn, theo Viện Bruege.
Arab Saudi, nhà sản xuất lớn nhất vùng Vịnh, hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng kêu gọi giữ cho Hormuz mở cửa “không có bất kỳ hạn chế nào”. Tổng thống Mỹ Donald Trump xem việc mở lại eo biển là ưu tiên hàng đầu. Nhưng Nhà Trắng hôm 8/4 cho biết ông Trump cũng phản đối thu phí.
Phiên An (theo CNN, AP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/eo-bien-hormuz-don-bay-mac-ca-trong-thoa-thuan-my-iran-5060266.html
Bộ Công Thương nêu lý do có kỳ điều hành giá xăng dầu ban đêm
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
Phương Dung
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bo-cong-thuong-neu-ly-do-co-ky-dieu-hanh-gia-xang-dau-ban-dem-5060606.html
Chứng khoán 8-4: Dòng vốn khối ngoại đã âm thầm trở lại trước khi Việt Nam được nâng hạng?
Vào lúc 3h sáng 8-4 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán tháng 3-2026.
FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mới nổi thứ cấp. Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của tổ chức này bắt đầu từ tháng 9-2026 và hoàn tất một năm sau đó.
Tại sự kiện Investor Day, ông Đặng Thanh Tùng - Giám đốc nghiệp vụ tại Dragon Capital - đánh giá việc dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường chắc chắn xảy ra, khi Việt Nam được chính thức đưa vào rổ chỉ số của tổ chức này.
Ông Tùng cho biết có rất nhiều quỹ thụ động theo dõi và đầu tư theo rổ chỉ số FTSE Emerging Markets Index. Những quỹ này sẽ buộc phải giải ngân khi Việt Nam vào danh sách. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao, góp phần định hình mặt bằng dòng tiền dài hạn cho thị trường.
Ngoài ra, một số quỹ chủ động cũng đã mua dần vào thị trường Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh sau đợt điều chỉnh vừa qua định giá về mức tương đối hấp dẫn. Trước đó, định giá thị trường Việt Nam cũng đã hấp dẫn với khối ngoại.
Chuyên gia Dragon Capital nhận định các yếu tố biến động bên ngoài có thể tác động đến Việt Nam. Nhưng tốc độ tăng trưởng xấp xỉ 2 chữ số là mức đáng ghen tị với nhiều quốc gia trên thế giới.
"Các quỹ đầu tư tìm kiếm các nước có tăng trưởng kinh tế cao, từ đó tác động đến các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán", ông Tùng chia sẻ.
Trên thực tế, từ đầu năm tới nay khối ngoại vẫn bán ròng và mạnh vào tháng 3 do yếu tố địa chính trị xảy ra. Hầu như tất cả thị trường đều bị rút vốn, không riêng Việt Nam. Nhóm nhà đầu tư ngoại tạm thời rút vốn và cần thời gian để đánh giá tình hình.
Tuy nhiên, nếu loại bỏ tháng 3, khối ngoại đã quay trở lại mua ròng một số phiên trong 2 tháng đầu năm. Điều này cho thấy dòng vốn ngoại hứng thú với thị trường Việt Nam.
Ông Tùng cho biết một số thị trường khi được đưa vào rổ của FTSE Russell đều có đà tăng 2 con số, dù tăng trưởng kinh tế không ở mức cao. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo đạt 2 chữ số và chứng khoán được nâng hạng, chuyên gia này kỳ vọng thị trường có thể tăng "bằng lần".
Chuyên gia Dragon Capital nhấn mạnh FTSE Russell chỉ là bước đầu trên lộ trình phát triển của thị trường. Ông kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng bởi MSCI trước năm 2030, đồng thời cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức "Điểm đầu tư" (tiếng Anh: Investment grade).
Dựa vào phân tích kỹ thuật, Chứng khoán Vietcap đánh giá diễn biến cung cầu cho thấy VN-Index có điều kiện tăng điểm vào đầu phiên 8-4. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng vẫn đối mặt với khả năng bị bán trở lại tại vùng giá cao đầu phiên. Điều này sẽ khiến chỉ số biến động mạnh với biên độ dự báo trong vùng 1.650 - 1.710 điểm.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định thị trường chưa ghi nhận phản ứng hồi phục mạnh tại MA(200), vùng hỗ trợ quan trọng kể từ phiên giảm ngày 23-3. Dù vậy, việc đà giảm chững lại, biên độ dao động thu hẹp dần và thanh khoản tiếp tục suy giảm cho thấy dấu hiệu cạn cung.
Bên cạnh đó, thông tin về kết quả đánh giá nâng hạng dự kiến có thể đóng vai trò là chất xúc tác cho nhịp hồi phục của chỉ số. Tuy nhiên, tình hình leo thang đối với chiến sự tại khu vực Trung Đông vẫn đang là "cơn gió ngược" tác động tới thị trường hiện tại.
Trong bối cảnh hiện tại, thị trường đã thỏa mãn một trong hai điều kiện đề ra trước đó là giữ vững MA(200). Yếu tố còn lại cần được xác nhận là sự lan tỏa rõ ràng hơn của dòng tiền, đặc biệt ở nhóm vốn hóa lớn sau thông tin nâng hạng. Khi cả hai điều kiện cùng hội tụ, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỉ trọng hoặc mở vị thế mới.
Với quan điểm thận trọng hơn, Chứng khoán Vietcombank khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì tỉ trọng danh mục ở mức an toàn. Nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp rung lắc của thị trường để cân nhắc giải ngân từng phần, tập trung chủ yếu vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và thuộc các nhóm ngành đang thu hút dòng tiền như ngân hàng, bán lẻ và chứng khoán.