Chiều 20.4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường. Đại biểu Trần Văn Lâm (đoàn Bắc Ninh), Ủy ban chuyên trách của Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội có chia sẻ đáng chú ý về công tác thu chi, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Đại biểu Trần Văn Lâm đặt vấn đề, nếu việc tăng thu triệt tiêu động lực sản xuất kinh doanh, thu hẹp khu vực kinh tế và phát sinh những vấn đề xã hội ảnh hưởng đến tiềm năng tăng trưởng trong dài hạn, hiệu quả của việc tăng thu đó cần nhìn nhận lại một cách thấu đáo.
Ông đánh giá cao đề xuất mới nhất của Chính phủ trình Quốc hội ngay tại kỳ họp lần này là sửa đổi một số điểm và các luật về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp để hỗ trợ cho hộ cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước những tác động bất lợi của tình hình kinh tế thế giới hiện nay.
Từ đây, ông Lâm đặt ra 3 vấn đề cần cân nhắc liên quan đến thu – chi ngân sách.
Thứ nhất, nếu chỉ chú trọng tăng chi đầu tư chưa quan tâm đúng mức đến chi thường xuyên cho các lĩnh vực nền tảng có thể là suy giảm nội lực phát triển bền vững trong dài hạn.
Thứ hai, việc cắt giảm theo mệnh lệnh hành chính, ví dụ cắt 5% hay 10%, chưa chắc đã phản ánh đúng bản chất của tiết kiệm.
Nếu sau khi cắt giảm hoạt động vẫn đảm bảo, vẫn đạt mục tiêu quản lý cần đặt lại vấn đề về tính đúng đắn của định mức chi tiêu và chất lượng công tác lập dự toán. Do đó phải rà soát, hoàn thiện các định mức, nâng cao chất lượng công tác lập dự toán cho xác thực tế, chứ không phải thẳng tay cắt 5 hay 10% dự toán.
Thứ ba, hiện nay hệ số ICO (hệ số sử dụng vốn) của nước ta đang ở mức rất cao, cho thấy sự lãng phí ở đây mới là lớn và hiệu quả đầu tư còn rất hạn chế, có biểu hiện là lãng phí. Trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư, nguy cơ lãng phí càng lớn. Nếu tiết kiệm chi thường xuyên nhưng lại dồn nguồn lực vào các dự án kém hiệu quả, chậm triển khai và không phát huy được công năng sau đầu tư đó lại là sự lãng phí lớn hơn.
Vì vậy, theo ông Lâm, cần tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư. Nguyên tắc đặt ra là đầu tư bằng vốn vay hiệu quả phải cao hơn chi phí vay, đầu tư phải nhanh đưa vào sử dụng và phát huy hiệu quả kinh tế.
Tiết kiệm trong quản lý chi ngân sách nhà nước, theo ông Lâm, không nên thực hiện một cách máy móc mà phải gắn với mục tiêu cao nhất là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế xã hội nhanh và bền vững.
Cuối phần phát biểu, đại biểu Trần Văn Lâm nhấn mạnh, không phải chi ít đi là tiết kiệm. Chi đúng, chi hiệu quả mới là tiết kiệm.
Đồng thời, không phải tăng thu bằng mọi giá mà phải nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho nền kinh tế. Mỗi đồng thu – chi ngân sách phải đúng chỗ, hợp thời, tạo ra giá trị thực cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước, đó mới là tiết kiệm nhất.
Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết hiện nay áp thấp nóng phía tây phát triển mở rộng về phía đông và đông nam, trên cao áp cao cận nhiệt đới vắt qua Trung Bộ mạnh, do đó thời tiết nắng nóng sẽ quay lại Nam Bộ.
Tuy vậy những nhiễu động trên cao còn hoạt động yếu sẽ gây những cơn mây dông và mưa lác đác vài nơi.
Thời tiết cụ thể mây thay đổi, ngày nắng, nắng nóng tiếp tục xuất hiện diện rộng ở miền Đông và một số nơi trên khu vực miền Tây. Chiều tối có mưa rào và dông, có nơi mưa vừa, mưa to (chủ yếu tập trung ở phía bắc miền Đông, ven biên giới phía Tây Nam và Cà Mau, An Giang).
Còn Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết khu vực vùng núi từ Nghệ An đến TP Huế nắng nóng đến nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C, độ ẩm thấp 50-55%.
Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa ngày nắng, chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi.
Tây Bắc Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng.
TP Hà Nội nhiều mây, trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-25 độ C, cao nhất 30-32 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 20-24 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
Đông Bắc Bộ nhiều mây, trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 21-25 độ C, cao nhất 29-32 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-37 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-34 độ C.
Khoảng 8h30 sáng, xe tải biển số Hà Nội chở thiết bị viễn thông (anten) lên núi Tà Zôn. Đến khu vực lưng chừng núi, xe dừng lại bỏ hàng ở khu vực trung chuyển cách chân núi chừng 200 m.
Trên xe lúc này có 3 người gồm tài xế và hai nhân công.
Theo thông tin ban đầu, sau khi đã chuyển một số hàng xuống khỏi xe, tài xế cho nhích xe qua để có chỗ vận chuyển qua tời. Lúc này, xe bất ngờ hư thắng (phanh) lao từ lưng chừng núi xuống khu xưởng cơ khí của mỏ khai thác đá.
Hai người tử vong tại chỗ, một người tử vong trên đường đi cấp cứu.
Đại biểu (ĐB) Trần Văn Khải (Ninh Bình) chỉ ra 3 "điểm nghẽn" đang cản trở phát triển văn hóa cần tháo gỡ ngay, gồm tỷ lệ chi ngân sách cho hạ tầng công nghệ ngành văn hóa còn khiêm tốn, thiếu hụt nhân lực số, nguồn lực đầu tư từ ngân sách còn hạn chế.
Trong các đề nghị của ĐB, đáng chú ý là nội dung sửa điều 3 của dự thảo nghị quyết theo hướng ngoài việc bảo đảm mức sàn 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa, cần quy định rõ ưu tiên bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự toán ngân sách hằng năm cho chuyển đổi số văn hóa, hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản đã xếp hạng, bảo quản số lâu dài và an ninh văn hóa số.
Cạnh đó, cần thiết kế Quỹ văn hóa, nghệ thuật thực sự trở thành công cụ dẫn dắt đổi mới sáng tạo, có thể đầu tư cho startup công nghệ văn hóa, nền tảng nội dung số, mô hình bảo tồn số, nhưng phải có cơ chế quản trị quỹ hết sức chặt chẽ, minh bạch, không để "biến một chủ trương đúng thành một thiết chế rủi ro".
Dự thảo nghị quyết của Quốc hội, theo ĐB Khải, phải "thiết kế cơ chế thực thi"; trong đó 3 trọng tâm bắt buộc là nguồn lực tài chính đủ mạnh, nhân lực số đủ sâu và hạ tầng dữ liệu - nền tảng - an ninh văn hóa số đủ đồng bộ.
ĐB Cà Thị Thắm (Lai Châu) đề nghị bổ sung tại điều 7 cơ chế phụ cấp nghề nghiệp đặc thù hằng tháng đối với các danh hiệu nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân được hưởng ổn định độc lập kể cả khi đã nghỉ hưu. Cạnh đó, cần có nguyên tắc bình đẳng trong đánh giá và sử dụng tài năng tại các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, lấy thành tích giải thưởng và năng lực chuyên môn làm thước đo chủ yếu để tuyển dụng và sử dụng nhân lực.
ĐB Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) đồng ý việc đưa ngày 24.11 là ngày Văn hóa VN hằng năm trở thành ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương. Ông cũng đề xuất thay vì chỉ giới hạn việc miễn giảm phí ở các cơ sở công lập, nghị quyết nên bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa, giải trí thuộc khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá, từ đó tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc.
Giải trình một số vấn đề ĐB nêu, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dự thảo nghị quyết của Quốc hội nhằm tập trung giải quyết 2 vấn đề lớn: tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa. Chính sách nào đã rõ, đã "chín", bảo đảm khả thi, có sự đồng thuận cao thì quy định ngay; đồng thời đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết những vấn đề cần có sự linh hoạt, vấn đề mới cần được thí điểm bằng chính sách đặc thù.
Đặc biệt, dự thảo xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa gồm nguồn ngân sách nhà nước hằng năm bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách và huy động các nguồn lực xã hội. Bộ VH-TT-DL đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương xác định rõ cơ cấu của 2% nêu trên, đảm bảo việc chi cho văn hóa đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.
Về ngày Văn hóa VN, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, mục đích của quy định này nhằm chăm lo, bảo đảm cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa; đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Ngoài quy định các đơn vị văn hóa, giải trí công lập sẽ miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày Văn hóa VN, có đại biểu đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia. Bộ trưởng cho biết sẽ ghi nhận để tiếp thu nội dung này. Liên quan đến Quỹ văn hóa nghệ thuật, bà Thanh cho hay, việc thành lập quỹ chủ yếu để huy động các nguồn lực xã hội. Ngân sách nhà nước chủ yếu đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích việc đóng góp của tư nhân. Chính phủ đã bổ sung vào dự thảo theo hướng thí điểm thành lập quỹ này dưới mô hình hợp tác công tư, là quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch.
