Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
“Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình”, chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên).
Thông qua người phiên dịch, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi làm công việc lương cao. Sau đó, cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ một du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video được đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Gặp lại bố mẹ và em gái qua màn hình, ban đầu chị không nhận ra. Khi được nhắc lại những kỷ niệm cũ, chị mới bật khóc.
Việc tìm thấy chị Trúc khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình ông Khánh.
Bi kịch của gia đình bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Tìm vợ không được, ông Khánh tái hôn hơn một năm sau đó.
Năm 1989, người con gái tên Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng “bặt vô âm tín” giống mẹ và chị.
Những năm đó, ông Khánh chỉ biết trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà vẫn nhớ tên chồng, 4 người con và địa chỉ gia đình ngoại nên được đón về. Trở về sau 30 năm, bà Thi bạc trắng tóc, lúc nhớ lúc quên. Bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Hiện tại, cuộc sống của bà Thi phụ thuộc vào chồng con. Ban ngày, ông Khánh lo cơm nước; tối đến chị Thái lại sang phụ giúp tắm rửa, trò chuyện, vỗ về mẹ.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. “Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc”, bà Hằng nói.
Trong cuộc gọi video với chị Trúc đầu tháng 2, chị Thái cùng bố mẹ kết nối với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
“Bố mẹ già rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé”, Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. “Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc”, chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Năm nay, các chị gái của Thái đều lên kế hoạch về Việt Nam thăm cha mẹ. Lúc đó, đại gia đình “sẽ được ôm nhau, bằng da bằng thịt”.
Nhân vật chính trong bức hình là cô gái có mái tóc dài, để xoăn nhẹ và buông xõa tự nhiên.
Cô gái ăn mặc không quá cầu kỳ với gương mặt được trang điểm nhẹ, đôi môi đỏ và má ửng hồng, tạo cảm giác trong veo nhưng vẫn cuốn hút. Đặc biệt, điểm nhấn của bức hình là đôi mắt có chiều sâu, cuốn hút mọi ánh nhìn.
Bộ ảnh mang phong cách cổ điển khiến nhiều người liên tưởng tới ảnh chụp của những mỹ nhân đình đám thập niên 90. Trên nhiều nền tảng mạng xã hội, bộ hình thu hút hàng trăm nghìn lượt tương tác với các ý kiến trái chiều.
Trong đó, phần lớn nhận định cho rằng, nhan sắc của cô gái khiến họ liên tưởng tới các "nữ hoàng ảnh lịch" đình đám của Việt Nam một thời.
Cô gái trong bộ ảnh trên là Đàm Phương Linh, 21 tuổi, đến từ thành phố Hải Phòng. Hiện cô theo học tại trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, Linh cho biết đây là bộ ảnh chụp rất ngẫu hứng, không được chuẩn bị kỹ lưỡng. Ngày 31/3, sau khi cùng nhóm bạn uống cà phê ở công viên Thống Nhất, Linh định ra về. Tuy nhiên, thời điểm đó cả nhóm thấy ánh nắng chiều ở công viên rất đẹp nên muốn thử máy ảnh.
Vốn là người mẫu ảnh tự do đồng thời có niềm đam mê chụp ảnh nên Linh tạo dáng nhanh chóng và tự nhiên trước ống kính. Cô chỉ trang điểm nhẹ, mặc trang phục hàng ngày. Tổng thời gian chụp hình khoảng 20 phút.
Linh được nhận xét có gương mặt mang nét đẹp hoài niệm với sống mũi thẳng và bờ môi gợi cảm. Mái tóc buông dài tự nhiên với lớp trang điểm gần như trong suốt, tạo nên tổng thể dịu dàng mà cổ điển.
Sau đó, cô có chia sẻ một số bức hình lên các nền tảng mạng xã hội. Bất ngờ các bài viết đều thu hút lượng xem ngoài sức tưởng tượng.
"Tôi không nghĩ bộ ảnh có sức lan tỏa mạnh mẽ như vậy", Linh nói.
Hiện Linh theo học ngành kinh tế chính trị quốc tế và kinh tế đối ngoại tại trường. Khi có thời gian rảnh rỗi, cô còn làm thêm mẫu ảnh tự do và theo đuổi công việc này gần 2 năm.
Cô gái cho biết luôn ưu tiên việc học, còn công việc người mẫu ảnh chỉ được xem như cách theo đuổi đam mê, hỗ trợ chi trả một phần sinh hoạt phí hàng tháng. Cô chỉ nhận công việc khi không vướng bận lịch học.
Với Linh, việc làm người mẫu ảnh còn là cách giúp cô lưu giữ những nét đẹp tuổi thanh xuân. Cô cho rằng những đường nét trên gương mặt được thừa hưởng từ mẹ của mình. Sở thích chụp ảnh của Linh cũng được truyền cảm hứng từ những bức ảnh thời trẻ của mẹ.
Sau khi bộ ảnh gây sốt trên nhiều nền tảng, Linh cho biết cũng nhận được sự quan tâm của nhiều người. Chia sẻ về chuyện đời tư, cô gái trẻ cho biết hiện vẫn độc thân và muốn để chuyện tình cảm thuận theo tự nhiên.
Darwin nằm sâu trong sa mạc thuộc hạt Inyo, cạnh Công viên quốc gia Thung lũng Chết. Thị trấn này từng rất sầm uất vào cuối thế kỷ 19 khi các mỏ bạc và chì được phát hiện, với dân số khoảng 3.500 người. Tuy nhiên, sự thịnh vượng lụi tàn khi quặng cạn kiệt và các tuyến đường chính thay đổi hướng. Đến thập niên 1970, những khu mỏ cuối cùng đóng cửa, dân số sụt giảm nghiêm trọng.
Darwin nay còn một số ngôi nhà cũ nằm rải rác giữa xương rồng. Thị trấn cách đường cao tốc gần nhất hơn 8 km, không có cửa hàng tạp hóa, nhà hàng hay bệnh viện. Nước là tài nguyên quý giá nhất, được dẫn bằng hệ thống ống từ một con suối xa.
Cộng đồng hiện chủ yếu là người già với độ tuổi trung bình 66. Trước nguy cơ thị trấn bị xóa sổ, người dân kêu gọi người trẻ chuyển đến sinh sống.
Một số bất động sản đang được rao bán thấp hơn khoảng 70% so với trung bình bang California. Một căn nhà ba phòng ngủ có tầm nhìn hướng núi được chào giá 245.000 USD, trong khi mức giá trung bình bang là 861.725 USD. Một căn trang trại cũ khác được rao bán chỉ 85.000 USD.
Dù giá rẻ, nơi này vẫn khó thu hút cư dân vì vị trí xa xôi và hạ tầng thiếu thốn. Bà Kathy Goss, người sống tại đây gần 30 năm, cho biết nhiều người già trong vùng đã qua đời. Bà từng treo biển "Có người đang sống ở đây" khắp thị trấn để nhắc về sự tồn tại của cộng đồng.
"Chúng tôi không muốn du khách đến quay video như một thị trấn ma", bà nói. "Chúng tôi muốn người trẻ thực sự sống ở đây, gắn bó lâu dài và cùng duy trì cộng đồng".
Anh Nico Georis, 43 tuổi, một trong những cư dân trẻ nhất, cho biết đang tìm lao động trẻ để tiếp nối việc vận hành thị trấn. Áp lực lớn nhất nằm ở hệ thống nước. Nguồn nước dẫn từ suối qua đường ống trọng lực, cần người bảo trì thủ công thường xuyên. Nhóm tình nguyện viên lớn tuổi hiện nay khó duy trì công việc này.
Một số người từ Las Vegas hay San Francisco bắt đầu chuyển đến để tìm không gian yên tĩnh. Tuy nhiên, tương lai của Darwin vẫn bỏ ngỏ khi lực lượng lao động tiếp tục thu hẹp.
Tôi báo đại một món ăn như câu trả lời đối phó, rồi khẽ thừ người ngồi nghĩ vẩn vơ.
Ngày trôi ngang đời mình bỗng đầy vội vã, nhưng mà, tôi cứ tất bật từ sáng tới tối như thế, để làm gì?
Nghe cũng có lý. Tôi đi làm, kiếm tiền, gửi về quê, nghĩ rằng như vậy là đang làm tròn bổn phận. Mỗi tháng một khoản, mỗi năm vài lần về thăm, tôi tin rằng như vậy là đủ.
Nhưng rồi có những lúc bất chợt tự hỏi, một năm mình về nhà được mấy ngày? Ba ngày Tết, thêm vài dịp giỗ chạp, cưới hỏi. Còn lại, mấy trăm ngày kia, ba mẹ sống ra sao, vui buồn thế nào, tôi đâu có thật sự biết.
Rồi một ngày, ba mẹ lên thành phố, báo tôi ra bến xe để đón. Tôi xin nghỉ phép, đưa gia đình đi ăn, hỏi chuyện nhà, kể vài câu về công việc. Cuối buổi, mẹ bảo tôi chở qua bệnh viện, bảo "Tiện lên đây khám bệnh luôn".
Hóa ra những lần tranh thủ lên thành phố thăm con, chỉ vì cơ thể ba mẹ đã rệu rã tới mức cần cái cớ để đi thăm khám. Và hóa ra, những chuyện quan trọng của ba mẹ, tôi không còn tham gia trong đó từ đầu nữa. Tôi chỉ biết khi mọi thứ đã được sắp xếp gọn gàng, khi họ đã tự lo xong phần lớn, và chỉ "tiện" ghé qua thăm mình một chút cho vơi nỗi nhớ con.
Hay như chị gái tôi quần quật làm từ sáng tới tối trong nhà máy, tăng ca liên miên, cố gắng dè xẻn từng đồng, chịu áp lực tứ phía, tất cả cũng là để cháu tôi có cuộc sống tốt hơn.
Chị muốn thằng nhỏ không thiếu ăn hay lo lắng mỗi lần làm mất bút mực chỉ vì sợ sẽ chẳng có tiền mua mới như chị em tôi ngày nhỏ. Chị muốn nó sống cuộc đời không nhiều nỗi sợ, khác chúng tôi.
Nhưng có những buổi tối chị về nhà, đèn vẫn sáng, mà con đã ngủ. Cánh cửa phòng khép hờ, tiếng con thở đều đều. Tôi thấy chị đứng đó một lúc, nhìn con, rồi thôi. Cứ như vậy, ngày này qua ngày khác. Chị ở cùng nhà với con, mà lại như không thật sự ở cùng.
Có những câu chuyện con muốn kể nhưng chị không có mặt. Có những khoảnh khắc con lớn lên từng chút, nhưng chị không kịp nhìn thấy. Hôm nọ thằng bé từ trường về, khoe khám sức khỏe học đường, cao lên được 5cm. Chị nhìn con, mới ngỡ ngàng thấy nó đã lớn bổng từ lúc nào.
Tôi đã cố gắng, chịu đựng, rồi đi qua những ngày mệt mỏi, cũng vì nghĩ đến một lúc nào đó, mọi thứ sẽ "ổn" hơn.
Vậy mà, một cơn ho kéo dài hai tuần, tôi vẫn chưa có thời gian để đi khám. Một lần chóng mặt thoáng qua, tôi tự nhủ chắc do mệt mà chẳng quan tâm. Một buổi tối kiệt sức, tôi vẫn mở laptop vì "việc chưa xong". Tôi luôn nghĩ sẽ có lúc rảnh để chăm sóc bản thân. Nhưng lúc "rảnh" đó, hình như chưa bao giờ đến.
Đổi lại, ngoài có thêm một chút tiền trong tài khoản, một vài lời khen, một tấm bằng, một vị trí, một cái gì đó gọi là thành quả, thì phần lớn thanh xuân đã trôi qua trong những ngày chạy theo áp lực, công việc, mệt mỏi, hơn thua,...
Dù biết thành công nào cũng cần đánh đổi bằng nỗ lực. Nhưng thật sự, cái giá đang trả có phải quá đắt hay không?
Đổi thời gian bên ba mẹ để lấy tiền gửi về. Đổi những buổi tối bên con lấy những giờ làm thêm mỏi mệt. Đổi sức khỏe của mình lấy một cảm giác an tâm khi thấy tiền trong tài khoản còn đủ cho những lần đóng tiền trọ tiếp theo.
Chúng ta vẫn phải làm việc, vẫn phải cố gắng. Cuộc sống không cho phép mình dừng lại hoàn toàn. Nhưng có lẽ, điều cần thay đổi không phải là làm ít đi, mà là hiểu rõ hơn mình đang sống vì điều gì.
Để khi tất bật, mình không quên mất những điều đáng giữ. Để khi mệt, mình biết dừng lại đúng lúc mà yêu bản thân. Để khi nhìn lại, không thấy mình đã đi quá xa những người mình thương.
Chúng ta tất bật, đến cuối cùng, chỉ để "sống" trọn vẹn một cuộc đời ý nghĩa, mà thôi.
