Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
“Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình”, chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên).
Thông qua người phiên dịch, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi làm công việc lương cao. Sau đó, cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ một du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video được đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Gặp lại bố mẹ và em gái qua màn hình, ban đầu chị không nhận ra. Khi được nhắc lại những kỷ niệm cũ, chị mới bật khóc.
Việc tìm thấy chị Trúc khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình ông Khánh.
Bi kịch của gia đình bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Tìm vợ không được, ông Khánh tái hôn hơn một năm sau đó.
Năm 1989, người con gái tên Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng “bặt vô âm tín” giống mẹ và chị.
Những năm đó, ông Khánh chỉ biết trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà vẫn nhớ tên chồng, 4 người con và địa chỉ gia đình ngoại nên được đón về. Trở về sau 30 năm, bà Thi bạc trắng tóc, lúc nhớ lúc quên. Bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Hiện tại, cuộc sống của bà Thi phụ thuộc vào chồng con. Ban ngày, ông Khánh lo cơm nước; tối đến chị Thái lại sang phụ giúp tắm rửa, trò chuyện, vỗ về mẹ.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. “Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc”, bà Hằng nói.
Trong cuộc gọi video với chị Trúc đầu tháng 2, chị Thái cùng bố mẹ kết nối với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
“Bố mẹ già rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé”, Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. “Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc”, chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Năm nay, các chị gái của Thái đều lên kế hoạch về Việt Nam thăm cha mẹ. Lúc đó, đại gia đình “sẽ được ôm nhau, bằng da bằng thịt”.
Tàu vũ trụ Artemis II của NASA rời bệ phóng vào ngày 2/4 (theo giờ Hà Nội), mang theo các phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen bay quanh mặt trăng.
Họ không chỉ thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu mà còn phải thích nghi với cuộc sống thường nhật trong môi trường không trọng lực - nơi cách trái đất hơn 434.000km.
Bởi vậy, từ việc gội đầu, đánh răng đến trang điểm nhẹ, đặc biệt với các nữ phi hành gia, mọi hoạt động cá nhân đều đối mặt với những thách thức riêng trong không gian.
Trong môi trường vi trọng lực, nước không chảy xuống mà kết thành những giọt lơ lửng, dính như keo. Tóc dài cũng bị đẩy dựng lên và bay tự do theo mọi hướng.
Các sản phẩm dạng bột hay nước hoa gần như không thể sử dụng vì nguy cơ các hạt nhỏ bay vào phổi hoặc làm hỏng thiết bị. Do đó nữ phi hành gia phải thay bằng các sản phẩm dạng kem. Việc vệ sinh cũng được tối giản nhằm tiết kiệm nguồn nước quý giá.
Nữ phi hành gia Kellie Gerardi từng chia sẻ với tạp chí Glamour về việc NASA cung cấp bộ dụng cụ vệ sinh cá nhân cho mỗi người. Tuy nhiên họ có thể tùy chỉnh theo sở thích như chọn loại kem đánh răng riêng.
“Bạn hiếm khi thấy phi hành gia trang điểm cầu kỳ như trên trái đất. Nhưng họ vẫn mang theo những thứ giúp bản thân trông tươi tắn hơn”, cô nói.
Những buổi tắm vòi sen sang trọng là điều không tưởng trong không gian. Thay vào đó, phi hành gia dùng khăn ướt để lau người nhanh. Việc gội đầu được thực hiện bằng túi nước bằng nhựa hoặc giấy bạc kết hợp dầu gội không cần xả, thường mất khoảng 20-25 phút.
Khi cạo râu, phi hành gia chỉ sử dụng dao cạo thông thường và kem không mùi với lượng dùng được kiểm soát chặt chẽ cho hành trình dài ngày.
Chia sẻ về chuyện làm đẹp, nữ phi hành gia Serena Aunon-Chancellor cho biết, cô thường mang theo bút kẻ mắt, phấn mắt và có thể là chì kẻ mày. Dù không gian ở tàu vũ trụ khiến việc trang điểm phiền phức hơn nhưng một số nữ phi hành gia vẫn làm đẹp mỗi ngày.
"Tôi thấy da mình trông trẻ hơn trong không gian do sự dịch chuyển chất lỏng trong cơ thể khi ở quỹ đạo. Khi gọi video về trái đất, nhiều người cũng nhận xét như vậy”, nữ phi hành gia nói.
Ngoài ra, các nữ phi hành gia thường để tóc buông tự nhiên để giúp thông thoáng, giảm nguy cơ bít nang tóc, gàu hoặc vi khuẩn phát triển.
Trường hợp nổi tiếng là nữ phi hành gia Sunita Williams - người từng mắc kẹt ngoài không gian 288 ngày. Khi rời trái đất, bà có mái tóc nâu dài. Nhưng khi trở về bằng tàu SpaceX Dragon ở ngoài khơi bang Florida (Mỹ), qua mũ bảo hiểm, nhiều người nhận ra mái tóc của bà đã chuyển sang màu trắng. Sự thay đổi này được cho là do hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol làm suy giảm tế bào sản sinh melanin.
Trong nhiệm vụ Futura năm 2015, nữ phi hành gia Samantha Cristoforetti của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tiết lộ, cô sử dụng túi xà phòng đặc biệt để chăm sóc da.
Một video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy, cô bơm dung dịch lên tay, chất lỏng gần như “dính” trên da do sức căng bề mặt, sau đó lau khô bằng khăn và treo gần hệ thống thông gió để hong khô.
Không thể đến tiệm làm móng, các phi hành gia phải tự cắt móng tay và hút sạch phần vụn để tránh chúng bay lơ lửng trong khoang. Ngay cả việc đánh răng cũng không đơn giản. Họ phải nuốt kem đánh răng hoặc nhổ vào khăn do không có trọng lực.
Hiểu biết về nhu cầu của nữ phi hành gia đã thay đổi đáng kể kể từ năm 1963 khi Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian ở tuổi 26.
Đến năm 1978, khi NASA tuyển nhóm nữ phi hành gia đầu tiên, nhiều điều chỉnh đã được thực hiện, từ trang phục, dù, mũ bảo hiểm đến thiết bị hỗ trợ như quần thấm hút tối đa (MAG). Đây là loại tương tự tã người lớn, được sử dụng trong lúc phóng, hạ cánh và đi bộ ngoài không gian.
Thậm chí, NASA còn từng thiết kế một bộ trang điểm riêng cho nữ phi hành gia. Trong đó bao gồm mascara kẻ mắt, son bóng và má hồng. Năm 2018, cơ quan này chia sẻ hình ảnh lưu trữ và cho biết các kỹ sư NASA với trí tưởng tượng phong phú, cho rằng nữ phi hành gia sẽ cần trang điểm nên họ đã thiết kế hẳn một bộ dụng cụ.
Phi hành gia đã nghỉ hưu Rhea Seddon cho biết một số người thực sự muốn có mỹ phẩm khi làm việc ngoài không gian vì không muốn bản thân trông nhợt nhạt, nên đã đề nghị mang theo vài món cơ bản.
Với kinh nghiệm của một huấn luyện viên yoga, Thanh Huyền đã mở lớp yoga trực tuyến miễn phí dành cho bệnh nhân đang điều trị ung thư. Chị gọi ấy là lớp học của những "chiến binh K".
Chừng 5 năm trước trong một lần khám sức khỏe định kỳ, Huyền bất ngờ nhận chẩn đoán có khối u ác tính tuyến giáp. Đó là cú sốc không dễ chấp nhận với một huấn luyện viên yoga như chị. Cuộc sống như đảo lộn khi cô gái trẻ buộc phải gác lại công việc, bắt đầu hành trình điều trị mà Huyền nhớ rằng mọi thứ như suy sụp vì không biết phải làm gì tiếp theo.
Những ngày đầu trong bệnh viện là chuỗi ngày hụt hẫng và hoang mang. Song khi thấy nhiều bệnh nhân khác cũng đang chiến đấu với bệnh tật, Huyền dần ổn định tâm lý hơn và bắt đầu thay đổi suy nghĩ. Cô duy trì thói quen tập yoga để cải thiện thể chất, giữ tinh thần lạc quan.
Hình ảnh cô gái trẻ đều đặn trải thảm tập yoga mỗi ngày nhanh chóng thu hút sự chú ý tại bệnh viện. Có người tò mò hỏi thăm, người xin tập cùng. Những buổi tập nhỏ dần hình thành ngay tại phòng bệnh.
Thanh Huyền nhận ra nhiều bệnh nhân khi xuất viện vẫn cần môi trường vận động nhưng không phải ai cũng có điều kiện đến các trung tâm thể thao, nhất là người ở xa hay sức khỏe yếu.
"Tôi nghĩ mình có thể mở lớp yoga miễn phí chừng ba tháng cũng đủ để mọi người nắm kiến thức và kỹ thuật cơ bản. Còn sau đó họ có thể tự tập tại nhà hoặc chọn khóa học phù hợp với lịch trình cá nhân", Huyền bộc bạch.
Thêm bạn bè động viên, Huyền chia sẻ thông tin lớp học trên các hội nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư rồi nhờ bác sĩ giới thiệu thêm. Nhưng chính việc miễn phí lại khiến không ít người e dè, thậm chí còn bị nghi lừa đảo và nhắn hỏi thẳng: "Có thật là miễn phí không?". Nhiều người nhắn tin hỏi nhưng khi Huyền gửi link lớp học lại không tham gia.
Nhưng cũng còn nhiều bệnh nhân tin và tham gia tập luyện mà khóa đầu tiên hoàn thành với nhu cầu của người bệnh đông hơn Huyền dự tính. Từ lớp ban đầu chỉ dành cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp, dự án dần mở rộng cho bệnh nhân đang điều trị nhiều căn bệnh khác miễn họ có nhu cầu muốn tập yoga.
Việc mở rộng người học đi kèm áp lực chuyên môn, không thể chỉ một giáo án cố định mà mỗi buổi tập đều phải nghiên cứu kỹ bởi tùy giai đoạn điều trị khác nhau cần giáo án linh hoạt cho người tham gia. Huyền quan sát màn hình từng buổi học trực tuyến, chỉ cần thấy học viên có dấu hiệu mệt mỏi hay đau đớn sẽ điều chỉnh bài tập hoặc dừng lại ngay.
Làm sao mọi người thấy vui khỏe chứ không phải cố tập hết sức là điều Huyền tâm niệm. Huyền nói nhiều cô chú chỉ cần duy trì 15 phút vận động mỗi ngày đã là nỗ lực rất lớn. Thoáng cái mà lớp yoga của Huyền đã qua ba năm, trở thành điểm hẹn quen thuộc của nhiều bệnh nhân ung thư nhiều tỉnh thành cả nước.
Mỗi khóa học chừng 15-20 học viên. Niềm vui là dự án dần lan tỏa, thu hút thêm một vài huấn luyện viên yoga khác tình nguyện tham gia, tiếp thêm nguồn lực để duy trì lớp học lâu dài. Bà Hồ Thị Vân Anh bị ung thư vú kể biết đến dự án trong thời gian truyền hóa chất.
"Tình cờ thấy thông tin lớp yoga của cô Huyền trên Facebook, tôi quyết định tham gia và theo lớp hơn nửa năm nay. Nhờ vậy giúp tôi ăn ngon miệng hơn, tinh thần cũng trở nên thoải mái", bà Anh bày tỏ.
Một bệnh nhân ung thư khác, bà Vũ Thị Thu nói tham gia vì học trực tuyến khá tiện lợi, có thể chủ động sắp xếp thời gian mà không phải di chuyển.
"Thời gian đầu có hơi quá sức nhưng nhờ sự hướng dẫn tận tình của các huấn luyện viên nên tôi dần theo kịp. Không chỉ sức khỏe mà tinh thần của tôi cũng cải thiện đáng kể, giúp tôi có thêm động lực trên hành trình chữa bệnh", bà Thu nói.
Khi tay đua người Pháp Valentin Debise cán đích đầu tiên tại chặng Bồ Đào Nha thuộc giải Supersport World Championship (WorldSSP) cuối tháng 3, Trương Tuyết (Zhang Xue), 39 tuổi, bật dậy, nước mắt giàn giụa. Đám đông xung quanh hò reo và công kênh anh.
Chiếc xe giúp Debise giành chiến thắng là của ZXMoto - thương hiệu do Trương Tuyết sáng lập. Đây là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên một nhà sản xuất Trung Quốc vô địch tại WorldSSP, phá vỡ sự thống trị hàng thập kỷ của các ông lớn châu Âu và Nhật Bản như Ducati, Yamaha hay Kawasaki.
Sự kiện chấn động làng đua xe thế giới đã làm dấy lên những cuộc thảo luận trên mạng xã hội về hành trình đi lên từ nghèo khó của ông chủ hãng xe.
Trương Tuyết sinh năm 1987 tại vùng nông thôn ở tỉnh Hồ Nam, lớn lên trong gia đình có bố mẹ ly hôn. Năm 14 tuổi, cậu bỏ học, xin đi làm thợ phụ tại một xưởng sửa chữa xe máy. Năm 17 tuổi, Trương mở tiệm sửa xe riêng nhờ tiền lương tiết kiệm.
Tuy nhiên, khát khao lớn nhất của Trương là trở thành tay đua môtô chuyên nghiệp. Năm 2006, anh quyết định bất chấp trời mưa, chạy xe máy bám theo êkíp của đài truyền hình địa phương suốt 100 km đường núi bùn lầy. Trương liên tục biểu diễn những kỹ năng khó để gây chú ý cho đến khi chiếc xe hỏng nặng.
Tiếp cận được êkíp, Trương van nài xin được giới thiệu vào một đội đua, tuyên bố sẵn sàng "giặt giũ, nấu ăn, sửa xe" miễn là được nhận. Sau khi chương trình phát sóng, cậu được một đội đua chuyên nghiệp nhận vào làm thợ máy kiêm tay đua biểu diễn.
Biết mình khởi đầu muộn khó tiến xa ở đấu trường chuyên nghiệp, Trương chuyển hướng sang nghiên cứu chế tạo. Năm 2013, vợ chồng anh chuyển đến Trùng Khánh - thủ phủ ngành công nghiệp môtô Trung Quốc - với khoảng 20.000 nhân dân tệ (70 triệu đồng). Anh mua linh kiện tự lắp ráp, độ xe, đăng lên các diễn đàn mạng và dần có tiếng tăm, được mời tham gia phát triển sản phẩm cho các hãng xe nội địa.
Năm 2017, Trương Tuyết cùng đối tác sáng lập thương hiệu Kove Moto, tập trung vào dòng xe địa hình hiệu suất cao. Đỉnh cao của Kove là năm 2023, khi Trương dẫn dắt đội đua trở thành đại diện Trung Quốc đầu tiên tham gia và hoàn thành giải đua khắc nghiệt nhất hành tinh - Dakar Rally.
Đang trên đà thành công, đầu năm 2024, Trương Tuyết rời Kove do bất đồng với giới đầu tư. Anh muốn tập trung vào nghiên cứu và phát triển (R&D) nhưng các cổ đông khác chỉ chú trọng đến lợi nhuận và thương mại. Trương tách ra và lập thương hiệu mới mang tên ZXMoto.
Sự am hiểu kỹ thuật và tinh thần làm việc không ngừng nghỉ của Trương Tuyết giúp ZXMoto phát triển với tốc độ "đáng kinh ngạc". Năm 2025, hãng sản xuất hơn 25.000 xe và chi hàng chục triệu nhân dân tệ vào nghiên cứu cốt lõi, làm nền tảng cho chiếc xe vô địch thế giới ra đời một năm sau đó.
Sau chiến thắng tại Bồ Đào Nha, video dầm mưa xin lên tivi năm 19 tuổi của Trương Tuyết được cộng đồng mạng "đào lại" và lan truyền. Hiệu ứng giúp buổi phát trực tiếp trên cửa hàng của ZXMoto thu hút hơn 1,5 triệu người xem. Mẫu xe vô địch 820RR có giá 44.000 nhân dân tệ (khoảng 150 triệu đồng) ghi nhận lượng đơn đặt hàng tăng đột biến, đánh dấu quả ngọt cho người đàn ông dành cả thanh xuân để theo đuổi giấc mơ tốc độ.