Ngày 4.4, đại diện Bộ GD-ĐT đã trao quyết định công nhận trường cao đẳng chất lượng cao cho Trường CĐ Viễn Đông. Đây là dấu mốc đáng chú ý của giáo dục nghề nghiệp khi lần đầu tiên một cơ sở ngoài công lập đạt danh hiệu này trong đợt công nhận chính thức của Bộ GD-ĐT.
Theo quyết định phê duyệt danh sách các trường triển khai đánh giá, công nhận trường cao đẳng chất lượng cao năm 2025, cả nước có 10 cơ sở đạt chuẩn. Trong đó, Trường CĐ Viễn Đông là đơn vị ngoài công lập duy nhất đạt danh hiệu này.
Theo quyết định, 9 trường công lập còn lại được công nhận là trường cao đẳng chất lượng cao gồm: Trường CĐ Cơ khí nông nghiệp, Trường CĐ Kỹ thuật công nghiệp, Trường CĐ Y tế Thanh Hóa, Trường CĐ Y tế Thái Bình, Trường CĐ Công nghiệp Huế, Trường CĐ Cơ giới và Thủy lợi, Trường CĐ Công nghệ quốc tế LILAMA 2, Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng và Trường CĐ Kỹ thuật công nghệ Bà Rịa – Vũng Tàu.
Trong lễ trao quyết định, GS-TS Lê Quân nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, giáo dục nghề nghiệp đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ và toàn diện. Những nhiệm vụ trọng tâm bao gồm nâng cao chất lượng đào tạo, hiện đại hóa cơ sở vật chất, tăng cường tự chủ, nâng cao năng lực quản trị và đặc biệt là thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống.
Theo lãnh đạo Bộ GD-ĐT, các trường cao đẳng chất lượng cao không chỉ dừng lại ở việc đạt chuẩn, mà phải đóng vai trò là hạt nhân đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là những đơn vị tiên phong trong đổi mới mô hình quản trị, xây dựng chương trình đào tạo tiên tiến và áp dụng phương thức đào tạo hiện đại, từ đó lan tỏa và nâng cao chất lượng chung của giáo dục nghề nghiệp.
“Các trường cao đẳng chất lượng cao phải thực sự trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo; tiên phong trong mô hình quản trị hiện đại, chương trình và phương thức đào tạo tiên tiến; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và nâng cao mặt bằng chất lượng chung của hệ thống giáo dục nghề nghiệp”, GS-TS Lê Quân nhấn mạnh.
GS-TS Lê Quân cũng chỉ rõ thực tế mạng lưới hơn với hơn 400 trường cao đẳng với tổng quy mô tuyển sinh đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp khoảng gần 900.000 học sinh, sinh viên tại 20 lĩnh vực; quy mô tuyển sinh và đào tạo trình độ cao đẳng còn hạn chế; còn trùng lắp về địa bàn, ngành nghề đào tạo; tính thích ứng chưa cao để ứng phó kịp với sự thay đổi của khoa học công nghệ và yêu cầu đào tạo kỹ năng nghề cao; chưa thống nhất, đồng bộ giữa định hướng phát triển, dự báo nhu cầu và phát triển chương trình, hệ thống quản trị trong đào tạo chất lượng cao nói chung và các trường chất lượng cao nói riêng.
Theo GS-TS Lê Quân, trong bối cảnh đó, việc sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phân tầng rõ ràng; hình thành các trường cao đẳng chất lượng cao và trường trọng điểm quốc gia làm hạt nhân dẫn dắt; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và hiện đại hóa điều kiện bảo đảm là nhiệm vụ trọng tâm của toàn hệ thống.
GS-TS Lê Quân xác định việc xây dựng và phát triển các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao đóng vai trò trung tâm, nòng cốt, dẫn dắt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ, định hướng chiến lược quan trọng của Đảng và Nhà nước, đã được thể chế hóa bằng các nghị quyết và quy định pháp luật.
Cụ thể, theo Quyết định 2239/QĐ-TTg, mục tiêu đặt ra là phát triển một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt trình độ các nước tiên tiến trong khu vực, tiến tới chuẩn quốc tế, góp phần đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Bên cạnh đó, luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 (có hiệu lực từ 1.1.2026) cũng nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa và hiện đại hóa các cơ sở đào tạo, trong đó ưu tiên đầu tư các trường cao đẳng chất lượng cao tại các trung tâm kinh tế lớn.
Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách "Tự kỷ - một phần của thế giới này".
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: "Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại "giao tiếp" với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu".
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những "ánh mắt" ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn "chấp nhận" sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
"Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất", ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Ngày 7-4, PGS.TS Tô Văn Phương - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Nha Trang - xác nhận hội đồng thi tại trường đã phát hiện hai trường hợp thí sinh khai không đúng thông tin cá nhân để được dự thi kỳ thi đánh giá năng lực.
Theo đó, trước giờ làm bài sáng 5-4, trong quá trình kiểm tra giấy tờ, giám thị phát hiện sự chênh lệch về năm sinh của hai thí sinh, căn cước công dân của thí sinh này ghi năm 2009, trong khi giấy báo dự thi thể hiện năm 2008.
“Thông thường, học sinh lớp 12 sinh năm 2008. Nếu có trường hợp đặc biệt, Đại học Quốc gia TP.HCM sẽ gửi danh sách riêng về các điểm thi để theo dõi” - ông Phương cho hay.
Ngay sau khi phát hiện sai lệch, hội đồng thi đã mời hai thí sinh ra ngoài trước thời điểm phát đề để làm rõ.
Làm việc với nhà trường, hai thí sinh thừa nhận đã khai gian tuổi với mục đích được tham gia kỳ thi để trải nghiệm và tự đánh giá năng lực học tập.
Theo đại diện Trường đại học Nha Trang, quy chế kỳ thi không cho phép hai trường hợp này dự thi. Tuy nhiên, khi đủ điều kiện theo quy định, hai thí sinh này vẫn có thể đăng ký tham gia các đợt thi sau.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo. Theo đó, những nhà giáo là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn tuổi nghỉ hưu thông thường.
Những người trong diện này có thể kéo dài thời gian làm việc từ 5-10 năm kể từ thời điểm đến tuổi nghỉ hưu, với điều kiện cơ sở giáo dục có nhu cầu, nhà giáo có đủ sức khỏe, tự nguyện và đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của cơ sở giáo dục.
Cụ thể, với nhà giáo có trình độ tiến sĩ, thời gian nghỉ hưu ở độ tuổi cao hơn không quá 5 tuổi. Tương tự không quá 7 tuổi với nhà giáo là phó giáo sư và không quá 10 tuổi với nhà giáo là giáo sư. Trong thời gian kéo dài công tác, nhà giáo thuộc diện này không giữ chức vụ quản lý.
Tại Điều 19 của Nghị định 93 cũng có hướng dẫn thêm về việc nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với nhà giáo làm việc trong ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù.
Theo đó, trường hợp không có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc không có trình độ tiến sĩ nhưng có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với đặc thù của ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù như lĩnh vực y tế, văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao có thể được hưởng chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn. Thời gian kéo dài trong nhóm này không quá 5 năm.
Với nhóm này, Bộ trưởng Bộ Y tế và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ quy định chi tiết về đối tượng, tiêu chuẩn và điều kiện áp dụng.
Theo quy định mới, mỗi năm các cơ sở giáo dục công lập có thể căn cứ vào nhu cầu nhân lực và định hướng phát triển để thông báo chủ trương, nhu cầu sử dụng nhà giáo nghỉ hưu muộn.
Hồ sơ đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn bao gồm: Đơn đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, hồ sơ nhà giáo theo quy định của pháp luật về viên chức. Ngoài ra còn có các tài liệu, minh chứng đáp ứng điều kiện nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.
Những nhà giáo đáp ứng điều kiện có thể gửi hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến trước thời điểm nghỉ hưu ít nhất 6 tháng.
Theo Nghị định, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ sở giáo dục phải xem xét, đánh giá và quyết định việc kéo dài thời gian công tác.
Trường hợp không chấp thuận, các đơn vị cũng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Quyết định nghỉ hưu muộn được gửi trước ít nhất 3 tháng và cập nhật vào hồ sơ điện tử của nhà giáo.
Theo đó, cơ sở giáo dục sẽ ký thỏa thuận hoặc phụ lục hợp đồng làm việc, quy định cụ thể về chế độ, chính sách đối với nhà giáo trong thời gian kéo dài.