Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.
Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.
Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.
Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.
Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là “tấm gương” của toàn bộ hệ thống giáo dục.
Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.
Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.
Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.
Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.
Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.
Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.
Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.
Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.
Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.
Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.
Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.
Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.
Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị “che lấp” trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các “vùng trũng” giáo dục là rất lớn.
Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.
Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.
Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.
Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.
Hơn 30 tỉnh, thành công bố lịch thi lớp 10
Cụ thể, 17 địa phương tổ chức thi lớp 10 công lập vào cuối tháng 5, trong khoảng từ 25 đến 31/5 hoặc 1/6. Nhóm tổ chức thi tháng 6 gồm 9 tỉnh, thành, đều vào đầu hoặc cuối tháng để tránh lịch thi tốt nghiệp THPT (11-12/6). Còn lại cho biết sẽ hoàn tất tuyển sinh trước 31/7.
Với môn thứ ba, duy nhất Tuyên Quang chọn môn Khoa học Tự nhiên. Ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận với kiến thức tích hợp giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học, môn Khoa học tự nhiên giúp đánh giá toàn diện tư duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Qua đó, kỳ thi lớp 10 không chỉ phục vụ tuyển sinh, mà còn góp phần định hướng lựa chọn môn học, định hướng nghề nghiệp cho các em.
33 địa phương còn lại chọn Ngoại ngữ, cho biết nó phù hợp với định hướng đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, góp phẩn đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế.
Lịch thi và môn thứ ba thi lớp 10 của 34 tỉnh, thành như sau:
TT
Tỉnh, thành
Lịch thi
Môn thứ ba
1
An Giang
Cuối tháng 5
Tiếng Anh
2
Bắc Ninh
26-28/5
3
Cao Bằng
Trước 31/7
4
Đồng Nai
28-29/5
5
Đồng Tháp
Trước 31/7
6
Điện Biên
-
7
Gia Lai
27-28/6
8
Hà Tĩnh
6-7/6
9
Hưng Yên
25-26/5
10
Lai Châu
25-26/5
11
Khánh Hòa
28-29/5
12
Lạng Sơn
26-28/5
13
Phú Thọ
1-3/6
14
Quảng Trị
26-27/5
15
Quảng Ngãi
30/5-1/6
16
Sơn La
Tháng 6
17
Tây Ninh
2-3/6
18
Thái Nguyên
26-28/5
19
Thanh Hóa
Tháng 7
20
Cần Thơ
Trước 31/7
Ngoại ngữ
21
Đà Nẵng
23-25/5
22
Đăk Lăk
Trước 15/7 (chủ yếu xét tuyển)
23
Hà Nội
30/5-1/6
24
Hải Phòng
2-4/6
25
Lào Cai
27-29/5
26
Nghệ An
25-26/5
27
Ninh Bình
23-25/5
28
Quảng Ninh
3-5/7
29
TP HCM
1-2/6
30
TP Huế
27-29/5
31
Tuyên Quang
27-28/5
Khoa học tự nhiên
32
Cà Mau
26-28/6
THPT chuyên: Văn, Toán, Tiếng Anh + môn chuyên
Còn lại: Xét tuyển
33
Lâm Đồng
1-3/7
34
Vĩnh Long
2-3/7
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2025, các địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển vào lớp 10 hoặc kết hợp. Nếu thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp).
Môn này do địa phương chọn từ nhóm: Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học, nhưng không được lấy một môn quá ba năm liên tiếp, công bố trước 31/3.
Thanh Hằng
SV ĐH Duy Tân tiếp tục vô địch SAP ERPsim châu Á-Thái Bình Dương 2026
Kết quả này thêm phần khẳng định năng lực của SV Việt Nam trên bản đồ học thuật và Quản trị Doanh nghiệp quốc tế.
Cuộc thi ERPsim APAC Cup 2026 tiếp tục khẳng định quy mô và chất lượng khi quy tụ nhiều đội thi đến từ nhiều trường đại học top đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là các đại học có thế mạnh trong đào tạo ERPsim đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia, Philippines...
Các đại học top đầu của Việt Nam như: ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Duy Tân, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), ĐH Kinh tế TP.HCM, ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), ĐH Nha Trang, ĐH FPT... cùng tham cuộc thi đã tạo nên một sân chơi mang tính cạnh tranh cao.
Được tổ chức bởi ERPsim Lab, ĐH HEC Montreal và SAP UA APAC, ERPsim APAC Cup chính là môi trường lý tưởng, tạo cơ hội cho các sinh viên tài năng thử thách khả năng Quản trị Doanh nghiệp trên nền tảng ERP, công cụ ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong tối ưu hóa quản lý và vận hành doanh nghiệp.
"ERPsim APAC Cup 2026 thách thức hơn rất nhiều khi áp lực về tính bền vững liên tục gia tăng, đặc biệt với mức thuế carbon được nâng dần qua từng 'round'. Điều đó buộc các đội không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn phải chủ động xây dựng chiến lược sản xuất 'xanh' và dài hạn. Những sự cố gián đoạn xuất hiện ngẫu nhiên liên tiếp hay việc phải cân đối nhiều yếu tố cùng lúc như: quản trị tồn kho đa cấp, tối ưu chuỗi cung ứng và kiểm soát dòng tiền buộc các đội thi phải đưa ra chiến lược toàn diện, đồng thời cần có quyết định chính xác trong từng lựa chọn về nhà cung cấp, nhà sản xuất và logistics đi kèm", SV Cao Thị Yến Vi cho biết.
Tại ERPsim APAC Cup 2026, các đội thi cùng tham gia vào kịch bản mô phỏng doanh nghiệp với 3 round ở vòng Loại và 4 round ở vòng Chung kết, bắt đầu với lượng tồn kho, nhu cầu và đơn hàng đã được thiết lập sẵn. Trong suốt quá trình thi, các đội được chủ động điều chỉnh nhà cung cấp, chiến lược bán hàng, đầu tư sản xuất và quản trị tài chính, nhưng phải đảm bảo kết thúc với mức nợ ngân hàng thấp hơn ban đầu.
"Chúng em liên tục theo dõi các báo cáo thị trường và bán hàng để nắm bắt xu hướng, hành vi khách hàng và biến động cạnh tranh, từ đó linh hoạt điều chỉnh kế hoạch sản xuất nhằm đảm bảo 'sự sẵn có của hàng hóa'. Song song đó, chiến lược giá và 'marketing' được điều chỉnh theo từng thời điểm, khi cần có thể tăng giá để đạt tối đa lợi nhuận hoặc giảm giá để mở rộng thị phần", SV Ngô Thị Vân Anh chia sẻ về chiến lược thích ứng linh hoạt của sinh viên DTU trong quá trình thi.
Trong bối cảnh số lượng đội mạnh từ nhiều quốc gia ngày càng tăng và chất lượng thi đấu đồng đều hơn, chinh phục vị trí Top 1 năm 2026 không phải là thử thách đơn giản. Tuy nhiên, nhóm SV Duy Tân đã biết cách tận dụng thế mạnh cùng các kinh nghiệm thực tế để khẳng định mình.
"Khi các yếu tố bên ngoài thay đổi liên tục, chúng em nhận ra rằng nếu không linh hoạt điều chỉnh thì sẽ dễ dẫn đến các quyết định sai. Việc đưa ra quyết định không thể chỉ dựa vào dự đoán mà còn cần dựa trên dữ liệu cụ thể với sự phối hợp nhịp nhàng của cả nhóm. Làm việc nhóm chính là một bài toán cân đối giữa các điểm 'chạm' chuyên môn và sự đồng lòng phối hợp giữa các thành viên. Dù những round đầu chúng em đã gặp khó khăn nhưng sự thấu hiểu nhau trong suốt hành trình thi đấu đã giúp chúng em vượt qua và chiến thắng", SV Lê Nguyễn Nhật Anh cho biết.
SV Võ Thanh Ngân chia sẻ thêm: "Nếu được chọn một kỹ năng mà em đã trưởng thành rõ rệt nhất sau cuộc thi này, đó chính là tư duy phân tích. Ngay trong quá trình học tập tại ĐH Duy Tân và trong suốt thời gian tham gia thi, các thầy cô của ĐH Duy Tân đã luôn đồng hành và hướng dẫn tận tình để chúng em cập nhật các kiến thức mới, rèn luyện từng kỹ năng cụ thể. Nhờ đó, em đã học được cách tiếp cận, phân tích và xử lý vấn đề một cách logic, đảm bảo thực hiện tốt vai trò của bản thân tại cuộc thi".
Trực tiếp đồng hành cùng đội tuyển của ĐH Duy Tân tại ERPsim APAC Cup 2026, ThS-NCS Nguyễn Minh Nhật - Phó trưởng khoa Quản lý Nam Khuê (SMi), Giám đốc Trung tâm Trí tuệ Doanh nghiệp (BIC) chia sẻ: "Đội tuyển ĐH Duy Tân đã thể hiện một hành trình rất ấn tượng khi giữ vững phong độ Top 1 tại cuộc thi này. Việc 2 năm liên tiếp giành ngôi vô địch khu vực châu Á - Thái Bình Dương không chỉ cho thấy năng lực chuyên môn vững vàng của sinh viên DTU mà còn là minh chứng cho hiệu quả của định hướng đào tạo gắn liền với thực tiễn, đặc biệt trong việc phát triển tư duy phân tích, ra quyết định dựa trên dữ liệu và khả năng làm chủ các hệ thống quản trị doanh nghiệp hiện đại".
Chung kết ERPsim APAC Cup 2026 ghi nhận các vị trí của các đội thi như sau:
1. ĐH Duy Tân, Việt Nam
2. ĐH Universitas Islam Indonesia
3. ĐH Cordilleras, Philippines
4. ĐH Tài chính và Kinh tế Trung ương, Trung Quốc
5. ĐH Tài chính & Kinh tế Vân Nam, Trung Quốc
6. Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM, Việt Nam
7. ĐH Bách khoa Hà Nội, Việt Nam
8. ĐH Quốc gia Manila, Philippines
9. ĐH Kiểm toán Nam Kinh, Trung Quốc
10. Viện Công nghệ Yonam, Hàn Quốc
11. Trường ĐH Nha Trang, Việt Nam
12. Trường cao đẳng châu Á - Thái Bình Dương, Philippines