Mục Lục
ToggleMột nhân viên vệ sinh và một bảo vệ tại khu chung cư ở Bắc Kinh đang làm việc dưới mặt đất thì nghe thấy tiếng kêu cứu vọng xuống từ trên cao hôm 1/4. Ngước lên nhìn, họ phát hiện một cụ bà đang bám vào hệ thống rào chắn bảo vệ điều hòa ở tầng 26.
Họ lập tức gọi cứu hộ và nhắc cụ giữ nguyên vị trí chờ người đến cứu. Tuy nhiên, cụ bà vẫn tiếp tục leo xuống đến khi kiệt sức và dừng lại ở tầng 21, cách mặt đất khoảng 50 m.
Lúc này, lực lượng cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường và tiến hành giải cứu. Họ buộc dây vào người cụ bà, cắt song sắt để tạo khoảng trống cho cụ bà ngồi nghỉ trên dàn nóng điều hòa, cung cấp áo khoác và nước uống.
Sau khi để bà nghỉ ngơi 20 phút, họ dùng cáng tạo thành cầu nối giữa bệ dàn nóng điều hòa và cửa sổ của căn hộ tầng 21, rồi nhoài người ra ngoài để đưa cụ bà vào bên trong. Cụ không bị thương, chỉ cảm thấy kiệt sức và sợ hãi.
Cụ cho hay sống một mình trong căn hộ ở tầng 27 và vô tình nhốt mình trong phòng ngủ, trong khi điện thoại để ở phòng khách. Cụ quyết định bám rào chắn điều hòa để leo xuống. Người thân của cụ bà đã vội vàng chạy đến sau khi được báo tin và cảm ơn lực lượng cứu hỏa.
Video về sự việc thu hút hơn 4 triệu lượt xem trên một nền tảng mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người thán phục sức mạnh thể chất và ý chí của cụ, đặt cho cụ biệt danh “bà ngoại siêu nhân” và “phiên bản bà ngoại của Alex Honnold”. Honnold là nhà leo núi tự do nổi tiếng, người gần đây đã chinh phục tòa nhà chọc trời Đài Bắc 101 cao 508 m mà không cần buộc dây hay thiết bị an toàn.
“Người sinh năm 89 không dám leo xuống từ tầng 27, nhưng một cụ bà 89 tuổi đã dám làm điều đó”, một người bình luận.
Hồng Hạnh (Theo SCMP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bi-ket-trong-phong-cu-ba-89-tuoi-treo-tu-tang-27-xuong-tang-21-5060899.html
Cách phi công Mỹ được huấn luyện để tránh bị bắt sống khi máy bay rơi

Một tiêm kích F-15E của Mỹ đã bị bắn rơi ở Tây Nam Iran và 2 phi công trong buồng lái đã phải phóng dù thoát hiểm. Đây là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2.
Quân đội Mỹ sau đó đã phát động chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quy mô lớn và lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu một phi công. Tuy nhiên, phi công thứ hai ngồi phía sau có vai trò điều khiển vũ khí vẫn mất tích, ẩn náu sự truy tìm của các lực lượng Iran để chờ lực lượng giải cứu. Hai phi công thường phóng ghế gần như đồng thời, nhưng có thể bị tách nhau sau khi mở dù do ảnh hưởng từ gió và các yếu tố khác.
Sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố quân đội nước này đã giải cứu thành công phi công bị mất tích mang hàm đại tá trên chiếc F-15 bị bắn rơi.
"Chúng tôi đã cứu được anh ấy! Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã tiến hành một trong những phi vụ tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử đất nước, giải cứu một sĩ quan phi hành đoàn xuất sắc mang quân hàm đại tá. Tôi vui mừng thông báo người này hiện đã an toàn và khỏe mạnh", ông Trump viết trên mạng xã hội X.
Và vụ việc này đã làm gợi lại một câu hỏi lớn: Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào để tránh bị bắt sau khi máy bay rơi?
Theo báo Wall Street Journal, các phi công tinh nhuệ và lực lượng đặc nhiệm của quân đội Mỹ trải qua quá trình huấn luyện khắc nghiệt để đối phó với viễn cảnh bị mắc kẹt sau chiến tuyến của đối phương - giống thành viên phi hành đoàn F-15 được giải cứu ở Iran lần này.
Khóa huấn luyện này được gọi là SERE gồm 4 bước, viết tắt của "sinh tồn, trốn tránh, kháng cự và thoát hiểm" giúp tăng khả năng sống sót và cơ hội giải cứu khi bị bắn rơi trong lãnh thổ địch.
Theo một video tuyển dụng của Không quân Mỹ, lý tưởng đề ra là: “Nhiệm vụ của người sống sót là trở về, bằng danh dự”. Khóa huấn luyện SERE được giảng dạy theo nhiều cách khác nhau trong quân đội Mỹ nhưng là trọng tâm đặc biệt của Không quân.
“Đối với phi công, SERE là tối quan trọng vì họ có thể bị mắc kẹt một mình, sau chiến tuyến của kẻ thù, hoặc trong lãnh thổ của kẻ địch mà không có nhiều cảnh báo”, David A. Deptula, một cựu tướng Không quân Mỹ, hiện là hiệu trưởng tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell có trụ sở tại Arlington, bang Virginia, cho biết.
Theo ông, các khóa huấn luyện nhằm mục đích chuẩn bị sẵn sàng cho phi công cơ hội sống sót, tránh bị bắt giữ nếu có thể, chống bị tra tấn nếu bị bắt và cải thiện cơ hội phục hồi sau khi được giải cứu.
Trong một tuyên bố, Tổng thống Trump cho hay, thành viên phi hành đoàn Không quân được giải cứu cuối tuần qua bị thương nặng. Phi công này đã sống sót và tránh sự truy bắt trong 36 giờ tại một vùng núi hẻo lánh của Iran. Nếu phi công này bị bắt, Iran sẽ có được một lợi thế đàm phán với Mỹ và là "một chiến lợi phẩm tuyên truyền thời chiến" có giá trị.
Sinh tồn
Khi máy bay bị bắn rơi, phi công thường nhảy dù sau khi phóng ghế thoát hiểm, đó là đỉnh điểm của một loạt các tình huống nhanh chóng, mất phương hướng và nguy hiểm, gây ra vô số rủi ro về thể chất và tinh thần.
Vì vậy, từ thời điểm phi công nhảy dù thoát hiểm trên không đến cuộc chạy đua với thời gian trên mặt đất, sự kết hợp giữa huấn luyện, chiến thuật, bản năng sinh tồn và phản ứng quân sự nhanh có thể tối đa hóa cơ hội sống sót và được giải cứu của phi công.
Trong huấn luyện SERE, ưu tiên hàng đầu là sống sót, bao gồm việc ưu tiên các nhu cầu để giảm thiểu căng thẳng và tiêu hao năng lượng. Theo đó, phi công học cách chịu đựng điều kiện khắc nghiệt, tránh lực lượng đối phương, ngăn chặn tình huống bị bắt và tìm đường tới các đội giải cứu. Huấn luyện này nhấn mạnh khả năng thích ứng và ra quyết định chính xác thay vì chỉ dựa vào trang thiết bị.
Họ được dạy rằng cách tốt nhất để làm điều đó liên quan đến một phương pháp ghi nhớ khác, trong đó mỗi chữ cái của từ “sinh tồn" đề cập đến một tập hợp các hành động để cứu sống người đó.
Có một hệ thống được xây dựng dựa trên học thuyết sinh tồn, không chỉ giới hạn ở một bộ dụng cụ. Hệ thống này bao gồm bộ dụng cụ sinh tồn gắn dưới ghế phóng. Phi công cũng mặc áo giáp sinh tồn, kèm theo các vật dụng bổ sung như mũ bảo hiểm, radio và vũ khí. Các chuyên gia cho biết thứ then chốt là bộ dụng cụ sinh tồn, được triển khai cùng dù khi phi công thoát hiểm. Đây cũng trở thành “dây sinh mệnh” của phi công khi ở dưới mặt đất.
Trong huấn luyện SERE, các phi công được đưa vào nhiều môi trường thù địch, từ sa mạc đến Bắc Cực, theo một video của Không quân. Video cho thấy các học viên được thả xuống nước và hạ cánh bằng dù. Họ uống nước sông, nhóm lửa bằng que củi, dùng lá cọ để dựng một lều và dùng đá để dựng loại lều khác, cũng như chế biến các món ăn từ xương rồng và bọ cánh cứng.
Và ưu tiên nhất là các công cụ liên lạc và định vị, khi radio sinh tồn giúp phi công giữ liên lạc với đội giải cứu, trong khi la bàn, gương tín hiệu và thiết bị định vị GPS hỗ trợ xác định và truyền vị trí.
Sau khi tiếp đất, quá trình sinh tồn bắt đầu ngay lập tức. Việc chạm đất thường nguy hiểm. Phi công có thể bị thương, như gãy xương, trong quá trình thoát hiểm hoặc tiếp đất. Ngay cả khi có dù, nhiều trường hợp trong các cuộc xung đột trước đây vẫn ghi nhận chấn thương nghiêm trọng.
Những bước cơ bản đầu tiên khi ở trên mặt đất là kiểm tra chấn thương, đánh giá khả năng di chuyển và quan sát môi trường xung quanh. Ông nói thêm: “Hãy kiểm tra bản thân để biết mình đang ở tình trạng nào? Có thể di chuyển không? Có còn khả năng cơ động không?”.
Trốn thoát
"Sự sống còn đi đôi với việc không bị bắt. Mục tiêu là không bị bắt”, ông Jason Smith, một thượng sĩ đã nghỉ hưu trong lực lượng đặc nhiệm của quân đội và là người hướng dẫn chính tại Trường Huấn luyện SERE, nhấn mạnh.
Sau khi tiếp đất, phi công cần xác định chính xác vị trí của mình. Họ ở sau phòng tuyến đối phương hay không, có thể ẩn nấp ở đâu và có thể liên lạc bằng cách nào. Đối với tổ bay bị bắn rơi, mục tiêu chính là tránh bị bắt trong khi cố gắng thiết lập liên lạc với lực lượng giải cứu.
“Hãy cố tránh bị đối phương bắt giữ lâu nhất có thể. Nếu ở trong môi trường sa mạc, ưu tiên sẽ tìm cách kiếm nước”, Houston Cantwell, tướng đã nghỉ hưu và hiện làm việc tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, cho hay.
Mỗi kế hoạch nhiệm vụ đều bao gồm các phương án dự phòng cho việc giải cứu được thống nhất trước chuyến bay giữa phi công và căn cứ, vì vậy phi công vừa trốn tránh kẻ thù vừa thực hiện chiến lược rút lui. "Lý tưởng nhất là phi công có thể đặt mình vào vị trí tốt nhất có thể để được giải cứu", chuyên gia Smith nói.
Có lẽ trường hợp vận dụng hiệu quả SERE nổi tiếng nhất là của Đại úy Scott F. O’Grady vào năm 1995, khi máy bay chiến đấu F-16C của ông bị bắn rơi trong Chiến tranh Bosnia và ông đã trải qua 6 ngày trong lãnh thổ của kẻ địch. Phi công O’Grady đã ăn kiến để sống sót và di chuyển vào ban đêm, tìm cách liên lạc với căn cứ bằng các xung tín hiệu vô tuyến.
Chống cự
Nếu một phi công sau khi tiếp đất bị đối phương phát hiện, nội dung huấn luyện SERE yêu cầu rõ: Họ phải chống cự. Các manh mối trong tài liệu công khai cho thấy các phi công học các cú đá theo phong cách võ thuật, mang theo vũ khí nhỏ và được huấn luyện các quy tắc giao chiến phù hợp với Công ước Geneva.
Ông Smith từ chối nói về một số khía cạnh của huấn luyện SERE vì tính nhạy cảm của vấn đề, nhưng cho biết phi công được giải cứu ở Iran đã biết rõ các bước thực hiện trong nội dung huấn luyện này.
“Phi công chắc chắn đã được huấn luyện cả về kháng cự và trốn thoát”, ông Smith nói.
Khái niệm chủ đạo của SERE xuất hiện để đáp ứng với những khó khăn mà những binh sĩ Mỹ bị bắt làm tù binh trong Chiến tranh Triều Tiên phải đối mặt. Một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Dwight D. Eisenhower đã đặt ra tiêu chuẩn cho binh sĩ bị đe dọa bắt giữ, bao gồm cả điều khoản: “Nếu bị bắt, tôi sẽ tiếp tục kháng cự bằng mọi phương tiện có thể".
Bộ Quy tắc Ứng xử của Tổng thống Eisenhower quy định rằng tù binh chiến tranh Mỹ chỉ được cung cấp cho đối phương tên, cấp bậc, ngày sinh và số hiệu quân nhân.
Theo một báo cáo của Không quân, “các phi công đoàn được dạy cách sử dụng mọi thứ, từ pháo sáng, bộ đàm và các thiết bị khác để né tránh kẻ thù một cách đúng đắn và hiệu quả, đồng thời trở về nơi an toàn”.
Chiến dịch giải cứu
Khi phi công tìm cách ẩn nấp, các đội Tìm kiếm và Giải cứu Chiến đấu (CSAR), gồm những binh sĩ và phi công được huấn luyện kỹ càng trong trạng thái sẵn sàng, sẽ được kích hoạt. Các đội này được đào tạo để giải cứu nhân sự từ khu vực của đối phương.
“Điều đó giúp phi công yên tâm vì biết họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu mình. Đồng thời, họ sẽ không thực hiện một nhiệm vụ tự sát”, chuyên gia Cantwell nói.
Đồng thời, một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích để xác định vị trí và tình trạng của phi công mất tích. “Mọi việc từ thông tin tình báo con người đến hình ảnh, đến các thiết bị bay không người lái và tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để tìm người này”, chuyên gia Scott Fales, lính cứu hộ nhảy dù từng đóng vai trò quan trọng trong sự kiện “Black Hawk Down” năm 1993, tiết lộ.
Sau khi xác định được vị trí phi công mất tích, kế hoạch giải cứu được xây dựng theo thời gian thực trong khi bay. “Các xạ thủ quan sát và tìm kiếm mối đe dọa, phi công tìm nơi hạ cánh, chúng tôi liên lạc với phi công bị bắn rơi”, ông Fales nói. Trên mặt đất, lực lượng đảm bảo rằng đó đúng là người họ đang tìm kiếm, sau đó tiến hành đánh giá giữa mức độ đe dọa và nhu cầu y tế.
Trong vụ việc mới nhất ở Iran, video từ hiện trường vụ giải cứu cho thấy phi công đã ẩn nấp tại một khu vực núi khô cằn sâu trong miền Nam Iran sau khi đáp xuống. Theo Wall Street Journal, phi công bị thương đã rời nơi ẩn nấp vào những phút cuối và thực hiện một động tác táo bạo để gặp đội giải cứu thuộc lực lượng biệt kích SEAL Team 6 của Hải quân Mỹ. Ông leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trong khi lực lượng Mỹ thả bom và nổ súng vào các đoàn xe Iran đang tiến đến.
Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của hàng trăm lính đặc nhiệm được vận chuyển bằng máy bay MC-130J hạ cánh xuống một đường băng tạm, trong khi thiết bị bay không người lái MQ-9 Reaper và các tiêm kích cung cấp yểm trợ trên không, tấn công mọi đối tượng bị coi là mối đe dọa trong bán kính 3 km.
Chiến dịch trên được triển khai sau khi Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí phi công và tiến hành “chiến dịch đánh lừa” khiến phía Iran tin rằng phi công đã được tìm thấy ở nơi khác. Chiến dịch nghi binh này đã phát huy hiệu quả.
Theo Wall Street Journal
Cuộc sống ở Iran trước giờ G

Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân dựng hàng rào người bên ngoài nhà máy điện ở tỉnh East Azerbaijan ngày 7/4.
Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi trước đó kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc "Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng" tại các nhà máy điện trên khắp cả nước để khẳng định "tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh".
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Người dân tham gia cuộc tuần hành tưởng niệm các học sinh thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, diễn ra tại Tehran. Người tham gia chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, họ vừa giương cờ Iran vừa hô các khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Một công nhân đứng cạnh giàn giáo gần khu vực bị không kích tại Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Mỹ và Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích vào Iran, khi hạn chót cho tối hậu thư mà Tổng thống Donald Trump đặt ra với Iran đã cận kề. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan, Iran nhằm cố gắng bảo vệ nó khỏi bị đánh bom
Người dân tập trung trên cầu White ở tỉnh Khuzestan nhằm cố gắng bảo vệ công trình này khỏi bị đánh bom. Video: RT
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Nhân viên cứu hộ và tình nguyện viên Iran làm việc tại hiện trường một vụ tập kích ở thủ đô.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Người phụ nữ dọn dẹp căn hộ bị hư hại tại Tehran.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Các phương tiện lưu thông gần tấm áp phích chính trị cỡ lớn tại Quảng trường Valiasr ở Tehran. Trên áp phích là hình ảnh loạt tên lửa được phóng phía sau những người biểu tình thể hiện sự đoàn kết với chính phủ.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Iran có mạng lưới nhà máy điện lớn với tổng công suất 78.000 MW, phân tán trên khắp cả nước.
Cơ sở nhiệt điện lớn nhất Iran là nhà máy điện Damavand, với công suất khoảng 2.900 MW. Còn được gọi là nhà máy Pakdasht, cơ sở này được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 200 ha, cách trung tâm thủ đô Tehran khoảng 50 km về phía đông. Chi phí xây dựng nhà máy xấp xỉ 2 tỷ USD.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Người phụ nữ mua bánh tại trung tâm Tehran.
Người dân Iran hiện bày tỏ lo ngại về những mối đe dọa đối với hệ thống năng lượng và cơ sở hạ tầng điện của đất nước. "Phải mất bao nhiêu năm và công sức mới xây dựng được những thứ đó. Tôi sợ rằng đất nước sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ", Parisa, sinh viên 21 tuổi, cho hay.
Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, IRNA)
Tối hậu thư sắp hết hạn, ông Trump đe dọa 'xóa sổ nền văn minh Iran'
Tâm trạng của người dân Iran trước tối hậu thư của ông Trump
Iran dọa tung đòn đáp trả Mỹ vượt ra ngoài Trung Đông
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-song-o-iran-truoc-gio-g-5059722.html
Ngày càng nhiều người Mỹ gia nhập tầng lớp khá giả

Randy Shilling, 58 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Texas A&M ở bang Texas với tấm bằng kỹ sư dầu khí. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong căn hộ đi thuê và thường phải cân nhắc chi tiêu cho các kỳ nghỉ.
Bước ngoặt đến khi ngoài 30 tuổi, ông nhận việc tại một nhà máy hóa chất với mức lương cao hơn khoảng 15%, kèm tiền thưởng, giúp cuộc sống dễ thở hơn. Cùng thời điểm đó, ông mua một ngôi nhà nằm trên sân golf ở vùng ngoại ô Humble, thành phố Houston.
Sau đó, ông liên tiếp được thăng chức, tăng lương và tích lũy được hơn 3 triệu USD cho quỹ hưu trí. Song Shilling không nhận ra mình đã bước vào nhóm trung lưu khá giả.
"Tôi vẫn nghĩ mình chỉ là người bình thường. Tôi không cần xe sang hay TV đắt tiền. Nhưng khi muốn thứ gì, tôi có thể mua được", Shilling nói.
Theo một nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), trong 50 năm qua, mức sống của các gia đình Mỹ đã tăng đáng kể trên toàn bộ các nhóm thu nhập. Nghiên cứu của AEI chia các hộ gia đình theo 5 nhóm, gồm nghèo hoặc cận nghèo, trung lưu thấp, trung lưu cốt lõi, trung lưu khá giả và giàu.
Chưa có định nghĩa cụ thể về tầng lớp trung lưu hay trung lưu khá giả ở Mỹ bởi mức thu nhập được coi là "cao" ở một thành phố có thể chỉ là "khiêm tốn" ở thành phố khác.
Song báo cáo của AEI, do Stephen Rose và Scott Winship thực hiện, phân loại một gia đình ba người có thu nhập 133.000-400.000 USD (tính theo giá trị năm 2024) là tầng lớp trung lưu khá giả. Hộ có mức thu nhập trên mức này sẽ được xếp vào nhóm giàu. Phân tích này chỉ xem xét thu nhập, không tính đến tài sản như cổ phiếu hay bất động sản.
Hiện tỷ lệ hộ gia đình thuộc nhóm trung lưu khá giả đã tăng từ 10% năm 1979 lên khoảng 31% vào năm 2024, theo AEI. Sử dụng phương pháp tính khác, Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi tỷ lệ người Mỹ thuộc nhóm thu nhập cao tăng từ 11% lên 19% trong giai đoạn 1971-2023.
"Nhìn chung mức sống của người Mỹ đã cải thiện, nhưng thu nhập của các hộ khá giả tăng nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại", Richard Fry, nhà nghiên cứu cấp cao tại Pew, cho biết.
Các tác giả nhận thấy ngày càng nhiều gia đình ở Mỹ được xếp vào hai nhóm có thu nhập cao nhất, trong khi số gia đình thuộc ba nhóm dưới đang giảm đi.
Theo báo cáo của AEI, năm 2024, khoảng 19% các gia đình Mỹ được coi là "nghèo hoặc cận nghèo", giảm so với khoảng 30% vào năm 1979. Báo cáo định nghĩa nhóm này là các gia đình ba người có thu nhập từ 40.000 USD trở xuống.
Theo nhà kinh tế Scott Winship, một phần lý do nhóm thu nhập cao mở rộng là nhờ mức lương tăng nhanh hơn tốc độ lạm phát, đặc biệt ở những người lao động có bằng đại học.
Một phân tích năm 2021 của Rose khi làm tại Viện Đô thị cho thấy 55% người có bằng cử nhân và 68% người có bằng sau đại học thuộc nhóm trung lưu khá giả hoặc giàu.
Các cặp vợ chồng hoặc sống chung cũng có khả năng gia nhập nhóm này cao hơn, một phần vì có hai nguồn thu nhập và có thể chia sẻ chi phí sinh hoạt. Phân tích của Viện Đô thị cho thấy hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu khá giả và giàu sống trong các hộ gia đình có hai người trưởng thành.
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2015, Gabriel Martinez bắt đầu làm việc trong lĩnh vực logistics với mức lương 50.000 USD mỗi năm. Hiện người đàn ông 34 tuổi này làm cho một công ty công nghệ lớn với thu nhập khoảng 180.000 USD mỗi năm, chưa kể các khoản tiền và cổ phiếu thưởng đi kèm.
Martinez từng phải vay mượn để mua một chiếc xe đắt tiền, trong khi vợ anh, Anna, cũng vay hơn 100.000 USD để theo học chương trình thạc sĩ. Anh sau đó đổi sang một chiếc xe bình dân hơn và hai người cũng phải cắt giảm các khoản chi tiêu như ăn nhà hàng hay mua quần áo, để dành tiền trả nợ.
Nhưng sau vài năm, với mức lương cải thiện, họ đã tích lũy được một khoản dự phòng và sở hữu căn nhà rộng 158 m2 tại Boerne, bang Texas.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với cảm giác giàu có. Lạm phát kéo dài cùng chi phí thiết yếu tăng mạnh trong vài năm qua khiến nhiều gia đình, kể cả nhóm thu nhập cao, vẫn phải cân nhắc kỹ các khoản chi lớn. Khảo sát cho thấy khoảng 90% người Mỹ cho biết họ đang chịu tác động từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo Study Finds.
Theo dữ liệu từ Bankrate, giá bán trung vị của một căn nhà đã qua sử dụng tại Mỹ hiện gần 400.000 USD. Học phí đại học trung bình cũng rơi vào khoảng 38.000 USD mỗi năm.
Laura Shields, 46 tuổi sống ở bang New Jersey, cho biết bà chỉ mới cảm thấy tài chính dư dả hơn kể từ sau đại dịch Covid-19. Bà và chồng kiếm khoảng 240.000 USD mỗi năm, giúp họ có thể thanh toán nợ thẻ tín dụng, tích lũy một khoản tiết kiệm hay chi trả khoản phát sinh ngoài dự kiến.
Tuy nhiên, khi con trai cả sắp vào đại học, họ lo ngại có thể phải vay nợ để trang trải học phí cho con. "Tôi đang cố gắng để không lo nghĩ quá nhiều về điều đó," Shields nói.
Với gia đình Shilling, tổng thu nhập của hai vợ chồng ông vào khoảng 220.000 USD mỗi năm. Điều này giúp cuộc sống của ông tốt hơn so với thời cha mẹ, những người không học đại học. Tuy nhiên, ông không chắc con trai Blake, 23 tuổi, có thể duy trì đà đi lên đó.
"Tôi nghĩ thế hệ con cháu chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn," ông nói, nhắc tới chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Minh Hạnh (Theo WSJ)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ngay-cang-nhieu-nguoi-my-gia-nhap-tang-lop-kha-gia-5059268.html




