Theo đó, AI không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà cũng có những thách thức, kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.
Đây là nhận định được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số”, do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) tổ chức ngày 7/4.
AI đang thay đổi cách thức vận hành của các tổ chức
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết: “Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng và từng bước trở thành hạ tầng số chiến lược của các quốc gia. Đi kèm theo đó là yêu cầu ngày càng tăng về an ninh, an toàn hệ thống AI cũng như việc ứng dụng AI trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng.
AI không chỉ là động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội mà còn đang làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành, quản trị của các tổ chức. Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, AI đang được nghiên cứu ứng dụng cho nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình, hỗ trợ khách hàng; qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng”.
Tuy nhiên, AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ, thách thức an ninh mạng toàn cầu.
“Việc các đối tượng tấn công khai thác AI để tự động hóa quy trình, mở rộng quy mô và tăng mức độ tinh vi của các chiến dịch đã khiến môi trường an ninh mạng trở nên phức tạp. Đồng thời đặt ra thách thức lớn hơn đối với các phương thức phòng vệ truyền thống”, ông Phạm Tiến Dũng cho biết.
Chia sẻ góc nhìn ở quy mô khu vực và quốc tế, bà Rama Palupraman, Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương và Nhật Bản của Check Point Software nêu quan điểm: “AI là bước chuyển đổi công nghệ nhanh nhất trong lịch sử nhân loại. Chúng ta từng chứng kiến sự chuyển dịch từ hạ tầng tại chỗ lên đám mây (Cloud), nhưng AI đang tác động đến mọi ngành nghề: Từ dịch vụ tài chính, viễn thông đến khu vực công và các doanh nghiệp”.
Tuy nhiên, khả năng đổi mới này cũng đi kèm với những mối đe dọa nghiêm trọng.
Không tin tưởng bất kỳ ai
Theo đơn vị nghiên cứu Check Point Research, năm 2025, thời gian để tội phạm mạng chuyển từ việc phát hiện lỗ hổng sang khai thác thực tế đã giảm từ 9 tuần xuống còn dưới 16 phút.
Đồng thời, AI đang giúp các đối tượng tấn công hoạt động hiệu quả hơn, tốc độ hơn và tinh vi hơn bao giờ hết.
Tại sự kiện, bà Rama chỉ ra ba mối đe dọa đặc thù của AI bao gồm rò rỉ dữ liệu, tấn công bằng mã lệnh sai lệch và can thiệp vào quy trình công việc. Đáng chú ý là tình trạng “Shadow AI” – việc nhân viên sử dụng các công cụ AI nằm ngoài sự kiểm soát của tổ chức – tạo ra những điểm mù lớn về an ninh.
Để giải quyết vấn đề, bà Rama đề xuất một kiến trúc bảo mật đầy đủ dựa trên nguyên tắc “Zero Trust” (không tin tưởng bất kỳ ai). Trong mô hình này, các tác tử AI (AI agents) chỉ được trao đặc quyền nhỏ nhất để tiếp cận dữ liệu cần thiết.
Đồng thời, các tổ chức cần có khả năng quan sát toàn bộ hệ sinh thái AI để hiểu rõ công cụ nào đang tiếp cận dữ liệu gì, từ đó thiết lập các chính sách quản trị dữ liệu nghiêm ngặt.
Ngày 31/3, báo chí Trung Quốc đưa tin thành phố Thâm Quyến bắt đầu vận hành cụm máy tính thông minh chứa 10.000 chip Ascend 910C do Huawei sản xuất. Cụm này đạt khả năng tính toán 11.000 petaflop (triệu tỷ phép tính mỗi giây).
Kết hợp với cụm 3.000 petaflop được đưa vào hoạt động năm ngoái, cơ sở này hiện đạt tổng công suất tính toán 14.000 petaflop. Gần 50 tổ chức đã ký kết các thỏa thuận khung để sử dụng năng lực tính toán của cụm, nâng tỷ lệ đặt chỗ kết hợp lên 92%.
Zhang Luncheng, Phó chủ tịch công ty khởi nghiệp X Square Robot, đánh giá những nâng cấp về quy mô và chất lượng năng lực tính toán của Thâm Quyến đã đưa thành phố trở thành trung tâm hàng đầu quốc gia. Quan trọng hơn, nó cho thấy sự khởi sắc về khả năng tự chủ.
Theo nghiên cứu của DeepSeek công bố đầu năm, Ascend 910C có công suất bằng khoảng 60% so với H100 của Nvidia. Chip được Huawei thiết kế và SMIC sản xuất.
Huawei đã ra mắt phiên bản chip AI mới mang tên Ascend 950PR năm ngoái. Theo Reuters, các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc như ByteDance và Alibaba đã có kế hoạch đặt hàng chip mới. Huawei đang chuẩn bị tung ra thị trường khoảng 750.000 mẫu 950PR và 600.000 mẫu Ascend 910C năm nay.
Thâm Quyến cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực tính toán AI thời gian thực lên 80.000 petaflop năm nay. Học viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Trung Quốc ước tính đến cuối tháng 6/2025, tổng năng lực tính toán của Trung Quốc đạt 962.000 petaflop, chiếm 21% toàn cầu, tăng 73% so với cùng kỳ 2024.
Báo cáo từ IDC công bố ngày 31/3 cũng cho thấy, các nhà sản xuất GPU và chip AI Trung Quốc chiếm gần 41% thị trường máy chủ trí tuệ nhân tạo của nước này năm 2025. Thành quả trên đạt được trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng thận trọng hơn về sự phụ thuộc vào chip nước ngoài, thúc đẩy các cơ quan chính phủ và công ty áp dụng các giải pháp thay thế trong nước.
Theo số liệu, tổng lượng chip tăng tốc AI do Nvidia, AMD và nhà sản xuất chip Trung Quốc cung cấp đạt khoảng 4 triệu chiếc trong 2025. Nvidia vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường, xuất xưởng 2,2 triệu chip và nắm 55% thị phần, còn AMD có khoảng 160.000 chip và chiếm 4% thị phần.
Phần còn lại đến từ công ty Trung Quốc. Trong đó, Huawei dẫn đầu với 812.000 chip AI, chiếm một nửa tổng lượng chip mang thương hiệu nội địa. Đơn vị thiết kế T-Head của Alibaba đứng thứ hai, xuất xưởng 265.000 chip. Kunlunxin và Cambricon của Baidu mỗi bên xuất xưởng 116.000 chip, đứng thứ ba và thứ tư tương ứng. Hygon cùng hai công ty khởi nghiệp GPU MetaX và Iluvatar CoreX lần lượt chiếm 5%, 4%, 3% tổng lượng card tăng tốc AI.
Giới phân tích nhận định thị phần của Nvidia và AMD có thể lung lay thời gian tới, khi các công ty nội địa đẩy mạnh sản xuất. Trước đó, theo Financial Times, nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới được cho là đã dừng kế hoạch sản xuất chip H200 - vốn được thiết kế để phục vụ khách hàng Trung Quốc - dù đã được chính phủ Mỹ "bật đèn xanh". The Information cho biết, đầu năm nay, Trung Quốc được cho là yêu cầu các công ty công nghệ không đặt hàng chip H200 của Nvidia và hướng đến trang bị chip AI nội địa.
Bảo Lâm tổng hợp
Năng lượng rẻ - 'át chủ bài' của Trung Quốc trong cuộc đua siêu AI
Chiêu đánh tráo để buôn lậu 2,5 tỷ USD chip AI vào Trung Quốc
Trung Quốc thu hẹp khoảng cách thiết bị sản xuất chip với thế giới thế nào
Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ
Ngày 3.4, Xiaomi thông báo điều chỉnh giá bán lẻ đề xuất một số sản phẩm, bắt đầu từ ngày 11.4. Nguyên nhân do giá linh kiện quan trọng như chip nhớ tiếp tục tăng mạnh. Model đầu tiên là Redmi K90 Pro Max sẽ tăng giá 200 nhân dân tệ (765.000 đồng). Các chương trình khuyến mãi Tết Nguyên đán dành cho Turbo 5 và Turbo 5 Max sẽ bị hủy bỏ.
Tháng trước, trong báo cáo kết quả kinh doanh thường niên năm 2025, Xiaomi thừa nhận áp lực trong mảng kinh doanh di động đã hiện hữu. Tỷ suất lợi nhuận gộp của mảng điện thoại di động đã giảm từ 12,6% (năm 2024) xuống còn 10,9% cho cả năm (2025). Quý cuối cùng trong năm, lợi nhuận thậm chí giảm xuống 8,3%. Các giám đốc điều hành của Xiaomi nói với 21st Century Business Herald rằng việc tăng giá bộ nhớ bào mòn lợi nhuận của công ty nhiều hơn dự tính ban đầu.
Trước đó, Oppo, vivo và các nhà sản xuất khác cũng đã điều chỉnh giá từ cuối tháng 3. Đối mặt với cơn bão giá chip nhớ tăng cao, Xiaomi cho biết tác động không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh giá bán smartphone.
Tại hội nghị công bố kết quả kinh doanh thường niên, các lãnh đạo Xiaomi dự đoán rằng sau khi chu kỳ tăng giá kết thúc, cấu trúc toàn ngành sẽ được định hình lại. Một số công ty có thể đối mặt khó khăn cực độ, thậm chí là phá sản.
Ngày 6.3, nhà sáng lập Xiaomi Lei Jun, cũng thừa nhận: "Chi phí chip nhớ rất cao, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giảm thiểu áp lực giá thông qua việc cải thiện hiệu quả hoạt động nội bộ, giảm thiểu tác động đến người dùng trong mức chấp nhận được".
Theo các chuyên gia, để giảm thiểu những áp lực, các nhà sản xuất smartphone đang điều chỉnh chiến lược. Một số công ty đang tối ưu hóa danh mục sản phẩm bằng cách giảm chỉ tiêu số lượng hàng xuất xưởng dự kiến cho các mẫu smartphone giá rẻ. Điều này khiến người dùng lo ngại smartphone giá rẻ sẽ biến mất trong tương lai.
Tuy nhiên, "cú sốc bộ nhớ" cũng buộc ngành di động phải vượt qua cuộc cạnh tranh giá đơn thuần. Một số nhà sản xuất đang tìm cách tối ưu hóa cấu hình bằng cách giảm bớt các thông số kỹ thuật không quan trọng để cân bằng chi phí, kiểm soát chặt phần cứng. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý biện pháp này chỉ có hiệu quả trong ngắn hạn.
Các nhà sản xuất buộc phải tìm đến phương án tối ưu hơn về cân bằng giữa giá bán, công nghệ, hiệu năng và trải nghiệm người dùng. Theo hãng nghiên cứu IDC, các thương hiệu lớn như Samsung, Apple đang có vị thế tốt hơn nhờ bảng cân đối kế toán vững mạnh và định vị dải sản phẩm cao cấp.
Ví dụ Samsung có lợi thế lớn nhờ vào sự tích hợp theo chiều dọc: Không chỉ là một thương hiệu điện thoại di động, hãng còn là "ông lớn" trong sản xuất bộ nhớ. Khi giá bộ nhớ tăng, hãng được hưởng lợi từ cả mảng bán dẫn và di động, từ đó có quyền ưu tiên tiếp cận thị trường và ổn định chi phí.
Kết quả, Samsung đang cho thấy khả năng cân bằng giữa các yếu tố về giá bán và quyền lợi người dùng. Mẫu Galaxy A57 5G và A37 5G vừa ra mắt vẫn nằm trong phân khúc tầm trung, được nâng cấp về camera. Hãng cũng tiếp tục tích hợp bộ công cụ Awesome Intelligence với nhiều nâng cấp, đảm bảo khách hàng ở mọi phân khúc đều được tiếp cận công nghệ mới.
Trong khi các nhà sản xuất khác tìm nhiều cách để cắt giảm chi phí, Samsung cho biết smartphone mới của họ hỗ trợ đến 6 lần nâng cấp hệ điều hành và cập nhật bảo mật trong 6 năm. Hệ thống bảo mật phần cứng Knox Vault tiếp tục được tích hợp để bảo vệ dữ liệu người dùng ở cấp độ thiết bị.
Theo giới phân tích, việc giá chip nhớ tăng buộc các nhà sản xuất phải suy nghĩ nhiều hơn về ý nghĩa cốt lõi của việc định vị từng phân khúc. Người dùng cần những tính toán cân bằng và mang tính thực dụng nhiều hơn là cắt giảm tính năng, trải nghiệm để hạ giá sản phẩm.
Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
"Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới", Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. "Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ".
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. "Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn", PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. "Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả".
iPhone 17 Pro Max - mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn - hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 "cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác".
Về việc iPhone "được" bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất "đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo".
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về "quả cầu xanh". Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào "vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng" vào tối 5/4.
Bảo Lâm tổng hợp
Toàn cảnh Trái Đất nhìn từ Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II vượt mốc 'nửa đường tới Mặt Trăng'
Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?