Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.
Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.
Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh “những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể” mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu “ngấm đòn” trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.
Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. “Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả”, ông kể trong sự kiện gần đây.
Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. “Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng”, ông chỉ ra.
Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.
Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.
Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.
Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.
Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may – Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.
Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.
Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.
Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.
Phương tiện điện cũng được tính đến. “Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời”, ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.
Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller – Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.
“Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực”, ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.
Theo báo cáo thường niên Super Hi International vừa nộp Sở Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC), công ty này đạt doanh thu hơn 840 triệu USD cả năm ngoái, tăng gần 8%. Đơn vị vận hành chuỗi nhà hàng lẩu Haidilao tại thị trường quốc tế (trừ Trung Quốc) lãi trước thuế khoảng 49,5 triệu USD, tăng xấp xỉ 50% so với 2024.
Việt Nam là thị trường nước ngoài mang lại doanh thu cao thứ 4 trong năm ngoái của Super Hi International, sau Singapore, Mỹ và Malaysia. Công ty này ghi nhận doanh thu tại Việt Nam hơn 93,9 triệu USD, tương đương hơn 2.400 tỷ đồng - tăng gần 7% so với 2024. Như vậy, bình quân mỗi ngày chuỗi lẩu Haidilao thu hơn 6,5 tỷ đồng mỗi ngày tại Việt Nam.
Chuỗi lẩu này gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2019 với nhà hàng đầu tiên tại tòa tháp Bitexco ở TP HCM. Đến nay, Haidilao có 17 nhà hàng tại Việt Nam, gồm 6 cơ sở ở Hà Nội, 10 tại TP HCM và 1 tại Nha Trang.
Thương hiệu Haidilao được ông Trương Dũng thành lập năm 1994 tại TP Giản Dương, tỉnh Tứ Xuyên. Nhà hàng lẩu của ông đã nhanh chóng qua mặt các nhà hàng khác trong khu vực. Từ ban đầu chỉ 4 bàn, nhà hàng nhanh chóng mở rộng nguyên tầng một tòa nhà với trang trí chỉn chu và có máy lạnh.
Năm 1998, ông Trương Dũng mở được nhà hàng thứ hai. Đến hết 2025, Super Hi International có 109 nhà hàng Haidilao trên thế giới. Công ty này IPO vào năm 2018 và cũng giúp nhà sáng lập trở thành tỷ phú USD.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam - Petrolimex (PLX) vừa công bố tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026.
Hội đồng quản trị trình cổ đông kế hoạch doanh thu đạt 315.000 tỉ đồng, tăng 2% so với mức thực hiện năm 2025. Nếu hoàn thành đây sẽ là mức doanh thu cao nhất từ trước tới nay của doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, tập đoàn đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 3.380 tỉ đồng, giảm 7% so với cùng kỳ.
Sản lượng xăng dầu xuất bán hợp nhất dự kiến đạt khoảng 19,4 triệu m³/tấn (tương đương 19,443 triệu tấn), tăng 10% so với kết quả năm 2025. Tập đoàn dự kiến chi trả cổ tức với tỉ lệ 10%.
Doanh nghiệp khép lại năm 2025 với sản lượng xăng dầu bán ra đạt 17,7 triệu m³/tấn, tăng 2% so với cùng kỳ.
Doanh thu đạt 309.875 tỉ đồng và lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt 3.643 tỉ đồng, lần lượt tăng 25% và 14% so với thực hiện năm 2024. PLX dự kiến sử dụng 1.525 tỉ đồng để trả cổ tức cho cổ đông, tương ứng tỉ lệ 12%.
Trong năm, PLX thí điểm xây dựng mới và cải tạo tổng thể 12 cửa hàng xăng dầu theo mô hình trạm dịch vụ xe tải.
Hệ thống bán lẻ tiếp tục được mở rộng với 76 cửa hàng xăng dầu phát triển mới, nâng tổng số cửa hàng lên 2.831 điểm trên toàn quốc.
Theo Petrolimex, xe điện đã bắt đầu tạo ảnh hưởng rõ nét hơn, song chưa chiếm ưu thế trên thị trường khi số lượng phương tiện sử dụng động cơ đốt trong vẫn ở mức lớn.
Trong kịch bản nền kinh tế vận hành theo định hướng của Chính phủ, Petrolimex dự báo giai đoạn 2026 - 2027, tốc độ tăng trưởng sản lượng có thể dao động trong khoảng 8,5 - 10%.
Động lực chính đến từ các chủ trương, định hướng phát triển của Nhà nước, cùng với việc triển khai các dự án cao tốc mới; đồng thời, nhu cầu của nền kinh tế được kỳ vọng sẽ phần nào bù đắp cho giai đoạn đầu của các chính sách hạn chế phương tiện và sự gia tăng của xe điện.
Bước sang giai đoạn 2028 - 2030, tốc độ tăng trưởng sản lượng có thể chậm lại, ở mức 6 - 7%. Khi đó, tác động từ xe điện, nhiên liệu xanh và các chính sách hạn chế phương tiện được dự báo sẽ thể hiện rõ hơn. Tính chung giai đoạn 2026 - 2030, tập đoàn đặt mục tiêu sản lượng kinh doanh xăng dầu tăng trưởng bình quân khoảng 7%/năm.
Về doanh thu, doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 không thấp hơn mức tăng sản lượng, dự kiến đạt khoảng 7%/năm. Lợi nhuận trong cùng giai đoạn được kỳ vọng tăng trưởng bình quân 6-7%/năm.
Tỉ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu của công ty mẹ dự kiến duy trì trong khoảng 6-7%/năm; đồng thời, tỷ lệ chi trả cổ tức được đặt mục tiêu bình quân 8-10%/năm.
Trong tài liệu cung cấp tới cổ đông trước kỳ họp thường niên năm nay, một số doanh nghiệp niêm yết lớn đặt mục tiêu lợi nhuận thấp hơn năm ngoái.
Công ty cổ phần Tập đoàn GELEX (GEX) dự kiến đạt 44.712 tỉ đồng doanh thu thuần hợp nhất, tăng 13,2% so với mức thực hiện 2025. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế hợp nhất được đề ra là 3.615 tỉ đồng, giảm 21,8%.
Còn Công ty cổ phần Vicostone (VCS) đánh giá năm 2026 kinh tế thế giới tiếp tục vận động phức tạp và khó dự báo. Ngành công nghiệp vật liệu xây dựng và ngành sản xuất đá thạch anh nhân tạo sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.
Vicostone đặt kế hoạch 4.186 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng 1,4%) và 744 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế (giảm 10,6%) cho năm 2026. Đây là mức lợi nhuận thấp nhất trong vòng 10 năm qua.
Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi dự kiến tổng doanh thu năm 2026 đạt 10.500 tỉ đồng, giảm 5,2% so mức thực hiện năm 2025. Lợi nhuận trước thuế 1.800 tỉ đồng, giảm 19%, thấp nhất trong 4 năm gần đây.
Hai doanh nghiệp lớn ngành dầu khí là Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) và Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (PVT) cũng đặt mục tiêu lợi nhuận giảm tương ứng 22% và 9,7% so với mức đạt được năm 2025.
Công ty cổ phần Phát triển nông nghiệp Hòa Phát (HPA) dự kiến doanh thu năm 2026 là 7.200 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế là 1.005 tỉ đồng. Hai chỉ tiêu này giảm lần lượt 18,3% và 37,2%.
Ông Nghiêm Sỹ Tiến, chuyên viên phân tích cao cấp khối phân tích, Chứng khoán KBSV, lý giải việc các doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận sụt giảm hoặc đi ngang thực chất là chiến lược quản trị kỳ vọng trong bối cảnh vĩ mô bất ổn.
Đối với các doanh nghiệp dầu khí và vận tải biển, giá dầu cao có thể làm tăng doanh thu. Nhưng chi phí vận hành, bảo hiểm và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng tại Trung Đông lại gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận ròng.
Bên cạnh đó, việc đặt kế hoạch thấp giúp hội đồng quản trị tạo ra một khoảng đệm an toàn để dễ dàng hoàn thành hoặc vượt mục tiêu.
Từ đó, doanh nghiệp duy trì uy tín với cổ đông và tạo động lực cho giá cổ phiếu khi kết quả thực tế được công bố.
Đây là sự thận trọng cần thiết khi biến số về tỉ giá và lãi suất khó dự báo.
Ông Vũ Thành Huy, CFA, quản lý danh mục đầu tư tại Công ty cổ phần Đầu tư FinSuccess, cho rằng việc đặt mục tiêu thấp vốn là điểm đặc thù của nhóm doanh nghiệp nhà nước như GAS hay PVTrans.
Thực tế các doanh nghiệp tư nhân lớn trong những ngành nghề có tỉ trọng vốn hóa lớn như ngân hàng, thép, bán lẻ đều đặt mục tiêu cao trong năm nay. Hòa Phát dự kiến tăng trưởng lợi nhuận 42%, Ngân hàng MB là 20%, PNJ là 21%, Masan là 20%. Chuyên gia nhận định bức tranh tăng trưởng tổng thể vẫn khả quan trong năm nay.
Tuy nhiên, ông Huy đánh giá nhóm doanh nghiệp có vốn nhà nước dần sẽ trở nên linh hoạt và năng động hơn kể từ sau khi Nghị quyết 79 được ban hành. Điều này sẽ tác động tích cực đến tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường.
Mặc dù đặt kế hoạch vẫn còn thận trọng so với nhóm tư nhân nhưng hoạt động sản xuất kinh doanh của nhóm này đang diễn ra mạnh mẽ hơn so với trước.
PVTrans đặt kế hoạch tiếp tục đội tàu thêm 10% trong năm 2026. GAS cũng bắt đầu vào chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ hơn khi nguồn cung khí ổn định từ các đại dự án như Lô B, Cá Voi Xanh và nhập khẩu LNG.
Khi so sánh giữa mức dự báo tăng trưởng lợi nhuận 15-20% trong năm 2026 từ các công ty chứng khoán với kế hoạch thận trọng của doanh nghiệp, dường như có sự chênh lệch. Tuy nhiên, ông Nghiêm Sỹ Tiến cho biết đây là hai góc nhìn khác nhau.
Các công ty chứng khoán thường xây dựng mô hình định giá dựa trên kỳ vọng hồi phục kinh tế tổng thể, sự đóng góp từ các dự án mới và đặc biệt là mức nền thấp của năm 2025. Trong khi đó, doanh nghiệp thường lập kế hoạch dựa trên các kịch bản rủi ro cao nhất để đảm bảo tính khả thi.
Mức tăng trưởng 15-20% là có cơ sở nếu xét đến nỗ lực tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thị trường sẽ có sự phân hóa lớn, chỉ những ngành có câu chuyện riêng biệt hoặc lợi thế cạnh tranh độc quyền mới có thể chạm tới con số kỳ vọng này, thay vì một mức tăng đồng thuận toàn thị trường.