Theo Hãng tin AFP, ngày 7-4, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc mở lại eo biển Hormuz.
Dự thảo nghị quyết do Bahrain soạn thảo và được Mỹ ủng hộ. Kết quả thu về 11 phiếu ủng hộ, 2 phiếu chống và 2 phiếu trắng. Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani cho biết các quốc gia vùng Vịnh “lấy làm tiếc” về kết quả này.
Cuộc bỏ phiếu về nghị quyết diễn ra trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên ngay sát “hạn chót”, ông Trump đã đồng ý hoãn tấn công Iran 2 tuần.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, ông Mike Waltz, khẳng định kết quả bỏ phiếu không hạn chế quyền của Mỹ trong việc tiếp tục hành động để tự vệ và bảo vệ tập thể các đồng minh, đối tác của nước này.
Trong khi đó Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, nói rằng “nếu được thông qua, dự thảo này có thể mở đường cho những cách diễn giải nguy hiểm và bị lạm dụng, nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực và các hành động phi pháp vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc”.
Dự thảo ban đầu đề cập đến việc có thể trao ủy quyền của Liên hợp quốc cho bất kỳ nước nào muốn sử dụng vũ lực để mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên dự thảo vấp phải sự phản đối của một số thành viên như Pháp, Nga và Trung Quốc.
Sau một số sửa đổi, phiên bản cuối cùng không còn đề cập đến việc cho phép sử dụng vũ lực, kể cả với mục đích phòng vệ. Bản dự thảo mới chỉ “khuyến khích mạnh mẽ” các quốc gia phối hợp các biện pháp mang tính phòng vệ phù hợp với tình hình để đảm bảo an toàn hàng hải, bao gồm việc hộ tống tàu thương mại, thay vì cho phép dùng vũ lực một cách rõ ràng.
Dự thảo cũng “yêu cầu” Iran ngay lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cản trở tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như nước, dầu và khí đốt.
Giải thích cho việc phủ quyết, Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cho biết “hầu như mỗi đoạn trong dự thảo đều chứa đầy những yếu tố mất cân bằng, không chính xác và mang tính đối đầu”. Ông cho biết ông hiểu những lo ngại về việc di chuyển ở eo biển Hormuz, đồng thời thông báo Nga và Trung Quốc sẽ đề xuất một dự thảo nghị quyết thay thế.
Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, quyền Nguyên thủ quốc gia Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã ra sắc lệnh hoàng gia ban hành luật chống lừa đảo trực tuyến sử dụng công nghệ cao. Theo sắc lệnh hoàng gia, luật có hiệu lực ngay lập tức.
Luật chống lừa đảo trực tuyến mới quy định các hình phạt nghiêm khắc sẽ được áp dụng đối với các đối tượng phạm tội. Các hoạt động lừa đảo trực tuyến dẫn đến một hoặc nhiều trường hợp tử vong sẽ phải đối mặt với án phạt tù từ 15-30 năm, hoặc chịu mức án tù chung thân.
Luật mới quy định những đối tượng cầm đầu các đường dây lừa đảo phải đối mặt với án tù từ 5-10 năm cùng với mức phạt tiền lên đến 1 tỉ riel (khoảng 250.000 USD).
Nếu hoạt động lừa đảo có bao gồm hành vi bạo lực, tra tấn, giam giữ trái phép, buôn người hoặc lao động cưỡng bức, hình phạt sẽ tăng lên từ 10-20 năm tù và phạt tiền lên đến 2 tỉ riel (khoảng 500.000 USD).
Trong khi đó, các đối tượng trực tiếp lừa đảo sẽ phải đối mặt với án tù từ 2-5 năm, với mức phạt tiền lên đến 500 triệu riel (khoảng 125.000 USD).
Ngày 7-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết quân đội nước này đang tham gia các cuộc tham vấn liên quan đến eo biển Hormuz, đồng thời tiết lộ kinh nghiệm phòng thủ hàng hải của Ukraine cũng đang nhận được sự quan tâm từ các nước châu Á.
“Các quân nhân Ukraine đang tham gia tham vấn về hoạt động tiếp theo tại eo biển Hormuz. Tự do hàng hải là một giá trị toàn cầu. Chúng tôi hiểu điều đó từ kinh nghiệm bảo vệ Biển Đen”, ông Zelensky nói trong bài phát biểu hằng đêm.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết sự quan tâm đối với công nghệ quân sự của Kiev hiện đã vượt ra ngoài phạm vi châu Âu.
“Các nhà ngoại giao của chúng tôi đã nhận được yêu cầu từ các quốc gia châu Á, và tôi đã chỉ đạo xử lý nhanh chóng”, ông nói, nhưng không nêu cụ thể quốc gia nào.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ – Trung đang thể hiện sự ổn định và Tổng thống Donald Trump sẽ tìm cách duy trì trạng thái này trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5.
Theo ông Greer, Mỹ vẫn tiếp cận được nguồn đất hiếm từ Trung Quốc, đồng thời duy trì mức thuế quan đáng kể đối với hàng hóa Trung Quốc.
Dù thượng đỉnh Trump – Tập đã bị hoãn do xung đột ở Iran, các cuộc tham vấn cấp bộ trưởng và chuyên viên về vấn đề đất hiếm vẫn tiếp tục được diễn ra. Bên cạnh đó, Washington đang thúc đẩy các thỏa thuận đa phương nhằm đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản.
Đại diện thương mại Greer cũng cho hay Mỹ và Trung Quốc đang thảo luận về việc thành lập một cơ chế gọi là “Hội đồng thương mại” để xác định những lĩnh vực hai bên có thể giao thương mà không vượt qua lằn ranh an ninh quốc gia. Ngoài ra, hai bên cũng cân nhắc một “Hội đồng Đầu tư”, xử lý các vấn đề cụ thể liên quan đến từng dự án đầu tư.
Theo TTXVN, ngày 7-4, Bộ Tài nguyên thiên nhiên Trung Quốc thông báo nhóm thám hiểm Nam Cực thứ 42 của nước này đã hoàn thành thử nghiệm khoan băng nước nóng đầu tiên tại khu vực hồ băng ngầm (Subglacial) Kỳ Lân (Qilin), đạt độ sâu 3.413 mét.
Thành tựu này phá vỡ kỷ lục quốc tế trước đó trong thử nghiệm khoan băng nước nóng với độ sâu 2.540 mét, đồng thời đánh dấu khả năng của Trung Quốc trong việc tiến hành nghiên cứu khoan trên hơn 90% diện tích băng Nam Cực và toàn bộ băng Bắc Cực.
Được Trung Quốc đặt tên vào năm 2022, hồ băng ngầm Kỳ Lân là một trong những hồ ngầm lớn nhất được phát hiện ở Nam Cực, nằm ở vùng đất Princess Elizabeth thuộc dải băng nội địa Đông Nam Cực, cách trạm Thái Sơn (Taishan) của Trung Quốc khoảng 120km.
Nghiên cứu khoan nước nóng là một nghiên cứu khoa học tiên tiến quốc tế nhằm mục đích tìm hiểu những thay đổi môi trường cổ đại của Trái đất, dự đoán biến đổi khí hậu, khám phá ranh giới của sự sống và mở rộng kiến thức của nhân loại.
Thử nghiệm này chủ yếu nhằm mục đích chứng minh ứng dụng của hệ thống khoan nước nóng lớp băng sâu ở Nam Cực. Bằng cách khoan xuyên qua lớp băng phủ phía trên hồ băng ngầm Kỳ Lân, thử nghiệm nhằm mục đích tạo ra một con đường không bị ô nhiễm và hỗ trợ kỹ thuật quan trọng cho các quan sát tại chỗ tiếp theo về các hồ băng ngầm cùng việc thu thập nước và các mẫu đáy hồ.
Thử nghiệm này nhắm vào các tảng băng dày hơn 3.000 mét. Nó tích hợp nhiều thiết bị được thiết kế cho điều kiện vùng cực và giải quyết các thách thức kỹ thuật chính, bao gồm hoạt động ở nhiệt độ thấp, kiểm soát ô nhiễm bên ngoài và quản lý chính xác tời và ống dẫn sâu.
Việc khoan thành công chứng minh hoạt động hiệu quả, ổn định và thân thiện với môi trường, lấp đầy khoảng trống trong năng lực nghiên cứu vùng cực của Trung Quốc và thực hiện các khái niệm về “thám hiểm xanh” và công nghệ có trách nhiệm với môi trường của nước này.
Mỹ - Iran đạt thỏa thuận về ngừng bắn, mở cửa eo biển Hormuz trong hai tuần
"Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng tham mưu trưởng quân đội Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social tối 7/4 (sáng 8/4 giờ Hà Nội).
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
"Chúng tôi đã nhận được một đề xuất gồm 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Gần như tất cả vấn đề bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận. Với tư cách Tổng thống Mỹ, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi cảm thấy vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang tiến gần tới việc đạt được giải pháp", Tổng thống Mỹ nêu thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết họ đã chấp thuận lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần. "Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. "Trong hai tuần này, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự điều phối với Lực lượng Vũ trang Iran, có tính đến các hạn chế kỹ thuật", ông nói.
Trước chiến sự, không tồn tại những "hạn chế kỹ thuật" như vậy. Hiện chưa rõ liệu Iran có tiếp tục thu phí tàu thuyền như trong thời gian giao tranh hay không.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ được tổ chức tại Islamabad, thủ đô của Pakistan vào 10/4 và có thể kéo dài để hoàn thiện các chi tiết của một thỏa thuận, với mục tiêu "khẳng định những thành tựu trên chiến trường của Iran".
Theo truyền thông nhà nước Iran, Tehran sẽ chỉ chấp nhận chấm dứt chiến sự khi các chi tiết được hoàn tất phù hợp với kế hoạch hòa bình 10 điểm của họ. Kế hoạch yêu cầu eo biển Hormuz được áp dụng "cơ chế đi lại có kiểm soát dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran", điều sẽ "mang lại cho Iran vị thế kinh tế và địa chính trị đặc biệt". Đồng thời, Iran được dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt và được bồi thường đầy đủ, Mỹ phải rút toàn bộ lực lượng khỏi các căn cứ trong khu vực.
Hội đồng An ninh Quốc gia Iran cũng nói rằng đề xuất bao gồm cả điều khoản Iran sẽ tiếp tục làm giàu uranium. Họ khẳng định Iran đã thắng thế và Mỹ chấp nhận toàn bộ kế hoạch 10 điểm. Mỹ không xác nhận thông tin này và Tổng thống Trump chỉ nói rằng ông sẵn sàng thảo luận về kế hoạch này.
Ngoại trưởng Araghchi bày tỏ lòng biết ơn đối với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và ông Asim Munir vì đã thúc đẩy ông Trump thực hiện lệnh ngừng bắn.
Các thông báo được đưa ra khi còn chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ đặt ra với Iran hết hạn. Theo tối hậu thư, Iran phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá.
CNN dẫn lời một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết Israel cũng đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom vào Iran trong hai tuần, khi các cuộc đàm phán tiếp tục. Thủ tướng Pakistan nói rằng thỏa thuận sẽ áp dụng trên toàn khu vực, bao gồm cả Lebanon.
Truyền thông Mỹ đưa tin Washington đã ngừng các cuộc không kích bên trong lãnh thổ Iran. Tuy nhiên, Israel cho biết vẫn phát hiện hai loạt tên lửa bay tới từ Iran. Cảnh báo tên lửa cũng vang lên ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Giá dầu chuẩn của Mỹ giảm mạnh với diễn biến mới. Một thùng dầu WTI được giao dịch ở mức khoảng 93,03 USD, giảm 17,64%.
Huyền Lê (Theo AFP, CNN)
Iran 'đổi mới phòng không' để hạ tiêm kích F-15E Mỹ
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
Phạm Giang (Theo Tasnim, AP, Al Jazeera)
Nguồn: https://vnexpress.net/iran-doi-moi-phong-khong-de-ha-tiem-kich-f-15e-my-5058536.html
