Tuần này, Hải Vân trở lại Khoa Nhi ung bướu – Huyết học – Ghép tủy (Bệnh viện Trung ương Huế) truyền hóa chất. Hành trang mang theo có thêm tập sách vở kỳ 2 lớp 5. Thời gian biểu của em đan xen giữa truyền hóa chất, tập vật lý trị liệu và tự học. Gặp bài toán khó hay kiến thức ngữ văn mới, Vân nhắn tin hỏi giáo viên.
“Năm ngoái con lỡ hẹn. Năm nay con quyết tâm đi thi để gặp lại các bạn ở môi trường mới”, Hải Vân nói về kỳ thi học kỳ 2 lớp 5 diễn ra vào tháng tới.
Vân từng làm lớp phó học tập, tích cực tham gia văn nghệ, thể thao và đoạt nhiều giải thi Tiếng Việt, Tiếng Anh cấp tỉnh. Cuối năm 2024, em bắt đầu kêu đau bả vai. Các đợt phục hồi chức năng do chẩn đoán cong vẹo cột sống ban đầu không mang lại hiệu quả. Cơ thể xuất hiện triệu chứng ngứa ngáy, thân nhiệt nóng và ăn 3-4 bát cơm mỗi bữa nhưng luôn đói. Cơn đau lan ra sau gáy khiến em không thể xoay cổ.
“Thấy con ăn nhiều nhưng cơ thể mệt mỏi, vợ chồng tôi đưa cháu ra Hà Nội xét nghiệm chuyên sâu”, chị Thanh Hòa, 37 tuổi, mẹ của Vân kể.
Kết quả phát hiện một khối u ác tính. Ngày 20/1/2025, Vân được chuyển về Bệnh viện Trung ương Huế. Hai ngày sau, em liệt hoàn toàn tứ chi. Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi mắc u sao bào tủy sống (Spinal Cord Astrocytoma) do đột biến gene hiếm gặp.
Những cơn đau do khối u chèn ép dây thần kinh liên tục xuất hiện, phải dùng thuốc giảm đau để kiểm soát. Việc nằm liệt một chỗ khiến cô bé 12 tuổi thay đổi tâm lý. Nhiều lần chịu cơn đau, em nói: “Mẹ ơi, con không làm gì ai mà con đau rứa, không được đi học như các bạn”.
Vợ chồng chị Hòa từng cùng con gái út (hiện 10 tuổi) chống chọi bệnh ung thư hạch suốt 10 tháng vào năm 2020. Dồn hy vọng vào con lớn, gia đình tiếp tục đối diện với căn bệnh hiếm thứ hai. Việc chăm sóc hai con mắc bệnh hiểm nghèo khiến chị Hòa mất việc. Sinh hoạt gia đình và chi phí điều trị dựa vào đồng lương công nhân nông nghiệp của chồng. Hai vợ chồng phải vay mượn từ người thân và ngân hàng.
Tại Bệnh viện Trung ương Huế, các bác sĩ hội chẩn với chuyên gia và chuyển hướng điều trị. Phác đồ dùng thuốc đặc trị ngoài danh mục bảo hiểm y tế mang lại hiệu quả, nhưng khiến chi phí vượt quá khả năng tài chính của gia đình.
Đến mùa hè năm 2025, đôi tay của Vân bắt đầu cử động nhẹ. Sau 27 đợt hóa trị cùng các bài tập vật lý trị liệu, đến nay chức năng chi trên đã phục hồi. Em tự cầm thìa ăn và cầm bút.
Mỗi ngày, chị Hòa đẩy xe lăn đưa con xuống phòng tập hai lần. Các bác sĩ cho biết việc phục hồi chi dưới cần nhiều thời gian vì bệnh nhi đã liệt giường hơn một năm. Quá trình tập đứng và lấy thăng bằng mang đến những cơn co thắt cơ bắp.
“Nhiều lần tập đau muốn nghỉ, nhưng nghĩ đến việc được đi học, em lại tiếp tục”, Vân nói.
Hôm 1/4, Văn phòng Cảnh sát trưởng quận Gila, bang Arizona cho biết đã xác định được tung tích của Christina Marie Plante. Người phụ nữ này từng là tâm điểm của cuộc tìm kiếm quy mô lớn sau khi biến mất không dấu vết tại thị trấn Star Valley vào tháng 5/1994.
Khi đó, Christina 13 tuổi, tóc vàng, mắt xanh, được báo cáo mất tích trên đường đến chuồng ngựa gần nhà. Giới chức nhận định vụ việc có nhiều dấu hiệu khả nghi và nghiêng về giả thuyết nạn nhân bị bắt cóc. Hình ảnh cô bé được đưa vào cơ sở dữ liệu trẻ em mất tích quốc gia, cùng tờ rơi rải khắp liên bang.
Tuy nhiên, ngày 3/4, cơ quan chức năng xác nhận Christina tự bỏ trốn để bắt đầu cuộc sống mới. Nhờ sự hỗ trợ của các kỹ thuật điều tra hiện đại, cảnh sát đã tìm ra nơi ở của cô.
Đại úy Jamie Garrett, người trực tiếp thụ lý hồ sơ, cho biết sau khi trò chuyện với Christina, cảnh sát xác định nguyên nhân sâu xa là do cô bé ngày đó không hạnh phúc với gia đình. Cô chủ động bỏ đi và sống cùng một người họ hàng xa.
"Đó là chuyện của quá khứ, một cuộc đời cũ. Tôi đã có gia đình riêng và không bận tâm chuyện ngày xưa", Plante giải thích với cảnh sát. Người phụ nữ thừa nhận đã sử dụng danh tính giả hơn 30 năm qua và từ chối chia sẻ thêm về đời tư.
Theo luật pháp Mỹ, vụ việc sẽ không dẫn đến cáo buộc hình sự nào. Thời điểm năm 1994, Christina mới 13 tuổi. Việc một trẻ vị thành niên tự bỏ nhà đi không bị coi là tội phạm. Christina sống dưới danh tính giả nhưng không có yếu tố lừa đảo nên cũng không bị truy cứu trách nhiệm.
Hiện tại, hồ sơ vụ án đã được khép lại. Nhà chức trách quyết định giữ kín mọi thông tin về Christina nhằm bảo vệ quyền riêng tư.
Quan trọng hơn, họ có thể nghỉ 5 ngày (hưởng nguyên lương) mà không cần đi khám để xin xác nhận của cơ quan y tế.
Sự thoải mái của chính sách này kéo theo tỷ lệ lao động nghỉ ốm cao nhất châu Âu. Năm 2023, trung bình một người lao động báo nghỉ gần 20 ngày. Từ năm 2026, chính phủ Đức đề xuất thắt chặt quy định nghỉ ốm nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng phúc lợi và giảm gánh nặng tài chính 82 tỷ euro mỗi năm.
Sự khác biệt cốt lõi của Đức so với mặt bằng chung châu Âu là không áp dụng thời gian chờ. Tại Anh và Pháp, người lao động không được trả lương trong ba ngày đầu báo ốm. Từ ngày thứ tư, lao động Pháp được bảo hiểm chi trả 50% lương cơ bản, trong khi lao động Anh chỉ nhận khoản trợ cấp cố định khoảng 116 bảng mỗi tuần, chưa tới 20% lương trung bình.
Ngay cả tại các quốc gia nổi tiếng về phúc lợi như Thụy Điển, ngày nghỉ ốm đầu tiên cũng không được trả lương để hạn chế các trường hợp nghỉ ngắn ngày, từ ngày thứ hai mức chi trả giảm xuống còn 80%. Tại Hà Lan, dù doanh nghiệp chi trả 70-100% lương cho người ốm nhưng nhân viên phải chịu sự giám sát y tế và quy trình ép buộc quay lại làm việc khắt khe từ cơ quan chức năng.
Nhiều doanh nghiệp phàn nàn hệ thống nghỉ ốm đang bị lạm dụng. Họ đánh giá một bộ phận lao động trẻ tận dụng quy định để nghỉ nhiều hơn mức cần thiết, tạo áp lực lên dây chuyền sản xuất và chi phí vận hành.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo tại Munich ghi nhận khoảng 11% doanh nghiệp tại Đức bị giảm hiệu suất lao động khi chuyển giao sang thế hệ trẻ. Nghiên cứu của tổ chức Ernst & Young cũng chỉ ra mức độ gắn kết với công việc của lao động trẻ đang giảm. Chỉ khoảng 30% nhân sự Gen Z cho biết họ cần nỗ lực hết mình vì mục tiêu công ty, trong khi ở thế hệ trước, con số này vượt 50%.
Trước tình hình này, Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) đưa ra đề xuất siết lại chế độ nghỉ ốm. Người lao động sẽ bị trừ lương ngay từ ngày đầu tiên báo nghỉ. Ngược lại, những người nghỉ không quá 5 ngày mỗi năm sẽ được nhận thưởng. Mục tiêu của chính sách là hạn chế tình trạng nghỉ vì các bệnh nhẹ và khuyến khích người lao động đến văn phòng.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz ủng hộ quan điểm thắt chặt kỷ luật lao động. Ông cho biết con số 14,8 ngày nghỉ ốm - tương đương gần ba tuần không làm việc mỗi năm - là mức không cần thiết và khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó.
"Cân bằng công việc, cuộc sống và tuần làm việc bốn ngày không đủ để duy trì mức độ thịnh vượng của đất nước trong tương lai. Chúng ta cần làm việc chăm chỉ hơn", ông nói trong bài phát biểu đầu năm 2026.
Thực tế, tỷ lệ vắng mặt một phần bắt nguồn từ tình trạng kiệt sức trên diện rộng thời kỳ hậu đại dịch. Việc cắt giảm nhân sự ở nhiều công ty khiến nhóm quản lý cấp trung phải gánh vác khối lượng công việc lớn hơn.
Trong bối cảnh áp lực từ trí tuệ nhân tạo (AI) và làn sóng sa thải gia tăng, một bộ phận người lao động chọn cách dùng ngày nghỉ ốm như một phương án để phục hồi sức khỏe, tìm việc mới hoặc né tránh môi trường làm việc căng thẳng.
Ngày 23-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, anh Nguyễn Hữu Phước (42 tuổi, ngụ tổ dân phố 2, phường Sông Trí, Hà Tĩnh) xác nhận mình là tài xế taxi đã chở bà V. đến trụ sở công an thay vì đến ngân hàng để chuyển tiền, giúp bà tránh được vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Anh Phước kể khoảng 8h30 sáng 22-4, anh lái xe đến nhà bà V. (64 tuổi, ngụ phường Hải Ninh, Hà Tĩnh) để chở bà đến chi nhánh Ngân hàng Agribank trên địa bàn phường Sông Trí.
Trên đường đi, thấy bà V. liên tục giục đi nhanh, anh đề nghị cung cấp địa chỉ cụ thể để tìm đường ngắn nhất.
Lúc này, bà V. đưa điện thoại cho anh xem đoạn tin nhắn với một người khác, trong đó yêu cầu bà đến chi nhánh Ngân hàng ACB để chuyển tiền.
"Nhận thấy nội dung tin nhắn có nhiều chi tiết bất thường, lại mâu thuẫn với địa chỉ ngân hàng bà cung cấp nên tôi hỏi chuyển tiền cho ai. Bà nói chuyển tiền để nhận quà", anh Phước kể.
Qua quan sát và đọc thêm các tin nhắn, anh Phước nghi bà V. bị đối tượng xấu thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản. Dù đã gần đến ngân hàng, anh vẫn đề nghị bà ngồi yên trên xe và chở thẳng đến Công an phường Sông Trí.
Tại đây, lực lượng công an đã trấn an, giải thích phương thức lừa đảo, giúp bà V. nhận ra sự việc và từ bỏ ý định chuyển tiền.
Theo thông tin ban đầu, bà V. quen một người lạ qua mạng xã hội Facebook. Sau thời gian tạo lòng tin, người này hứa tặng quà, điện thoại iPhone và 50.000 USD, đồng thời yêu cầu bà chuyển tiền để làm thủ tục nhận quà.
Tin lời, bà V. bắt taxi đến ngân hàng để chuyển tiền nhưng đã được tài xế phát hiện dấu hiệu bất thường và kịp thời đưa đến công an, tránh thiệt hại.
