Cô Hoàng Thị Chung, giáo viên (GV) Trường tiểu học Đền Lừ (P.Tương Mai, Hà Nội), cho biết cô có gần 30 năm trong nghề, đạt được rất nhiều thành tích như: GV giỏi cấp quận, chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, sáng kiến kinh nghiệm được giải cấp TP, giải thưởng cuộc thi thiết kế bài giảng cấp quốc gia… nhưng vẫn chưa được xét thăng hạng vì năm 2023 Q.Hoàng Mai (cũ) yêu cầu chỉ GV giữ chức vụ mới được thăng hạng. Do vậy, cô Chung có mong muốn những GV đủ điều kiện như cô được xét thăng hạng mà không bị gạt khỏi danh sách bởi những quy định do cơ sở tự đặt ra, để đảm bảo quyền lợi chính đáng của GV.
Cô Vũ Thị Kim Tiến, GV Trường THPT Mê Linh (Hà Nội), chia sẻ năm 2017, cô tham gia kỳ thi thăng hạng do Sở Nội vụ Hà Nội tổ chức nhưng không đỗ. Đến năm 2023, cô nghe nói có đợt thi tuyển lần 2 và trường cô có 2 hồ sơ nộp để thi, còn lại chờ có đợt xét thì nộp. Tuy nhiên sau đó, Sở Nội vụ lại quyết định không thi mà chuyển sang xét tuyển.
Cũng theo cô Tiến, sau 1 đợt thi và 1 đợt xét, trường cô có 12 trường hợp được thăng hạng. Chủ yếu là những người chưa có nhiều kinh nghiệm, chưa có bề dày thành tích, trong khi 2 phó hiệu trưởng, 5 tổ trưởng chuyên môn và 5 tổ phó chuyên môn, hàng chục GV khác có bề dày thành tích và kinh nghiệm dạy học từ gần 30 năm lại không được xét thăng hạng. Đây là việc làm bất bình đẳng, thiệt thòi cho các GV có tuổi, có nhiều cống hiến lại chịu ấm ức và bất công.
Tương tự, cô Hồ Thị Xuân Thu, GV Trường phổ thông liên cấp Khương Hạ (Hà Nội), cho biết: “Năm 2023, tôi và 4 thầy cô trong trường thừa điều kiện thăng hạng, danh sách đã được gửi lên. Sau đó, 5 GV bị nhà trường gạt lại, trong khi đó thầy hiệu phó của trường bị thiếu điều kiện lại được gửi đi xét thăng hạng và bị đánh trượt. Trường đã làm mất cơ hội thăng hạng của GV. Hai năm vừa qua đều không có đợt thăng hạng nào. GV rất thiệt thòi, ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần”.
Thầy Nguyễn Văn Đường, GV Trường THPT Phú Xuyên A (Hà Nội), cho biết trong năm 2023, khi nhiều trường THPT tại Hà Nội tạo điều kiện tối đa cho GV đủ điều kiện được thăng hạng thì tại đơn vị của thầy chỉ tiêu lại bị “bóp lại”. Sau khi được xét thì số lượng GV được thăng hạng trong cả hai đợt (năm 2020 và 2023) cũng chưa đủ 50%. Điều này tạo ra sự bất bình đẳng lớn ngay trong cùng một hệ thống giáo dục.
Nhiều ý kiến cho rằng với đồng lương GV eo hẹp, việc thăng hạng không chỉ là sự ghi nhận chuyên môn mà còn là nguồn động viên kinh tế thiết thực. Khi đã kịch trần lương hạng 3, thu nhập chững lại giữa bão giá, khiến những GV tâm huyết không khỏi chạnh lòng.
Thầy Nguyễn Văn Đường và nhiều GV Hà Nội cũng chỉ ra thực tế nhiều GV bị loại hồ sơ thăng hạng vì minh chứng “không thống nhất” và cho rằng đây là bất cập cần được làm rõ.
Theo quy định tại Thông tư 34/2021/TT-BGDĐT, hồ sơ xét thăng hạng GV phải đạt đủ 100 điểm. Việc đánh giá, chấm điểm, nhận xét và chịu trách nhiệm hồ sơ thuộc về hội đồng nhà trường, đứng đầu là hiệu trưởng, cùng với sự tham gia của các bộ phận chuyên môn và đoàn thể. Tuy nhiên, thực tế tại các trường THPT ở Hà Nội hiện nay cho thấy đang phát sinh nhiều bất cập.
Sở Nội vụ Hà Nội đã ban hành bảng tiêu chí chấm điểm hồ sơ với 3 nhóm tiêu chí chính, gồm: nhóm về đào tạo, bồi dưỡng; nhóm về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; nhóm về thực hiện nhiệm vụ. Đáng chú ý, ở nhóm năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, gồm nhiều tiêu chí mang tính định tính lại chưa có hướng dẫn cụ thể, thống nhất về cách hiểu và cách minh chứng. Điều này dẫn đến tình trạng mỗi GV chuẩn bị minh chứng theo một cách khác nhau, thiếu sự đồng bộ. Hệ quả là không ít GV bị loại hồ sơ ngay từ cấp trường với lý do “minh chứng chưa đủ sức thuyết phục”.
Tuy nhiên, khi GV đề nghị làm rõ thế nào là thuyết phục, thì chính người đánh giá cũng không đưa ra được tiêu chí cụ thể. Việc đánh giá mang tính cảm tính, thiếu chuẩn hóa đã trực tiếp làm mất đi cơ hội thăng hạng của nhiều GV, gây tâm lý bức xúc và hoài nghi về tính công bằng.
Nêu thực tế trên, thầy Đường cho rằng cần thiết phải quay lại đúng tinh thần Thông tư 34 của Bộ GD-ĐT khi xây dựng và áp dụng tiêu chí. Cụ thể, với các tiêu chí về trình độ đào tạo, văn bằng, chứng chỉ: minh chứng phải là các giấy tờ pháp lý rõ ràng. Với các tiêu chí về năng lực, mức độ đáp ứng yêu cầu và thực hiện nhiệm vụ: cần được hội đồng nhà trường xác nhận bằng biên bản đánh giá, nhận xét, thay vì yêu cầu GV cung cấp các minh chứng rời rạc, thiếu thống nhất. Một biên bản đánh giá có trách nhiệm của hội đồng sẽ đảm bảo tính chính xác, khách quan và thống nhất hơn nhiều so với việc mỗi GV tự chứng minh năng lực bằng các tài liệu khác nhau.
Cũng theo thầy Đường, trong trường hợp số lượng hồ sơ vượt quá chỉ tiêu, việc lựa chọn cần dựa trên nhóm tiêu chí về thực hiện nhiệm vụ, vốn đã được quy định rõ trong thông tư. Đây chính là căn cứ phản ánh thực chất năng lực và quá trình công tác của GV trong nhiều năm (ví dụ 6 năm gần nhất tại Hà Nội), từ đó giúp hội đồng có cơ sở khách quan để xét chọn, tránh cách hiểu tùy tiện dẫn đến việc loại bỏ những hồ sơ xứng đáng.
Thăng hạng không chỉ là vấn đề thủ tục, mà trực tiếp liên quan đến quyền lợi, động lực và sự công bằng trong đội ngũ nhà giáo. Vì vậy, việc hoàn thiện tiêu chí, cách thức đánh giá minh bạch, thống nhất là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Nhiều GV ở Hà Nội mong cấp có thẩm quyền quy định tỷ lệ xét thăng hạng tại các trường phổ thông phù hợp hơn; có kế hoạch thăng hạng cho GV thường xuyên theo chu kỳ ít nhất 3 năm/lần để GV đủ điều kiện có cơ hội được xét thăng hạng kịp thời, không bị bỏ lỡ quá lâu, tránh thiệt thòi cho GV.
Cô Lê Thị Nguyệt Nga, GV Trường THPT Kỹ thuật Việt Trì (Phú Thọ), nêu quan điểm: “GV không ngại tiêu chí cao, cũng không cần tiêu chí thấp. Công bằng không nằm ở việc nới tiêu chí mà nằm ở chỗ người đạt tiêu chí có thực sự được hưởng quyền lợi tương xứng hay không. Nếu câu trả lời vẫn là chờ chỉ tiêu, áp tỷ lệ thì mọi sự “nới lỏng” cũng chỉ dừng lại trên giấy”.
Hội thảo Toán học Hà Nội - Singapore diễn ra ngày 4 và 5/4, do khoa Toán của Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và Viện nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) tổ chức.
Song song chuỗi bài giảng đại chúng, GS Han Fei, Phó khoa Toán NUS, khuyến khích sinh viên Việt Nam ứng tuyển vào chương trình cao học toán của trường, đặc biệt là chương trình tiến sĩ.
Ông cho hay khoa có 120 nghiên cứu sinh tiến sĩ nhưng lượng học viên Việt còn ít, chỉ 3-5 người. GS Fei cho rằng con số này chưa tương xứng với quy mô dân số và tiềm năng về nguồn học viên.
"Chúng tôi rất thích sinh viên Việt Nam. Các bạn có nền tảng giáo dục cao, thông minh, chăm chỉ, thái độ tốt", GS Fei nói, kỳ vọng số nghiên cứu sinh người Việt sẽ tăng lên.
Theo ông, họ sẽ được nâng cao kỹ năng nghiên cứu, mang kinh nghiệm và kiến thức trở về đóng góp cho Việt Nam. Ở chiều ngược lại, họ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và môi trường đa văn hóa ở NUS.
Ông Fei khuyến khích sinh viên Việt Nam ứng tuyển vào chương trình tiến sĩ Toán, ba chương trình thạc sĩ Toán, Tài chính định lượng và Khoa học dữ liệu và học máy.
Trong đó, chương trình thạc sĩ Toán là bước chuyển tiếp cho những sinh viên muốn học lên tiến sĩ và trở thành nhà nghiên cứu. Hai chương trình thạc sĩ còn lại định hướng giúp sinh viên đáp ứng nhu cầu của thị trường việc làm trong thời kỳ AI bùng nổ.
Về hướng giảng dạy và nghiên cứu, ngoài các lĩnh vực toán thuần túy, khoa Toán NUS tập trung phát triển ứng dụng vào Khoa học dữ liệu, Tin sinh học, Khoa học tính toán và phân tích số, Tối ưu hóa và Xử lý ảnh.
GS Đinh Tiến Cường, thành viên Hội đồng khoa học của VIASM, nhận định Singapore đang phát triển nhanh hơn sức tưởng tượng của nhiều người về khoa học công nghệ. So với khi ông bắt đầu làm việc tại đây 11 năm trước, ngày càng nhiều sinh viên quốc tế từ châu Âu hay Mỹ tới học, thay vì chỉ sinh viên ở châu Á.
Anh Trần Chiêu Minh, giáo sư bậc một tại khoa Toán NUS, đánh giá sinh viên Việt có cơ hội cạnh tranh ngang ngửa với những sinh viên giỏi tại NUS. Anh bày tỏ hy vọng có thêm nhiều hoạt động cộng tác của khoa tại Việt Nam.
Theo thông tin, nghiên cứu sinh tiến sĩ được trả toàn bộ học phí, nhận trợ cấp 4.000 SGD (khoảng 82 triệu đồng) mỗi tháng và 10.000 SGD chi phí đi lại tới các hội nghị, trường hè quốc tế,... Họ có thể nhận thêm 4.100-4.300 SGD nếu đạt học bổng của trường.
Sinh viên thạc sĩ cần tự trả học phí. Riêng nhóm tới từ ba trường đối tác của NUS tại Việt Nam, gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP HCM và Đại học Bách khoa Hà Nội, có thể đăng ký học bổng NUS ASEAN Master's để được miễn.
Năm nay, hạn cuối nộp hồ sơ cho kỳ tuyển sớm với chương trình thạc sĩ Toán tại NUS là 15/7. Với bậc tiến sĩ, ứng viên muốn bắt đầu kỳ học tháng 1 năm sau cần hoàn thành mọi giấy tờ trước 15/5. Sinh viên nộp đơn qua cổng tuyển sinh của trường.
Đại học Quốc gia Singapore hiện đứng thứ 8 thế giới theo xếp hạng năm 2026 của QS và thứ 17 theo THE. Trong đó, chất lượng đào tạo Toán trong top 8 toàn cầu, theo QS.
Thông tư sửa quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ ngày 15.4.
Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Quy định mới dù vẫn giữ quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần trong nhà trường với các đối tượng học sinh cần phụ đạo, bồi dưỡng, ôn thi, nhưng bổ sung trường hợp học sinh có nhu cầu học thêm vượt quá 2 tiết/tuần thì giám đốc sở GD-ĐT xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh thời lượng tổ chức dạy thêm theo đề nghị của hiệu trưởng, người đứng đầu cơ sở giáo dục.
Với tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải thực hiện các yêu cầu như:
Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; công khai, cập nhật thường xuyên trên trang thông tin điện tử hoặc niêm yết tại nơi cơ sở dạy thêm đặt trụ sở về các môn học được tổ chức dạy thêm; thời lượng dạy thêm đối với từng môn học theo từng khối lớp; địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, học thêm; danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm trước khi tuyển sinh các lớp dạy thêm, học thêm để bảo đảm sự tham gia giám sát của học sinh, gia đình và cộng đồng xã hội .
Thông tư mới cũng bãi bỏ các quy định liên quan đến trách nhiệm của UBND cấp huyện, phòng GD-ĐT và bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã, các cơ quan quản lý giáo dục và các cơ quan liên quan trong việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm.
Sở GD-ĐT và UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong việc thanh tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý khi được yêu cầu; thiết lập và công khai niêm yết số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
UBND cấp xã thực hiện theo dõi, kiểm tra và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền giám sát việc tuân thủ quy định của pháp luật về thời giờ làm việc, giờ làm thêm và các quy định của pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ của các tổ chức, cá nhân dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường theo đúng thẩm quyền được pháp luật quy định.
Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách "Tự kỷ - một phần của thế giới này".
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: "Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại "giao tiếp" với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu".
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những "ánh mắt" ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn "chấp nhận" sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
"Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất", ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
