Theo Đài CNN, trước khi các phi hành gia Artemis II lên tàu Orion, một phần mô sinh học của họ đã được gửi đi trước dưới dạng các “chip nội tạng” (organ chips). Đây là những thiết bị nhỏ bằng chiếc USB, chứa mô tủy xương của bốn thành viên phi hành đoàn.
Thí nghiệm mang tên AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response), cho phép các nhà khoa học mô phỏng và theo dõi cách tế bào phản ứng với môi trường không gian sâu – nơi có bức xạ cao và tình trạng vi trọng lực kéo dài.
Theo Giám đốc bộ phận khoa học sinh học và vật lý của NASA Lisa Carnell, đây là lần đầu tiên một nghiên cứu như vậy được triển khai: “Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây”.
Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là tìm hiểu phản ứng miễn dịch riêng biệt của từng cá nhân, vì khả năng kháng bức xạ của mỗi người là không giống nhau: có người sở hữu cơ chế bảo vệ tự nhiên tốt, trong khi người khác lại nhạy cảm hơn với môi trường khắc nghiệt.
Các dữ liệu được hy vọng sẽ mở đường cho y học cá nhân hóa trong không gian – từ việc chuẩn bị thuốc men phù hợp đến thiết kế bộ kit y tế riêng cho từng phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, thậm chí là hành trình tới sao Hỏa.
Theo CNN, khác với thời kỳ sứ mệnh Apollo, khi các phi hành gia chỉ lưu lại Mặt trăng vài ngày, các nhiệm vụ tương lai dự kiến kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng.
Do đó, việc gửi “chip nội tạng” đi trước sẽ giúp các nhà khoa học dự đoán chính xác các rủi ro sức khỏe, đảm bảo an toàn tối đa cho sự sinh tồn của con người ngoài Trái đất.
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) dẫn lời Công ty Lọc dầu và Phân phối Quốc gia Iran cho hay nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công lúc 10h (khoảng 13h30 giờ Hà Nội), bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được công bố rạng sáng nay.
IRIB đưa tin lực lượng cứu hộ đã có mặt để dập tắt đám cháy, song không nêu rõ bên nào đứng sau vụ tấn công. "Nhờ sơ tán kịp thời nhân viên, cho đến nay chưa ghi nhận thương vong nào", công ty thông báo.
Vài giờ sau cuộc tấn công, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Kuwait, theo IRIB.
Kuwait hôm nay cho biết đợt tấn công của Iran đã gây thiệt hại "đáng kể" cho các nhà máy điện và khử mặn nước biển, cùng các cơ sở dầu mỏ.
Bộ Quốc phòng UAE cũng xác nhận nước này đã phải đối phó với tên lửa và UAV từ Iran vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong bài đăng trên mạng xã hội nói rằng họ "không tin tưởng" những lời hứa của Mỹ dù hai bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
"IRGC đang tuân theo mệnh lệnh của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng", tuyên bố cho hay.
IRGC kêu gọi các nước vùng Vịnh chấm dứt hợp tác với Mỹ, thêm rằng "chúng tôi sẽ đáp trả mọi hành động gây hấn một cách mạnh mẽ hơn". Lực lượng này cũng tuyên bố đã nhắm mục tiêu các khu phức hợp năng lượng và đường ống dẫn dầu có liên quan tới Mỹ và Israel trong đêm qua, gồm cả cơ sở dầu mỏ tại thành phố Yanbu của Arab Saudi.
Nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan xử lý dầu thô được khai thác từ mỏ gần đó, nơi cung cấp dầu chất lượng cao nhất của Iran để xuất khẩu, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Năm 2020, đây là nhà máy lọc dầu lớn thứ 10 của Iran, xử lý trung bình 60.000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran trong hai tuần. Iran sau đó xác nhận thông tin, thêm rằng Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian này "với sự điều phối từ lực lượng vũ trang".
Hàng chục cảnh sát chống bạo động đội mũ bảo hiểm và mang khiên đã dàn hàng trên các con phố khi những người biểu tình đòi tăng lương tiến qua trung tâm thủ đô Caracas của Venezuela.
Cảnh sát đã bắn hơi cay khi người biểu tình tiến đến cách phủ tổng thống vài dãy nhà. Một người biểu tình bị thương ở cánh tay sau khi bị trúng đá ném trong cuộc hỗn loạn.
Những người biểu tình hô vang "vâng, chúng ta có thể!" khi họ tiếp tục đòi tăng lương trong bối cảnh mức lương hiện nay thấp đến mức nhiều người phải vô cùng chật vật để sinh tồn.
Những cuộc đụng độ mới phản ánh sự giận dữ ngày càng tăng ở Venezuela, khi Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez bị cho là đã thất bại trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo AFP.
Hôm 8.4, bà Rodriguez đã thông báo trên truyền hình về việc tăng lương vào ngày 1.5 nhưng không tiết lộ mức tăng cụ thể.
Những người biểu tình đang yêu cầu tăng lương cơ bản chứ không chỉ tăng trợ cấp, vốn đã được tăng trong quá khứ trong khi tiền lương vẫn trì trệ. "Chúng tôi đang yêu cầu một mức lương đủ sống ngay bây giờ, bởi vì những gì bà Delcy Rodriguez nói tối qua là một trò đùa", bà Mariela Diaz, một người về hưu 65 tuổi, nói.
Mức lương tối thiểu hằng tháng ở Venezuela là 130 bolivar (0,27 USD), thấp hơn khoảng 330 lần so với mức chuẩn nghèo của Liên Hiệp Quốc là 3 USD/ngày. Các công đoàn và người lao động phàn nàn về mức lương "chết đói" đã không được tăng từ năm 2022.
Ông Jesus Godoy, người đã cống hiến hơn 20 năm cho dịch vụ công, đã cho phóng viên AFP xem hai tờ 100 bolivar trong túi, tương đương khoảng 0,4 USD, và nói: "Tôi thậm chí không đủ tiền mua một gói bột mì".
Ông Godoy cáo buộc các quan chức chính phủ "đi lại bằng những chiếc SUV cỡ lớn có vệ sĩ, trong khi người dân Venezuela bình thường phải chịu khổ".
Phiếu trợ cấp của chính phủ giúp tăng thu nhập lên 150 USD/tháng, nhưng con số đó vẫn còn thiếu rất nhiều so với số tiền ước tính một gia đình cần để mua thực phẩm thiết yếu là 645 USD, theo AFP.
