Xung đột Trung Đông khiến 20% sản lượng dầu khí toàn cầu qua eo biển Hormuz tắc nghẽn, đẩy giá cả nhiên liệu tăng cao. Bên cạnh gấp rút tiết kiệm năng lượng và củng cố dự trữ, một số quốc gia phát tín hiệu tập trung hơn cho năng lượng sạch.
Công ty xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings dự báo đầu tư vào điện tái tạo và pin lưu trữ sẽ tăng ở các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, bao gồm cả những nước châu Âu. Trong khi, Trung Quốc đang là nhà cung cấp dẫn đầu thế giới về pin lưu trữ, thiết bị năng lượng mặt trời và xe điện.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Trung Quốc sản xuất hơn 85% pin và 70% xe điện toàn cầu. Vì thế, AP cho rằng ngành công nghiệp “xanh” của nước này dự báo hưởng lợi nhờ cuộc xung đột Trung Đông.
Các nhà đầu tư đồng quan điểm, đặt cược rằng chiến sự sẽ thúc đẩy nhu cầu phát triển năng lượng tái tạo, giúp các nhà cung cấp Trung Quốc hưởng lợi. Trong tháng 3, cổ phiếu của CATL và BYD tại Hong Kong đã tăng lần lượt 24% và 11%.
Tại Anh, nhu cầu thuê xe điện tăng hơn 30% trong ba tuần đầu tháng 3 so với cùng kỳ tháng 2, theo Octopus Energy. Tập đoàn năng lượng tái tạo này cũng ghi nhận doanh số bán các hệ thống điện mặt trời áp mái gia tăng.
Indonesia, nước xuất khẩu than lớn nhất thế giới, đang có triển vọng trở thành khách hàng công nghệ xanh lớn của Trung Quốc. Vào tháng 3, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto tuyên bố thúc đẩy phát triển xe điện, bao gồm kế hoạch sản xuất ôtô điện và mở rộng cơ sở hạ tầng sạc.
Giấc mơ điện hóa giao thông đang thu hút chú ý trở lại, theo Putra Adhiguna, nhà nghiên cứu tại viện Energy Shift Institute (Jakarta). Các công ty Trung Quốc đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch Indonesia.
Họ đã ký các thỏa thuận trị giá hơn 54 tỷ USD với công ty điện lực nhà nước vào năm 2023 và bổ sung thêm cam kết 10 tỷ USD trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Prabowo vào năm 2024. “Các công ty Trung Quốc sẽ hưởng lợi trực tiếp về mặt tài chính”, nhà nghiên cứu Sam Reynolds tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) trụ sở tại Mỹ, đánh giá.
Khi thế giới đối mặt với sự mong manh của nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, các tập đoàn công nghiệp lớn như BYD hay CATL có vị thế tốt để tận dụng nhu cầu các sản phẩm phát thải thấp đang gia tăng.”Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với sự phát triển ngành năng lượng và địa chính trị đã được chứng minh hoàn toàn đúng đắn bởi cuộc xung đột Iran”, ông Sam Reynolds tại IEEFA, nhận định.
Hơn một thập kỷ trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gắn an ninh năng lượng với an ninh quốc gia. Kể từ đó, nước này đã tăng phát triển năng lượng tái tạo, dù nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm ưu thế trong cơ cấu năng lượng quốc gia.
Kế hoạch 5 năm đến 2030 của Trung Quốc tiếp tục ưu tiên các ngành công nghiệp xanh. “Họ đang ở vị thế tiên phong trong lĩnh vực này, hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, chắc chắn hơn cả Mỹ”, Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, nhận định.
Thực tế, cả trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong các công nghệ sạch đã ngày càng nới rộng. Vài năm qua, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đã mở rộng phát triển và sản xuất xe điện, tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn các đối thủ Mỹ, châu Âu. Họ cung cấp các mẫu xe rẻ hơn và giành được thị phần ở một số khu vực, như Đông Nam Á.
Hay như Pakistan đã nhập khẩu hơn 50 gigawatt tấm pin mặt trời “made in China” vào tháng 12/2025. Tính chung tháng cuối năm ngoái, xuất khẩu hàng công nghiệp xanh Trung Quốc gồm xe điện, pin mặt trời và pin lưu trữ đạt kỷ lục gần 22,3 tỷ USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước, theo viện nghiên cứu Ember.
Trong khi, nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã giảm đầu tư vào năng lượng tái tạo và dựa vào nguồn tài nguyên dầu khí để thúc đẩy xuất khẩu năng lượng, nhằm đạt được điều mà ông Trump mô tả là “sự thống trị năng lượng”.
Bà Amy Myers Jaffe, chuyên gia tại Trung tâm Quan hệ Toàn cầu thuộc Đại học New York, dự báo cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông “giúp ích cho ngành công nghiệp Trung Quốc trên toàn cầu và tổn hại cho ngành công nghiệp ôtô Mỹ”.
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
"Luật chơi" mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 440 đồng, xuống 26.530 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 hạ 690 đồng, có giá mới 24.730 đồng.
Các mặt hàng dầu giảm 320-1.940 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 42.840 đồng và 24.270 đồng.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Mặt hàng
Giá mới
Thay đổi
Xăng RON 95-III
26.530
- 440
Xăng E5 RON 92
24.730
- 690
Dầu diesel
42.840
- 1.940
Dầu mazut
24.270
- 320
Đơn vị: đồng/lít hoặc kg, tùy loại.
Tại kỳ điều hành hôm nay, liên Bộ không trích lập, đồng thời ngừng sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này có xu hướng giảm trước diễn biến Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Bình quân 4 ngày qua, giá xăng RON 95 thành phẩm giảm 1,8%, diesel hạ 14,5%, mazut 1,5%.
Theo số liệu cập nhật ngày 8/4, giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam đang ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn phần lớn các nước có chung đường biên giới. Cụ thể, giá xăng tại Việt Nam thấp hơn đáng kể so với Singapore (70.328 đồng một lít), Lào (50.928 đồng), Campuchia (36.380 đồng) và Thái Lan (35.494 đồng). So với Trung Quốc (34.827 đồng), nơi giá bán được nhà nước khống chế, mức giá tại Việt Nam cũng thấp hơn.
Với dầu diesel, giá tại Việt Nam thấp hơn Singapore (86.985 đồng một lít), Lào (63.180 đồng) và Campuchia (54.044 đồng). Tuy nhiên, mức giá trong nước cao hơn Trung Quốc (31.733 đồng) và Thái Lan (40.817 đồng) - hai quốc gia có cơ chế can thiệp và trợ giá mạnh của Chính phủ.
Xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 14 kỳ điều hành, có thời điểm giá xăng RON 95 gần chạm ngưỡng 40.000 đồng, dầu diesel 45.000 đồng một lít.
Tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đảm bảo đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với hàng tồn kho hiện tại (2,6-2,8 triệu m3), nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này, theo Thứ trưởng.
Để đảm bảo cung ứng xăng dầu trong nước, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đề nghị các thương nhân đầu mối, phân phối tiếp tục đa dạng nguồn hàng, có kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu tháng 5.
Công ty Chứng khoán VPS (HoSE: VCK) vừa công bố báo cáo tài chính quý 1-2026 với kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh, thiết lập mức lợi nhuận cao nhất theo quý từ trước đến nay.
Trong kỳ, tổng doanh thu hoạt động đạt 2.519 tỉ đồng, tăng 72% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng thêm 1.051 tỉ đồng so với quý 1-2025. Đây là mức doanh thu theo quý cao nhất của doanh nghiệp kể từ quý 4-2021.
Xét theo cơ cấu, doanh thu môi giới đạt 1.003 tỉ đồng, tăng 73% so với cùng kỳ; lãi từ hoạt động cho vay đạt 948 tỉ đồng, tăng 88,5%; lãi từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 393 tỉ đồng, tăng 75%.
Ngoài ra, công ty ghi nhận 58 tỉ đồng lãi từ tài sản tài chính sẵn sàng để bán (AFS), trong khi cùng kỳ năm trước không phát sinh khoản mục này.
Chi phí hoạt động trong quý 1 tăng 72% lên 920 tỉ đồng, trong đó riêng chi phí môi giới chiếm 837 tỉ đồng, tăng 68%.
Sau khi trừ chi phí, VPS ghi nhận lợi nhuận trước thuế 1.547 tỉ đồng, tăng 68% so với quý 1-2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.235 tỉ đồng, tăng 67,8%, đều là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động theo quý.
Năm 2026, VPS đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế 5.750 tỉ đồng. Như vậy sau quý đầu năm, công ty đã thực hiện khoảng 27% mục tiêu cả năm.
Trên thị trường, VPS tiếp tục dẫn đầu thị phần môi giới cổ phiếu trên HoSE với tỉ lệ 15,32%, tăng so với mức 14,28% của quý 4-2025, qua đó nới rộng khoảng cách với nhóm công ty xếp sau.
Tại thời điểm ngày 31-3-2026, tổng tài sản của VPS đạt 53.217 tỉ đồng, tăng 10% so với đầu năm.
Trong đó các khoản cho vay chiếm tỉ trọng lớn nhất với 30.407 tỉ đồng.
Riêng dư nợ cho vay ký quỹ (margin) đạt 29.979 tỉ đồng, tăng 36% so với đầu năm, trong khi cho vay ứng trước tiền bán đạt 428 tỉ đồng.
Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả của công ty tăng 18% so với đầu năm, lên 23.120 tỉ đồng.
Tại thời điểm 31-3-2026, danh mục đầu tư cổ phiếu của VPS chỉ chiếm tỉ trọng rất nhỏ, chưa đến 1% tổng giá trị danh mục FVTPL.
Cụ thể tổng thể, danh mục tài sản FVTPL của VPS có giá gốc 9.353,0 tỉ đồng và giá trị hợp lý 9.346,1 tỉ đồng, tương ứng lỗ khoảng 6,9 tỉ đồng (-0,07%) tại thời điểm cuối quý.
Cổ phiếu đăng ký giao dịch trên UPCoM có giá gốc khoảng 596 triệu đồng và giá trị hợp lý đạt khoảng 2,1 tỉ đồng, tương ứng tăng hơn 250%. Tương tự, cổ phiếu niêm yết có giá gốc 14,2 tỉ đồng và giá trị hợp lý 20 tỉ đồng, tương ứng tăng khoảng 41%.
Ở chiều ngược lại, các khoản đầu tư vào tài sản thu nhập cố định chiếm khoảng 84,6% danh mục, tương ứng 7.913,3 tỉ đồng tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi cùng 1.409,6 tỉ đồng trái phiếu. Các khoản mục này không ghi nhận chênh lệch đáng kể so với giá gốc.
