Mục Lục
ToggleCalifornia còn nhập khẩu nhiên liệu máy bay và xăng từ những nước có hệ thống lọc dầu phụ thuộc vào nguồn dầu thô từ vịnh Ba Tư, theo báo The Wall Street Journal hôm 8.4.
Cụ thể, Ủy ban Năng lượng California thống kê bang này nhập khẩu khoảng 20% lượng nhiên liệu máy bay từ nước ngoài, chủ yếu từ Hàn Quốc. Bang cũng nhập hơn 25% lượng xăng tiêu thụ, trong đó khoảng 2/3 đến từ Hàn Quốc, Ấn Độ và Đài Loan. Và những nguồn này đang bị đe dọa vì chiến sự tại Iran.
Trong lúc eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, Hàn Quốc và Ấn Độ, hai nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho California, đang giảm mạnh xuất khẩu, từ đó đe dọa nguồn cung năng lượng của bang này.
Công ty phân tích thị trường Vortexa (trụ sở ở Anh) ước tính Hàn Quốc trong tháng 4 sẽ chỉ vận chuyển được khoảng một nửa lượng nhiên liệu máy bay so với bình thường cho California.
“Nếu không được giải quyết nhanh chóng, tình hình sẽ vô cùng chật vật”, The Wall Street Journal dẫn lời ông Andy Walz, người phụ trách mảng kinh doanh lọc dầu, đường ống và hóa chất của Tập đoàn dầu khí Chevron của Mỹ.
Nguồn tài chính dồi dào của California vẫn cho phép tiểu bang đáp ứng nhu cầu về các sản phẩm lọc dầu như nhiên liệu máy bay và xăng trong tháng 4. Thế nhưng, tình trạng thiếu hụt nhiều khả năng sẽ xảy ra trong những tháng tới, theo cảnh báo của ông Walz.
Các nhà máy lọc dầu châu Á đang sử dụng lượng tồn kho sẵn có, và một số nước như Nhật Bản và Hàn Quốc đã bắt đầu xả kho dự trữ dầu chiến lược để làm dịu tình hình.
Thế nhưng, ông Walz cho rằng sẽ đến thời điểm những nguồn cung sẽ cạn kiệt.
Giá xăng dầu thường là điểm nóng chính trị tại bang California. Giá xăng trung bình hôm 7.4 ở tiểu bang là 5,93 USD/gallon, cao hơn 1,75 USD/gallon so với mặt bằng chung trên toàn nước Mỹ.
Sản lượng dầu thô của bang đã giảm hơn 50% trong 20 năm qua, một phần do các mỏ dầu đã khai thác lâu, trong khi các tập đoàn như Chevron, Occidental Petroleum chuyển hướng đầu tư sang bang khác có ít quy định hơn.
Quốc hội Việt Nam hôm nay bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước, ông Lê Minh Hưng giữ chức Thủ tướng và ông Trần Thanh Mẫn giữ chức Chủ tịch Quốc hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cho rằng kết quả này thể hiện sự tin tưởng cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với sự lãnh đạo của đồng chí Tô Lâm, theo Bộ Ngoại giao.
Lãnh đạo Lào cho biết sẵn sàng "kề vai sát cánh" cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục vun đắp cho quan hệ song phương cũng như góp phần vào việc giữ vững hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển bền vững trong khu vực và trên thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh việc tăng cường đoàn kết và hợp tác là phù hợp với lợi ích chung của hai Đảng, hai nước trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp hiện nay. Ông bày tỏ sẵn sàng cùng đồng chí Tô Lâm duy trì trao đổi chiến lược, định hướng xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung - Việt tiến lên phía trước.
Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, quan hệ hai nước sẽ tiếp tục được củng cố và nâng lên tầm cao mới.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đánh giá quyết định của Quốc hội một lần nữa chứng tỏ uy tín chính trị cao nhất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và sự ủng hộ rộng rãi nhất đối với đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, bảo vệ quyền lợi của đất nước trên trường quốc tế.
Tổng thống Putin tin tưởng rằng việc Tổng Bí thư Tô Lâm giữ cương vị Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Nga và Việt Nam.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tình hữu nghị giữa hai nước sẽ tiếp tục phát triển ngày càng mạnh mẽ. Ông cũng bày tỏ mong muốn được hợp tác chặt chẽ để tiếp tục làm sâu sắc hơn Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường và Thủ tướng Campuchia Hun Manet gửi thông điệp chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng. Các lãnh đạo khẳng định sẵn sàng hợp tác với Thủ tướng để tăng cường quan hệ song phương, bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao vai trò và vị thế ở khu vực và trên thế giới.
Trong thông điệp chúc mừng đồng chí Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Cuba Esteban Lazo Hernandez tin tưởng hai bên sẽ tiếp tục tăng cường mối quan hệ lâu đời giữa hai Quốc hội.
Huyền Lê
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cac-nuoc-chuc-mung-lanh-dao-chu-chot-cua-viet-nam-5059706.html
Trong một tuyên bố được phát trực tiếp kéo dài 6 phút từ Nhà Trắng sáng 10.4 theo giờ Việt Nam, bà Melania Trump lần đầu gửi thông điệp công khai liên quan vụ án ông Epstein. Bà chỉ trích những thông tin nói bà có quen biết và nắm được hành vi phạm tội của ông Epstein là sai sự thật.
“Những lời dối trá liên kết tôi với tên tội phạm khét tiếng Jeffrey Epstein cần phải chấm dứt ngay hôm nay. Những lời vu khống sai sự thật về tôi từ những cá nhân và tổ chức có ý đồ xấu xa và động cơ chính trị, nhằm mục đích làm tổn hại danh tiếng của tôi để trục lợi tài chính và thăng tiến chính trị, cần phải dừng lại”, bà nói.
Đệ nhất phu nhân khẳng định lần đầu gặp ông Epstein là vào năm 2000, khi cùng đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump dự một sự kiện. Bà cho biết trước đó chưa từng gặp ông Epstein và cũng không biết về các hành vi phạm tội của tỉ phú ấu dâm.
Bà Melania Trump còn kêu gọi quốc hội tổ chức phiên điều trần công khai và mời những nạn nhân của ông Epstein làm chứng.
Hạ nghị sĩ Robert Garcia, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ, nói rằng tuyên bố của đệ nhất phu nhân “khá bất ngờ”. Ông cho biết đề nghị điều trần công khai là điều ủy ban đã vận động trong nhiều tháng qua nhưng liên tục bị bác bỏ.
Tổng thống Trump nói với Đài MS NOW rằng ông không biết gì về tuyên bố của vợ mình. Người phát ngôn của bà Melania nói Nhà Trắng biết bà sẽ ra tuyên bố công khai, thế nhưng không biết chủ đề hay nội dung bà sẽ nói.
Hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ về vụ án Jeffrey Epstein đề cập bà Melania Trump có 1 lần trao đổi email với Ghislaine Maxwell, bạn gái cũ và đồng phạm với ông Epstein. Tuy nhiên, bà nói rằng lần đó chỉ là những hồi đáp lịch sự và bình thường.
Theo Đài CBS News, hơn 10 nạn nhân của ông Epstein đã ra tuyên bố chung, nói rằng thời gian qua họ đã “thể hiện sự dũng cảm bằng việc đứng ra tố cáo, lấy lời khai”. Việc đòi hỏi nhiều hơn là sự thoái thác trách nhiệm chứ không phải công lý, tuyên bố nêu rõ.
Ông Jeffrey Epstein bị cáo buộc đứng sau đường dây mua bán tình dục trẻ vị thành niên. Ông cũng được cho là có quan hệ và ảnh hưởng đến những tỉ phú, chính khách nổi tiếng. Ông Epstein tự sát tại nhà tù ở New York hồi năm 2019 khi đang chờ xét xử các cáo buộc xâm hại tình dục.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.
Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".
"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.
Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.
Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.
Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.
Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.
Phản ứng vượt dự tính từ Iran
Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.
Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.
Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.
Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.
Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.
Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.
Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.
Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.
Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.
"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.
Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.
"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".
Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.
Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.
Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.
"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".
Lối thoát hẹp dần
Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.
Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.
Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.
Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.
Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.
"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.
Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/canh-cua-thoat-khoi-cuoc-chien-iran-dan-hep-lai-voi-ong-trump-5058155.html