Nhờ cấu tạo đơn giản, giá thành rẻ, dễ sửa chữa… hộp số sàn đã thống trị ngành công nghiệp ô tô trong nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, hiện tại đang là thời kỳ hoàng kim của các loại hộp số tự động. Theo dữ liệu mới nhất từ CarGurus, tính đến đầu năm 2026, chỉ còn 67 mẫu ô tô mới tại Anh được phân phối phiên bản số sàn, giảm đáng kể so với con số 82 mẫu của năm ngoái.
Thực tế tại thị trường Việt Nam, câu chuyện cũng tương tự. Cách đây khoảng 10 năm, hầu hết các mẫu xe phổ thông hạng A, B, C… đều có phiên bản số sàn, cắt giảm trang bị để phục vụ nhóm khách hàng chạy dịch vụ. Hiện nay, các hãng chủ yếu phân phối các mẫu xe số tự động. Những “cái tên” quen thuộc trước kia như Toyota Vios, Hyundai Accent, KIA Morning… vẫn duy trì phiên bản số sàn nhưng doanh số sụt giảm đáng kể so với trước.
Trên thị trường xe mới hiện nay, số lượng mẫu xe sử dụng hộp số 3 bàn đạp chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Nếu có cũng sẽ bị cắt giảm tối đa trang bị tiện nghi để đưa về mức giá thấp nhất.
Không riêng Việt Nam, tại nhiều quốc gia trên thế giới đang gặp áp lực hạ tầng đô thị tại các thành phố lớn, tình trạng kẹt xe diễn ra thường xuyên khiến việc điều khiển xe số sàn trở thành cực hình. Bên cạnh đó, các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao vốn hoạt động hiệu quả với các loại hộp số tự động.
Do đó, việc tích hợp các công nghệ này lên hộp số sàn vừa tốn kém, vừa phức tạp. Tuy nhiên, trong khi xe phổ thông coi số sàn là “công cụ cơ khí” thuần túy để di chuyển thì ở phân khúc xe sang, xe thể thao lại hoàn toàn khác.
Nhiều thương hiệu xe sang và xe hiệu năng cao như Porsche, BMW hay Honda với dòng Civic Type R… vẫn quyết tâm giữ lại tùy chọn số sàn và coi đó là đặc trưng thương hiệu. Đối với những khách hàng chịu chi, thao tác chân đạp côn, tay vào số là cách để “thưởng thức”. Việc trực tiếp kiểm soát vòng tua, thực hiện các thao tác dồn số mang lại cảm giác phấn khích, cảm xúc vận hành thuần túy mà những người đam mê tốc độ thực thụ luôn tìm kiếm.
Trong tương lai, khi ngành ô tô chuyển dịch hoàn toàn sang xe điện và xe tự lái, những chiếc xe số sàn sẽ mang giá trị sưu tầm và tính độc bản cao, trở thành mục tiêu săn đón của các nhà sưu tập.
Sự thoái trào của hộp số sàn là điều tất yếu theo quy luật phát triển của công nghệ. Tuy nhiên, thay vì mất đi, loại hộp số này sẽ chuyển sang một ngách sản phẩm mới, nơi đặt cảm xúc vận hành lên trên giá trị thực dụng. Việc các hãng xe sang vẫn trung thành với hộp số sàn là cách tôn vinh di sản và khẳng định rằng, lái xe còn là một nghệ thuật hưởng thụ.
Báo cáo của Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc cho biết dự án thí điểm được triển khai từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 2 năm nay trên 227 xe taxi thuộc 12 công ty vận tải trên toàn quốc. Dữ liệu thu thập được từ dự án khá lớn, với tổng quãng đường hơn 2,1 triệu km và gần 109.000 giờ lái xe.
Thiết bị ngăn ngừa nhầm bàn đạp có khả năng phát hiện các tình huống tăng tốc bất thường, như việc đạp nhầm chân ga, và can thiệp kịp thời.
Trong thời gian thử nghiệm, chức năng này đã kích hoạt 3.628 lần. Thiết bị giới hạn tốc độ can thiệp khi xe chạy quá tốc độ, với hơn 316.000 lần được kích hoạt.
Kết quả cho thấy các tình huống nguy hiểm, bao gồm tăng tốc đột ngột hay phanh gấp, đã giảm 53,4% chỉ sau 3 tháng thử nghiệm. Đồng thời, các hành vi lái xe như vượt tốc độ hay vượt xe nguy hiểm cũng giảm 21%. Điều này chứng tỏ thiết bị không chỉ trực tiếp ngăn ngừa rủi ro, mà còn nâng cao ý thức lái xe của tài xế.
Khảo sát do Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc thực hiện với gần 300 tài xế tham gia cho thấy mức độ đồng ý rằng thiết bị giúp lái xe an toàn hơn đạt 4,0/5 điểm; mức độ hài lòng chung đạt 3,87/5 điểm; 73,5% số tài xế được hỏi cho biết sẵn sàng giới thiệu thiết bị cho người khác; và 34,6% cho biết đã từng được thiết bị giúp tránh tai nạn trong thực tế.
Ông Jeong Yong Sik, Giám đốc Cơ quan An toàn Giao thông Hàn Quốc, nhấn mạnh rằng kết quả này chứng minh thiết bị không chỉ phòng tránh tai nạn mà còn là công cụ quản lý an toàn hiệu quả.
Trong thời gian tới, Hàn Quốc sẽ đẩy mạnh phổ biến các thiết bị an toàn này, đặc biệt hướng tới nhóm tài xế lớn tuổi.
Tình huống giao thông: Xe tải gắn camera hành trình di chuyển đến lối mở qua đường tại ngã ba QL1A - Nguyễn Văn Cừ (xã Vĩnh Linh), sáng 19/4. Lúc này một xe tải khác đang đứng chờ nên xe gắn camera hành trình không giảm tốc mà đi thẳng qua.
Tới gần điểm giao cắt, bất ngờ chiếc xe con từ sau xe tải chồm tới để qua đường. Khoảng cách quá gần khiến các tài xế không thể xử lý. Xe tải húc mạnh vào ôtô con, chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Thay vì chờ tới lượt qua đường theo xe tải, xe con lại tranh thủ khoảng hở để lách qua trước, dù lúc này tầm nhìn bị che khuất. Kiểu qua đường chộp giật như thế này khá phổ biến tại Việt Nam, khi một số tài xế không có thói quen xếp hàng chờ đợi. Điểm mấu chốt trong tình huống này là tài xế hoàn toàn không biết có xe nào đang đi tới ở đường thẳng hay không, nhưng vẫn "nhắm mắt" qua đường.
Vì vậy, khi đi qua khu vực mở dải phân cách tại ngã ba, tài xế cần chủ động giảm tốc, quan sát kỹ hai bên và không di chuyển khi chưa thể quan sát rõ tình hình phía trước hoặc hai bên. Nếu dừng chờ bên cạnh xe khác và bị che khuất tầm nhìn, tài xế cần kiên nhẫn chờ phương tiện đó di chuyển rồi quan sát lại đầy đủ trước khi đi tiếp, tuyệt đối không cố vượt lên hoặc di chuyển song song khi chưa đảm bảo an toàn.
Xe đi thẳng nên rà phanh, giảm tốc độ, sẵn sàng xử lý tình huống bất ngờ tại các giao lộ, đặc biệt khi phía trước có xe lớn dừng chờ. Không nên giữ tốc độ cao hay chủ quan, cần quan sát kỹ các điểm mở dải phân cách, giữ khoảng cách an toàn và luôn chuẩn bị phương án phanh hoặc đánh lái tránh va chạm.
Theo Nghị định 168 về xử phạt vi phạm giao thông, hành vi hành vi điều khiển ôtô không chú ý quan sát gây tai nạn phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Tình huống giao thông: Trên một con phố hẹp, người đàn ông đi xe máy ngược chiều sát vỉa hè đường Nguyễn Văn Cừ, Đồng Nguyên hôm 18/4. Lúc này một người đi bộ xách theo túi hàng cồng kềnh đi tới, tránh người đi xe máy nên đi ra giữa đường.
Hai ôtô vì vướng người đi bộ nên không thể đi đúng làn, phải lấn sang làn ngược chiều. Một cô gái đi xe máy từ phía sau đi tới, không tránh kịp người đi bộ, tay lái vướng vào túi hàng rồi ngã ra đường, va vào ôtô bên cạnh.
Trong khi đó ở phía đường bên kia hai em bé tầm tuổi học sinh đi xe máy điện không đội mũ bảo hiểm ngoái lại xem vụ tai nạn.
Kỹ năng lái xe: Chỉ trong vài phút, vụ tai nạn bắt nguồn từ một hành vi tưởng chừng đơn giản của người đi đường lại cho thấy sự hỗn loạn khá phổ biến trong giao thông. Ở đó, sự cơ động của xe máy khiến người sử dụng trở nên tuỳ tiện. Người đi bộ sử dụng lòng đường, dù ngay bên cạnh là vỉa hè không quá hẹp. Cô gái gặp tai nạn thì thiếu tập trung quan sát. Và cuối cùng, trẻ em vô tư sử dụng xe máy, xe đạp điện mà không đội mũ bảo hiểm.
Dù di chuyển bằng phương tiện, hình thức nào, người tham gia giao thông cũng cần ghi nhớ tuân thủ tuyệt đối luật an toàn giao thông cho loại phương tiện của mình, luôn tập trung quan sát rộng để đọc sớm các tình huống có thể xảy tới.
