Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến các nhà quản lý và các chuyên gia về giải pháp để làm sao xe buýt trở thành phương tiện chủ yếu của người dân.
* PGS.TS Vũ Anh Tuấn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường ĐH Việt Đức):
Chính sách miễn vé xe buýt có thể tạo ra “cú hích” ban đầu, giúp người dân tiếp cận và trải nghiệm giao thông công cộng. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ, việc đi lại thuận tiện và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Khi người dân đã bắt đầu chuyển sang thử nghiệm xe buýt sẽ là thời điểm cần tận dụng để nâng cấp toàn diện mạng lưới. Việc mở rộng tuyến, tăng số lượng phương tiện và cải thiện chất lượng phục vụ là những yếu tố then chốt để giữ chân hành khách trong trung và dài hạn. Trước khi mở rộng địa giới, TP.HCM có khoảng 300 xe buýt trên mỗi 1 triệu dân. Mức này thấp hơn nhiều so với các đô thị lớn trong khu vực như Bangkok (Thái Lan) hay Jakarta (Indonesia), nơi thường duy trì khoảng 900 – 1.000 xe/1 triệu dân để có thể đáp ứng khoảng 20 – 30% nhu cầu đi lại hằng ngày. Để đạt được tỉ lệ này ngoài việc đủ số lượng phương tiện còn phải bảo đảm mạng lưới tuyến, mật độ điểm dừng, nhà chờ được phân bố hợp lý, tránh tình trạng “vùng trắng” xe buýt.
Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống vé điện tử và một nền tảng dùng chung để người dân có thể tra cứu hành trình, thời gian xe đến, thanh toán và đặt chỗ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình giao thông thông minh, kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác.
Trước mắt, TP.HCM chưa nên miễn phí đại trà mà cần thí điểm có kiểm soát, ưu tiên các tuyến còn dư năng lực hoặc đóng vai trò kết nối với metro. Cũng có thể áp dụng miễn phí có điều kiện theo nhóm đối tượng hoặc khung giờ để phân bổ lại nhu cầu, giảm áp lực vào giờ cao điểm.
Song song đó, Nhà nước cũng cần tái cấu trúc mạng lưới xe buýt theo hướng hình thành các tuyến trục, tuyến liên vùng, kết hợp làn ưu tiên cho xe buýt tại các tuyến đường có nhu cầu lớn. Cải thiện khả năng tiếp cận như hạ tầng đi bộ, các bãi đỗ “park and ride” (nơi người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang đi xe buýt, metro – PV), hay kết nối xe đạp.
* Chị Nguyễn Thị Ngọc Tú (TP.HCM):
Để thu hút người dân đi xe buýt thì cần có nhiều cải thiện bên cạnh việc miễn phí. Xe buýt cần sạch sẽ, có nhiều tuyến hơn để người dân có thể đi bộ một khoảng ngắn là có thể đón được xe. Bên cạnh đó, người dân chỉ thực sự “mặn mà” với xe buýt khi hành trình đi bộ đến trạm xe buýt được an toàn và thoải mái.
Ngoài việc cải thiện hạ tầng, tôi mong có một ứng dụng theo dõi hành trình của xe buýt theo thời gian thực. Nếu có một ứng dụng thông minh hiển thị chính xác vị trí xe và thời gian cập bến dự kiến thì người dân sẽ chủ động được kế hoạch khi chọn xe buýt.
* Ông Bùi Hòa An (Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM):
Sở Xây dựng TP.HCM nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, phát triển ứng dụng theo dõi xe buýt, và khả năng làm làn đường riêng để đảm bảo xe chạy nhanh, đúng giờ và người dân theo dõi được hành trình, chủ động thời gian khi đi xe buýt.
Các xe đều có gắn camera theo dõi. Với ứng dụng theo dõi xe buýt, sở đang phát triển tính năng hiển thị vị trí, thời gian thực của xe buýt trên bản đồ để người dân tiện theo dõi, dự kiến sẽ hoàn thành trong ba tháng nữa. Sở cũng đã xin phép và đang tích hợp ứng dụng này lên nền tảng VNeID để tăng tính tiện dụng.
Về làn đường riêng để xe buýt đi nhanh, đến trạm đúng giờ, Sở Xây dựng có nghiên cứu nhưng chưa thể thực hiện bởi khu vực trung tâm có mật độ giao thông cao. Nếu chính sách miễn phí xe buýt hiệu quả, giảm phương tiện cá nhân thì mới có cơ sở thực hiện việc này. Sở cũng đã có kế hoạch tái cơ cấu lại mạng lưới, bố trí thêm các tuyến đan xen để rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến (hiện đang ở mức 8 – 15 phút tùy tuyến).
* Ông Nguyễn Minh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông Hà Nội):
Xe buýt hiện vẫn chưa thực sự thu hút được người dân. Nguyên nhân đầu tiên là thói quen đi lại của người dân, họ muốn đi xe cá nhân đến tận cửa nhà. Bên cạnh đó, hạ tầng dành riêng cho xe buýt còn thiếu, phần lớn xe buýt vẫn phải đi chung với các phương tiện khác, làm giảm khả năng lưu thông và hiệu quả vận hành.
Xe đi chậm và thời gian không ổn định cũng khiến người dân không ưu tiên chọn xe buýt. Hiện vận tốc trung bình của các tuyến xe buýt nội đô Hà Nội chỉ đạt khoảng 14 – 15km/h. Để xe buýt đi nhanh và đúng giờ, Nhà nước cần có những giải pháp hạ tầng đột phá như thiết lập các “luồng xanh” và làn đường dành riêng cho xe buýt.
* Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải):
Hà Nội và TP.HCM đã có hàng ngàn xe buýt và đang tiếp tục bổ sung các tuyến để tiếp cận tất cả các khu dân cư. Đây là “hướng đi đúng” nhưng nhìn vào đến nay vẫn chưa đảm bảo chất lượng, chưa đảm bảo các điều kiện để người dân “mặn mà” với xe buýt.
Để người dân thật sự lựa chọn xe buýt là phương tiện ưu tiên, cần đảm bảo 5 tiêu chí: xe buýt phải đi đúng giờ hơn, đi lại phải nhanh hơn, phương tiện chất lượng tốt hơn, thái độ phục vụ của nhân viên phải chu đáo, tận tình hơn và cuối cùng là giá cả phải hợp lý hơn. Thực tế thì các tuyến xe buýt nhanh ở Hà Nội chưa hiệu quả vì thực tế cũng không nhanh hơn bình thường là bao.
Ở một số nước, xe buýt chỉ sai số thời gian trong khoảng ± 3 phút. Tại các trạm xe buýt gần như đều có đồng hồ báo giờ, mấy phút nữa thì xe buýt tới, để người dân biết, chờ đợi, từ đó sẽ ràng buộc người lái xe phải đến đúng giờ so với quy định, chỉ sai sót trong vòng 5 phút đổ lại.
* Ông Minh Khuê (phường Đức Nhuận, TP.HCM):
Tuần trước, tôi có cuộc hẹn ở đường Nguyễn Cửu Vân (quận Bình Thạnh cũ, thuộc TP.HCM) lúc 14h. Nếu tôi đi xe máy thì chừng 20 phút đến nơi nhưng lần này, tôi quyết định ngồi xe buýt. Sau khi nghiên cứu kỹ “đường đi nước bước” trên App GoMo (trước đây là Busmap), tôi chọn đón xe ở “trạm Tháp nước” (đường Hồ Văn Huê) tới đường Nguyễn Cửu Vân.
13h20 đón xe ở trạm Tháp nước. Một lúc sau, xe số 3 (Thạnh Xuân – Bến Thành) dừng tại trạm. Cảm giác đầu tiên của tôi là xe đến khá đúng giờ. Bước lên xe, sàn sạch sẽ, máy lạnh mát rượi. Xuống trạm công viên Lê Văn Tám lúc 13h40, tôi chờ xe số 10 (bến xe miền Tây – Đại học Quốc gia) để đi Nguyễn Cửu Vân. App báo xe số 10 khoảng 3 phút nhưng 10 phút cũng chưa thấy xe tới. Đến 13h50, tôi đành đặt xe ôm công nghệ để đi và tới điểm hẹn trễ 5 phút.
Tôi đã có ý định chuyển qua đi xe buýt. Tôi cũng đã tra cứu đường để đưa con đi học ở trung tâm thành phố, đi Nhà thiếu nhi thành phố bằng xe buýt. Và “mong ước” đầu tiên của tôi là xe buýt phải đúng giờ.
Ngày 9.4, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã có báo cáo kết quả điều tra vụ 86 người ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại một cửa hàng tại xã Ea Drăng.
Theo đó, nguyên nhân vụ việc được xác định do các bệnh nhân đã ăn bánh mì mua tại tiệm bánh mì Q.H vào ngày 27.3, nhiều mẫu thực phẩm nhiễm vi khuẩn Salmonella.
Vụ ngộ độc thực phẩm bắt đầu ghi nhận các trường hợp mắc đầu tiên từ 22 giờ ngày 27.3. Tính đến ngày 1.4, cơ quan chức năng ghi nhận tổng cộng 86 người phải nhập viện điều trị tại Trung tâm Y tế Ea H'leo, Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh và Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên với các triệu chứng sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa.
Kết quả kiểm nghiệm từ Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên cho thấy có 5/10 mẫu bệnh phẩm và 2 mẫu thực phẩm (rau, dăm bông) nhiễm vi khuẩn Salmonella spp. Ngoài ra, mẫu rau còn nhiễm vi khuẩn Escherichia coli. Cơ quan chuyên môn kết luận bánh mì nhiễm khuẩn chính là thức ăn nguyên nhân gây ra vụ việc này.
Sau khi xảy ra vụ việc, cơ quan chức năng đã yêu cầu tiệm bánh mì Q.H ngừng kinh doanh để phục vụ công tác điều tra. Ngày 29.3, UBND xã Ea Drăng đã thành lập đoàn kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm đối với hộ kinh doanh này.
Dựa trên mức độ nghiêm trọng của vụ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì, UBND xã Ea Drăng đã tham mưu UBND tỉnh Đắk Lắk ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tiệm bánh mì Q.H với mức phạt dự kiến là 80 triệu đồng.
Theo Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, 86 bệnh nhân trong vụ việc đều đã bình phục và xuất viện. Hiện tình hình an toàn thực phẩm trên địa bàn đã ổn định, không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới.
Ngày 15.4, thông tin từ Công an phường Gò Vấp (TP.HCM) cho biết đơn vị đã hoàn tất hồ sơ bàn giao Đỗ Trần Phú Thịnh (41 tuổi, ở phường An Hội Tây) cho Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM để tiếp tục điều tra về hành vi cướp giật tài sản (cướp vé số).
Theo thông tin ban đầu, khoảng 14 giờ 30 ngày 6.4, Thịnh chạy xe máy trên đường Quang Trung (phường Gò Vấp). Tại đây, Thịnh tiếp cận một người đàn ông khuyết tật đang ngồi xe lăn bán vé số bên đường và hỏi mua 18 vé.
Sau khi chọn các vé ưng ý, lợi dụng thời điểm xung quanh ít người qua lại, nạn nhân không có khả năng di chuyển nhanh, Thịnh cầm toàn bộ số vé này rồi bất ngờ tăng ga bỏ chạy. Người bán vé số chỉ kịp tri hô trong sự bất lực.
Phát hiện vụ việc, một số người dân xung quanh đã hỗ trợ trấn an nạn nhân, đồng thời hướng dẫn đến Công an phường Gò Vấp trình báo. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an phường phối hợp với các tổ trinh sát thuộc Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM triển khai truy xét nóng.
Chưa đầy 24 giờ sau đó, công an đã xác định nơi lẩn trốn của Thịnh tại Đắk Lắk và nhanh chóng đưa về TP.HCM để làm rõ.
Thịnh khai với cơ quan điều tra, trước đây Thịnh có công việc ổn định, sống cùng vợ con tại một căn hộ chung cư ở phường An Hội Tây. Tuy nhiên, do ham muốn làm giàu nhanh, anh ta đã dồn tiền đầu tư chứng khoán nhưng bị thua lỗ nặng.
Không dừng lại, Thịnh vay mượn tiền để “gỡ gạc”, nhưng càng đầu tư càng thua, dẫn đến nợ nần chồng chất, mất khả năng chi trả.
Đầu tháng 4.2026, Thịnh trả phòng trọ, dự định rời TP.HCM về Đắk Lắk. Trên đường ra Bến xe Miền Đông để mua vé, khi đến đường Quang Trung, thấy người đàn ông khuyết tật bán vé số, Thịnh nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản. Sau khi thực hiện hành vi cướp giật, Thịnh mang số vé đi dò nhưng không trúng thưởng nên đã vứt bỏ, rồi lên xe khách rời TP.HCM ngay trong ngày.
Công an TP.HCM đang củng cố hồ sơ để xử lý vụ cướp vé số của người khuyết tật nói trên.
Lễ mít tinh, phát động Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 diễn ra sáng 5.4 với chủ đề "Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh" được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đánh giá Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước ta trong việc chăm lo, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:"Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe".
Đảng, Nhà nước ta luôn xác định: sức khỏe nhân dân là vốn quý nhất, là nền tảng và động lực cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Bộ Chính trị quyết định lấy ngày mùng 7.4 hằng năm là Ngày Sức khỏe toàn dân; và năm 2026 là năm đầu tiên triển khai với chủ đề: "Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh", là định hướng chiến lược chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh là chính sang phòng bệnh là trọng tâm, căn cơ, lâu dài; đặt sức khỏe nhân dân vào trung tâm của mọi chính sách phát triển của đất nước.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, cơ cấu bệnh tật đang thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, già hóa dân số diễn ra mạnh mẽ, nguy cơ dịch bệnh mới luôn tiềm ẩn. Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn về chi phí, chất lượng cuộc sống và sức cạnh tranh quốc gia.
Vì vậy, chủ động phòng bệnh không chỉ là giải pháp y tế mà là trách nhiệm của toàn xã hội, là yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Ông Quyết đề nghị các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao nhận thức trong toàn xã hội: Chủ động phòng bệnh phải trở thành chiến lược lâu dài, là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và của cả hệ thống chính trị.
Xây dựng và lan tỏa mạnh mẽ văn hóa sức khỏe trong toàn xã hội: mỗi người dân cần chủ động rèn luyện thể lực, dinh dưỡng hợp lý, duy trì lối sống khoa học, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, chủ động khám sức khỏe định kỳ.
Tập trung phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở: bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu có chất lượng, kịp thời và thuận tiện.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế: ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong dự báo, quản lý sức khỏe; triển khai hiệu quả hồ sơ sức khỏe điện tử, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của toàn dân.
Tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân hằng năm thiết thực, hiệu quả: gắn với các phong trào cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành vi của toàn xã hội.
Ông Quyết cho biết, sức khỏe nhân dân là tài sản quý giá nhất của mỗi quốc gia. Một dân tộc khỏe là nền tảng vững chắc để xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc, và kêu gọi "mỗi người dân hãy bắt đầu từ chính mình, mỗi gia đình là một pháo đài phòng bệnh, mỗi cơ quan, địa phương là một điểm sáng về chăm sóc sức khỏe cộng đồng". Hãy biến việc chủ động phòng bệnh trở thành thói quen, ý thức tự giác, nét sống văn minh của mỗi người dân Việt Nam.
Tại lễ mít tinh, thay mặt ngành Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ mong muốn mỗi người hãy dành thời gian, quan tâm nhiều hơn cho việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của chính mình, trang bị kiến thức, chủ động phòng bệnh. Coi việc rèn luyện thân thể, thể dục thể thao thường xuyên là một nhu cầu tự thân, một thói quen hằng ngày; chủ động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ cứu sống bản thân mà còn giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội…
Ngay sau lễ phát động, các lãnh đạo nhà nước đã cùng đi bộ hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân.
Trong khuôn khổ buổi lễ, hàng ngàn người dân thủ đô đã được khám sức khỏe, tầm soát ung thư do các bệnh viện và Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam thực hiện.
