Từ khi thuê căn nhà hai tầng trong khu phố tại Ocala (Florida), Susan Lorincz khét tiếng vì thường xuyên quấy rối, chửi bới và buông lời xúc phạm chủng tộc với đám trẻ hàng xóm.
Người phụ nữ này được cho là khó chịu với việc bọn trẻ da màu chơi đùa trên sân cỏ giữa các ngôi nhà. Hàng xóm cho biết bà ta thường quay video trẻ em chơi đùa, gọi chúng bằng những lời lẽ phân biệt chủng tộc và những từ ngữ xúc phạm khác, chĩa súng vào chúng, báo cảnh sát vì tiếng ồn và hành vi xâm nhập trái phép.
Cảnh sát phản hồi các cuộc gọi của Susan với thái độ hoài nghi vì bà là cư dân duy nhất có những khiếu nại này. Trên thực tế, bọn trẻ không chơi trên đất của Susan mà đang chơi trong sân nhà hàng xóm kế bên. Người hàng xóm đó gọi bọn trẻ sang chơi và dạy đá bóng. Susan đã nhờ chủ nhà đặt biển “cấm xâm nhập” trên bãi cỏ nhà mình để phân chia khu vực giữa đất của bà và sân nhà hàng xóm.
“Mọi người trong khu phố đều từng mâu thuẫn với người phụ nữ này vì những đứa trẻ”, một cư dân nói với NBC News.
Tuy nhiên, Susan được cho là có mối quan hệ đặc biệt căng thẳng với Ajike “AJ” Owens và 4 đứa con của cô. Cảnh sát cho biết từ tháng 1/2021 đến tháng 6/2023 đã nhận được ít nhất 6 cuộc gọi liên quan đến Susan và AJ.
Phát súng oan nghiệt
Tối 2/6/2023, các con của AJ chơi ở bãi cỏ gần nhà Susan. Theo New York Times, người phụ nữ 59 tuổi bắt đầu cãi nhau với bọn trẻ và ném một chiếc giày trượt patin vào con trai 10 tuổi của AJ, trúng ngón chân cậu bé. Susan cũng la lối và vung ô về phía bọn trẻ.
Sau đó, Susan gọi cảnh sát báo cáo rằng bọn trẻ đang xâm phạm đất đai của bà và một trong số chúng dọa đánh bà.
“Chúng la hét, gào thét, cư xử vô cùng khó chịu. Tôi đi ra và ném chiếc giày trượt patin sang phía bên kia, đứa trẻ nói sẽ đánh tôi vì làm vậy. Nó còn ăn nói hỗn xược với tôi. Tôi cảm thấy bị đe dọa ngay trong chính nhà mình”, Susan nói về những đứa trẻ hàng xóm, theo đoạn băng ghi âm cuộc gọi 911.
Khi được hỏi cậu bé 10 tuổi có còn ở ngoài đó không, Susan trả lời: “Có vài đứa trẻ đang ở ngoài đó. Tôi lo sợ cho tính mạng của mình. Tôi rất sợ hãi”. Điều phối viên cho biết cảnh sát sẽ đến ngay.
Trong khi đó, các con của AJ kể lại cho mẹ chuyện đã xảy ra. AJ cùng con trai 10 tuổi đến nhà Susan để làm rõ vụ việc. Bà mẹ da màu 35 tuổi gõ cửa nhiều lần và yêu cầu Susan ra ngoài nói chuyện. Bất ngờ, Susan bắn một phát súng xuyên qua cánh cửa đang khóa, trúng vào ngực AJ khiến cô tử vong. Con trai AJ đứng ngay cạnh mẹ.
Tranh cãi về quyền tự vệ của chủ nhà
Cộng đồng địa phương vô cùng đau buồn và phẫn nộ trước vụ sát hại AJ, sự phẫn nộ càng gia tăng khi Susan vẫn được tự do trong vài ngày sau án mạng.
Theo luật của bang Florida, cá nhân có quyền tự vệ bằng vũ lực nếu cảm thấy tính mạng của mình bị đe dọa. Do đó, nhà chức trách cần phải xác định “liệu việc sử dụng vũ lực gây chết người có chính đáng hay không trước khi tiến hành bắt giữ”, theo lời cảnh sát trưởng hạt Marion Billy Woods.
Cuộc điều tra bao gồm phỏng vấn Susan, các con của AJ và những nhân chứng khác. Susan nói với nhà chức trách rằng hành động để tự vệ, cáo buộc AJ trước đó đã tấn công bà và đang cố phá cửa nhà bà trước khi xảy ra vụ nổ súng. “Tôi nghĩ cô ấy sẽ giết tôi”, Susan nói với cảnh sát, liên tục khẳng định rằng đó không phải là hành động cố ý, có chủ đích.
Dù tự nhận là “người hàng xóm hoàn hảo”, Susan cũng thừa nhận trong các cuộc thẩm vấn với cảnh sát rằng “đã dùng từ ngữ phân biệt chủng tộc đối với trẻ em trong lúc tức giận và gọi trẻ em bằng những từ ngữ xúc phạm khác”.
Qua điều tra, nhà chức trách xác định được rằng “hành động của Susan là không chính đáng theo luật pháp Florida”.
Susan bị bắt vào ngày 7/6/2023 và bị buộc tội ngộ sát bằng súng, sơ suất gây hậu quả nghiêm trọng, hành hung và hai tội danh tấn công. Tuy nhiên, bất chấp sự phản đối từ gia đình AJ, Susan không bị buộc tội giết người.
Công tố viên cho biết trong một tuyên bố rằng “không đủ bằng chứng” để chứng minh các yếu tố cần thiết cho cáo buộc giết người.
Nổ súng vì tức giận hơn là sợ hãi
Phiên tòa xét xử Susan bắt đầu vào tháng 8/2024, chỉ kéo dài vài ngày. Trong suốt phiên tòa, các luật sư bào chữa lập luận rằng Susan hành động để tự vệ, cáo buộc AJ đã đập cửa và chửi bới, dọa giết, khiến bà hoảng sợ.
Tuy nhiên, bên công tố nhấn mạnh rằng AJ không mang vũ khí và cửa nhà Susan đã khóa. Sau hai giờ nghị án, bồi thẩm đoàn tuyên Susan phạm tội ngộ sát.
“Vụ án này chính là lời nhắc nhở bi thảm về những hậu quả tàn khốc của bạo lực súng đạn. Những lựa chọn của bị cáo đã khiến bốn đứa trẻ mất mẹ – nỗi mất mát lớn mà chúng phải chịu suốt đời”, công tố viên cho biết trong thông cáo báo chí.
Tháng 11/2024, Susan bị kết án 25 năm tù.
Tại phiên tòa tuyên án, bên bào chữa triệu tập người thân và bác sĩ ra làm chứng rằng Susan từng bị bạo hành khi còn nhỏ, lớn lên trong gia đình có tiền sử bệnh tâm thần và nghiện ngập, bản thân Susan cũng mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) do bị lạm dụng tình dục và các hình thức lạm dụng khác.
Tuy nhiên, thẩm phán Robert Hodges cho rằng quá khứ bị bạo hành của Susan không phải là yếu tố giảm nhẹ trong vụ án mà ông mô tả là “ngộ sát nghiêm trọng”.
“Tôi thấy việc nổ súng là hoàn toàn không cần thiết. Trong trường hợp này, bà Susan Lorincz đang ở phía sau cánh cửa. Cánh cửa đã được khóa. Bà ấy đã gọi cho lực lượng cảnh sát. Họ đang trên đường đến. Bà ấy biết họ đang trên đường đến”, thẩm phán nói.
Chỉ hai phút sau khi điều phối viên 911 thông báo cảnh sát đang đến hiện trường, Susan rút súng bắn chết AJ.
Thẩm phán khẳng định Susan đang ở vị trí tương đối an toàn, nhưng bằng lý do nào đó, bà ta đã vào phòng ngủ và tìm thấy một khẩu súng. Thay vì ở lại trong phòng và khóa thêm cửa, bà ta cầm súng quay trở lại, đứng trước cửa. “Vào thời điểm bắn xuyên qua cửa, bà ấy đang an toàn”, thẩm phán nói.
“Những quyết định bà đưa ra không hợp lý”, thẩm phán chủ tọa lập luận rằng Susan hành động vì tức giận hơn là sợ hãi.
Lần đầu tiên phát biểu trước tòa, Susan bày tỏ: “Tôi rất hối hận vì đã cướp đi sinh mạng của AJ. Tôi chưa bao giờ có ý định giết cô ấy”.
Tuy nhiên, mẹ AJ cảm thấy lời xin lỗi của Susan tại phiên tuyên án không chân thành. “Bà ta chưa bao giờ thể hiện sự hối hận”, mẹ nạn nhân nói với truyền thông.
Susan đang thụ án 25 năm tại Trại cải tạo Homestead ở Nam Florida, ngày ra tù dự kiến là 18/2/2048.
Trong cuộc phỏng vấn với đài WCJB vào tháng 9/2025, Susan cáo buộc rằng cả AJ và các con của cô đã dọa giết bà vào hôm đó. “Tôi đã rất sợ hãi. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng điều này lại có thể xảy ra. Tôi không thể quay ngược thời gian, không thể thế chỗ cô ấy”, Susan nói khi khẳng định không có ý định giết người.
Vụ án này được kể lại trong bộ phim tài liệu The Perfect Neighbor (2025), The Neighbor from Hell (2026).
Ngày 11-4, Thiếu tướng Lê Quang Nhân, Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai, thông tin sơ bộ về vụ việc 4 người chết cháy thương tâm trong ngôi nhà tại thôn Chánh Hòa, xã Cát Tiến.
Theo ông Nhân, qua điều tra ban đầu, Công an tỉnh Gia Lai nhận định nguyên nhân khiến 4 người chết có khả năng là do tự sát. Tuy nhiên cơ quan điều tra vẫn đang tiếp tục làm rõ để đưa ra kết luận cuối cùng.
Theo ông Nhân, trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Công an tỉnh đang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an phối hợp điều tra. Tới sáng 11-4, các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an đã tiếp cận hiện trường, thu thập thông tin.
Như tin Tuổi Trẻ Online đưa tin, chiều 10-4, ông Trần Quốc Thiện (69 tuổi), tới thăm em gái là bà T.T.Đ. (69 tuổi) tại thôn Chánh Hòa, xã Cát Tiến, thì bàng hoàng phát hiện nhiều người trong gia đình chết cháy nên trình báo cơ quan chức năng.
Những người đã chết gồm bà Đ.; chị T.T.C. (37 tuổi), là con gái bà Đ.; và hai cháu N.X.H., N.X.Hu. (sinh đôi, cùng 11 tuổi), là con trai của chị C..
Một nguồn tin cho hay sáng 10-4, người dân sống tại khu vực có nghe một tiếng nổ lớn nhưng không ai phát hiện điều bất thường cho tới khi ông Thiện tới thăm nhà bà Đ. vào buổi chiều và nhìn thấy cảnh đau lòng.
Theo ông Trương Duy Minh - em họ bà Đ., gia đình bà Đ. có hoàn cảnh khó khăn. Căn nhà cạnh cánh đồng là do em trai của bà Đ. nhường lại cho mẹ con bà và 2 đứa cháu ngoại có nơi sinh sống.
Con gái bà Đ. là chị C. hằng ngày làm công nhân nhà máy gia công hạt điều. Sau khi hôn nhân tan vỡ, chị C. đưa hai con nhỏ về sống cùng bà Đ. nhiều năm nay, vừa lao động nuôi con vừa chăm sóc mẹ già. Ông Minh chia sẻ bà Đ. là người sống thật thà, được lòng lối xóm.
Sống không xa nhà bà Đ., bà Mai Thị Liên (70 tuổi), trú thôn Chánh Hòa, thông tin gia đình bà Đ. là hộ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn. Trước sự ra đi bất ngờ của cả 4 bà cháu bà Đ., những người hàng xóm tại thôn Chánh Hòa không khỏi bất ngờ, đau buồn.
Theo kết luận điều tra vụ án liên quan các doanh nghiệp xuất khẩu lao động mới được ban hành, ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ) bị đề nghị truy tố với cáo buộc nhận hối lộ 5,7 tỉ đồng.
Ngoài ra ông còn nhận quà vào các dịp lễ, Tết tổng 450.000 USD.
Ông Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, bị cáo buộc nhận hối lộ với vai trò chủ mưu, cầm đầu tổng 7,3 tỉ (hưởng lợi 4,5 tỉ). Ông Lê Thanh Hà (Trưởng phòng Hàn Quốc) nhận hối lộ với vai trò đồng phạm giúp sức tổng 7,7 tỉ (hưởng lợi 3,1 tỉ).
Quá trình điều tra, các bị can đã nộp tiền khắc phục hậu quả và bị tạm giữ khi khám xét tổng hơn 100 tỉ đồng, kết luận nêu.
Theo kết luận, ông Nguyễn Bá Hoan khi đương chức Thứ trưởng đã tạo ra quy trình riêng để "hành" doanh nghiệp. Ông Hoan giao Cục trưởng Tống Hải Nam và các lãnh đạo cục gây khó khăn, tạo rào cản với doanh nghiệp.
Cách họ thường áp dụng là trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt các hợp đồng xuất khẩu lao động của doanh nghiệp, sẽ yêu cầu phải bổ sung, kéo dài thời gian thẩm định.
Họ còn tự xây dựng quy trình thẩm định. Cơ quan điều tra cho rằng đây như một loại "giấy phép con" để tạo rào cản. Trong khi đó, doanh nghiệp lo sợ không thực hiện đúng tiến độ với hợp đồng đã ký với đối tác nước ngoài, nên buộc phải "chi phí đối ngoại".
Từ đây, ông Hoan cùng cấp dưới đã nhiều lần nhận hối lộ của chủ Công ty Hoàng Long, Sona, Incoop3 trong việc phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động.
Trong vụ án này, nhóm chủ doanh nghiệp xuất khẩu lao động không bị xử lý hình sự về tội đưa hối lộ nhưng bị đề nghị truy tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Ông Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long, bị cáo buộc chỉ đạo nhân viên lập hai hệ thống sổ sách kế toán, vừa hợp thức tiền chênh lệch, vừa che giấu doanh thu thực tế.
Theo kết luận, tính đến năm 2024, nhóm của Hưng đã đưa 15.000 lao động đi nước ngoài, thu thực tế hơn 1.800 tỉ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã để ngoài sổ sách, không khai báo thuế số tiền hơn 1.200 tỉ đồng.
Hành vi trên của Hưng và nhân viên bị cáo buộc gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 241 tỉ đồng.
Số tiền thu trái phép của người đi lao động nước ngoài cũng bị các ông Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch Công ty Sona) và Nghiêm Văn Định (Tổng giám đốc Công ty Incoop 3) chỉ đạo để ngoài sổ sách, gây thiệt hại lần lượt là 2,4 tỉ và 432 triệu đồng.
Khi khám xét trụ sở Công ty Hoàng Long, Cơ quan điều tra thu giữ tổng 39 tỉ đồng gồm cả tiền Việt Nam và ngoại tệ, cùng 10 nhẫn vàng, một lắc tay vàng.
Vợ chồng Tổng giám đốc Hưng được ghi nhận đã nộp khắc phục hậu quả 5,1 tỉ đồng. Cơ quan điều tra còn kê biên 4 bất động sản gồm hai căn biệt thự, hai căn nhà ở Hà Nội thuộc sở hữu của vợ chồng ông Hưng.
Chủ tịch Công ty Sona Nguyễn Đức Nam đã nộp 500 triệu, cựu trưởng phòng Nguyễn Thị Thanh Hằng nộp 7 tỉ đồng.
Tôi mới đọc báo được biết có một trại tạm giam mới tổ chức cho phạm nhân đăng ký kết hôn. Hiện nay bạn trai tôi đang thi hành án tù tại Trại tạm giam Bình Điền.
Nay chúng tôi đều có nguyện vọng muốn đăng ký kết hôn. Vậy thưa luật sư, không biết chúng tôi có được đăng ký kết hôn không và thủ tục như thế nào? Bạn đọc Minh H. (thành phố Huế).
Theo quy định pháp luật hiện hành, người đang chấp hành hình phạt tù không thuộc trường hợp bị tước hoặc bị cấm quyền kết hôn. Do đó nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, quyền kết hôn của bạn trai bạn đang chấp hành án phạt tù không bị tước bỏ và không bị cấm.
Theo Luật Hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang thi hành án tù, mà chỉ quy định 2 trường hợp đăng ký kết hôn gồm:
- Đăng ký kết hôn thông thường: 2 bên nam, nữ đến UBND cấp xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau (theo Điều 18 Luật Hộ tịch).
- Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp: 2 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 1 hoặc cả 2 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được (theo Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
- Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế (theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT - BTP).
Như vậy, theo quy định nêu trên, dù thực hiện đăng ký kết hôn theo hình thức nào, đều phải tuân thủ hai nguyên tắc cơ bản: (i) bảo đảm đầy đủ các điều kiện kết hôn theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình; và (ii) khi đăng ký kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải trực tiếp có mặt, không được ủy quyền cho người khác.
Đồng thời, theo khoản 17 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự quy định về việc "trích xuất là việc thực hiện quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của luật này đưa phạm nhân, người bị kết án tử hình ra khỏi nơi quản lý và chuyển giao cho cơ quan, người có thẩm quyền để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, khám bệnh, chữa bệnh, quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo trong thời hạn nhất định".
Vì vậy nếu cả bạn và bạn trai đã đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng 1 người là công dân tự do, 1 người đang thi hành án tù thì không thể đăng ký kết hôn thông thường được.
Do đó trong trường hợp này, chỉ có thể xem xét xem có thể đăng ký kết hôn lưu động theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 04/2020/TT-BTP quy định "các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế".
Do đó khi cả hai có mong muốn đăng ký kết hôn mà một trong hai người đang chấp hành án tù, người có nguyện vọng và đủ các điều kiện có thể làm đơn đề nghị UBND cấp xã nơi cư trú (của một trong hai bên), trại giam, viện kiểm sát hỗ trợ tạo điều kiện và phối hợp để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại nơi bạn trai bạn đang bị giam giữ.
Sau khi nhận đơn và xem xét, nếu đáp ứng đủ điều kiện đăng ký kết hôn lưu động, ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.
Đồng thời ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí và nhân lực để tổ chức thực hiện. Công chức tư pháp - hộ tịch được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ tờ khai, giấy tờ hộ tịch và các điều kiện cần thiết; phối hợp cùng người có yêu cầu để vào trại giam thực hiện việc đăng ký kết hôn lưu động theo quy định tại Điều 26 Thông tư 04/2020/TT-BTP.
