Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Sáng 21/4, lãnh đạo UBND xã Đạo Trù (Phú Thọ) thông báo kết thúc công tác tìm kiếm, cứu nạn sinh viên Nguyễn Tuấn Anh (19 tuổi, trú ở phường Định Công, Hà Nội; sinh viên Trường Đại học Đại Nam).
Sau 36 giờ mất tích trên núi Tam Đảo, Tuấn Anh được tìm thấy sáng nay ở gần bờ suối tại điểm cao 600m. Địa phương đã hoàn tất các thủ tục bàn giao nam sinh viên về gia đình.
“Các lực lượng tham gia đã hoàn thành nhiệm vụ, rút quân an toàn, đảm bảo tuyệt đối về người và phương tiện”, UBND xã Đạo Trù thông báo.
Sáng 19/4, Tuấn Anh cùng nhóm 10 người xuất phát từ khu vực dốc Rít, thôn Vĩnh Ninh (xã Đạo Trù) chinh phục đỉnh Tam Đảo Bắc có độ cao khoảng 1.592m.
Di chuyển qua địa hình rừng núi phức tạp, đến khoảng 18h cùng ngày, Tuấn Anh mất liên lạc với cả nhóm.
Chiều 20/4, bà Nguyễn Thị Hòa (mẹ Tuấn Anh) đến Công an xã Đạo Trù trình báo việc con trai mất liên lạc khi tham gia leo núi Tam Đảo.
Hơn 100 cán bộ, chiến sĩ công an, quân sự, y tế, người dân địa phương xã Đạo Trù được huy động tìm kiếm xuyên đêm. 9 mũi tìm kiếm hướng tới các điểm khe suối, khu vực lối mòn và các điểm có nguy cơ gây thất lạc.
Lực lượng chức năng cũng huy động thiết bị bay flycam nhiệt để tìm kiếm tại các khu vực điểm cao 600, dãy núi Tam Đảo, thuộc địa phận thôn Vĩnh Ninh, xã Đạo Trù.
Kể lại với lực lượng tìm kiếm, Tuấn Anh cho biết mình bị lạc vào rừng trúc, sau đó mất phương hướng, quanh quẩn ở đó từ chiều 19/4.
Khi nam sinh viên tìm thấy bờ suối nên đã đi men theo để tìm đường ra khỏi rừng.
Quá trình di chuyển, thanh niên này bị thương xây xát nhẹ. Tiếp tục di chuyển và gặp thác suối cao, có nhiều đá trơn trượt, chàng sinh viên không thể di chuyển nên ngồi trên một tảng đá to chờ lực lượng chức năng cứu hộ.
Thời điểm được tìm thấy, Tuấn Anh trong tình trạng sức khỏe tốt, tỉnh táo, có thể đi lại được. Cảnh sát PCCC phối hợp cùng quân đội và người dân địa phương đã đưa em ra ngoài an toàn.
Khi thấy lực lượng chức năng đưa Tuấn Anh ra khỏi rừng an toàn, bà Nguyễn Thị Hòa vui mừng, ôm chặt lấy con trai xúc động nghẹn ngào.
Dãy núi Tam Đảo có chiều dài khoảng 50km, với diện tích 850km2. Cách Hà Nội trên 70km, Tam Đảo là địa điểm trekking nổi tiếng với 3 đỉnh cao trên 1.000m, gồm Thiên Thị (1.591m), Thạch Bàn (1.420m) và Phù Nghĩa (1.250m).
Leo núi Tam Đảo có độ khó cao, địa hình dốc, rừng trúc rậm rạp và hay có sương mù, đòi hỏi sức khỏe tốt và kỹ năng định hướng.
Những vách núi cheo leo, dựng đứng nối tiếp nhau, một bên là cây, một bên là vực ở đây đòi hỏi người leo phải bám thật chắc vào rễ cây hoặc sử dụng dây thừng để đi qua.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 6-4, từ Thanh Hóa đến TP Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt.
Nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, có nơi trên 39 độ C, độ ẩm thấp nhất từ 40-45%.
Miền Nam nắng nóng diện rộng. Đông Nam Bộ nắng nóng với nhiệt độ cao nhất 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C, độ ẩm thấp nhất từ 45-50%.
Cao nguyên Trung Bộ nắng nóng vài nơi với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 35 độ C.
Ngoài ra tại khu vực Tây Bắc Bộ và đồng bằng Bắc Bộ xuất hiện nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt và đang mở rộng ra nhiều nơi.
Nắng nóng ở các khu vực trên khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Do ảnh hưởng của nắng nóng và nắng nóng gay gắt kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên nguy cơ xảy ra cháy nổ ở khu vực dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ C, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
TP Hà Nội có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 34-36 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 21-25 độ C, cao nhất 33-38 độ C.
Đông Bắc Bộ có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 35-36 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 35-39 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng nóng, phía bắc có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 35-39 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 19-22 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 32-36 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 34-36 độ C.
Ngày 7-4, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận cho biết sau khi tiếp nhận cấp cứu 11 nạn nhân trong vụ tai nạn giao thông thảm khốc nêu trên, bệnh viện đã khám sàng lọc, phân loại để cấp cứu, điều trị. Hiện đã có 2 thợ lặn bị thương nặng nhất được chuyển tuyến lên Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) để tiếp tục điều trị.
Các nạn nhân còn lại điều trị ở Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận đều có mức độ thương tích nặng nhẹ khác nhau, đã tỉnh táo và tiếp xúc tốt.
Như Tuổi Trẻ Online thông tin, khoảng 15h chiều 6-4, chiếc xe khách loại 29 chỗ biển số tỉnh Lâm Đồng chở nhóm thợ lặn chạy trên ĐT 715 theo hướng Nam - Bắc.
Khi xe chạy vào khúc cua ở địa bàn xã Hòa Thắng thì bất ngờ lao xuống vực bên phải đường.
Vụ tai nạn khiến 4 nạn nhân chết tại chỗ, 12 người khác trên xe bị thương, trong đó có 2 ca nặng phải chuyển tuyến trên như đã nêu.
Các nạn nhân đều là thợ lặn ở xã Phan Rí Cửa, được chủ ghe thuê xe chở đến vùng biển La Gi hành nghề lặn sò huyết. Sau một buổi lặn, chiếc xe chở họ cùng thành phẩm về lại đến khu vực xã Hòa Thắng thì gặp nạn.
Một số thợ lặn tỉnh táo chia sẻ trước khi xe lao xuống vực, tài xế la lên mất phanh.
Vụ tai nạn đang được Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng làm rõ nguyên nhân.
