Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.
Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): “Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là “lâm sản” theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.
“Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi “tàng trữ… lâm sản trái quy định” mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở”, luật sư Hoan nêu ý kiến.
Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.
“Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành “hành vi vi phạm” nếu và chỉ nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. “Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân”, luật sư Hoan nói.
Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.
Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: “Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES”.
Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.
“Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật”, luật sư Hoan chia sẻ.
Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.
Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất “lâm sản” là không đảm bảo tính pháp lý.
Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.
“Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật”, luật sư Hoàng Hà nói.
Lẽ ra, kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại “thực vật rừng ngoài gỗ”. Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.
Nếu còn lấn cấn giữa “mai rừng” và “mai vườn” thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.
“Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025”, luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/vu-42-cay-mai-vang-o-con-dao-chua-du-can-cu-de-xu-phat-185260410104829808.htm
Mạnh tay xử lý để không còn 'tử thần trên phố'
Ngoài yêu cầu truy lỗi cá nhân, bạn đọc (BĐ) còn đặt vấn đề về quy chuẩn vận chuyển, cách kiểm soát kỹ thuật và trách nhiệm của doanh nghiệp…
"Cuộn thép là loại hàng rất đặc thù, trọng lượng lớn, hình dạng tròn nên nếu không có giá đỡ và thiết bị chằng buộc chuyên dụng thì rất dễ lăn. Không thể nói đơn giản là tài xế sơ suất, vì từ khâu xếp hàng, kiểm tra trước khi xe chạy đều phải có người chịu trách nhiệm rõ ràng", ý kiến của BĐ Trần Hữu Phát chỉ ra chuỗi trách nhiệm trong vận chuyển mặt hàng này.
Theo nhiều BĐ, những tai nạn như ở cầu Phú Mỹ nêu trên "không phải bất ngờ". BĐ Nguyễn Văn Hòa viết: "Đi ngoài đường không khó để thấy nhiều xe chở cuộn thép nhưng chằng buộc rất sơ sài, có khi chỉ buộc dây qua loa. Nhìn là biết nguy hiểm rồi, nhưng xe vẫn chạy hết cung đường này đến cung đường khác, người đi đường thấy chỉ biết né như né tử thần…".
Cùng góc nhìn, BĐ Lê Minh Tâm phân tích: "Tai nạn kiểu này không phải là rủi ro bất ngờ, mà là điều có thể dự đoán được. Đã biết loại hàng này nguy hiểm mà vẫn để vận chuyển theo cách thiếu tiêu chuẩn, thì xảy ra sự cố chỉ là vấn đề thời gian".
Một BĐ khác, Nguyễn Khắc Bình, bổ sung từ trải nghiệm cá nhân: "Trước đây tôi từng chạy xe tải, thấy nhiều trường hợp cuộn thép chỉ kê tạm, không có giá đỡ chắc chắn. Chỉ cần thắng gấp hoặc vào cua là rất dễ xô lệch, tài xế khó mà kiểm soát được".
Cũng nhận là "người trong ngành", BĐ Nguyễn Thành Lộc cho rằng chằng buộc không đơn giản như cách nhiều xe đang làm: "Ai làm vận tải đều biết cuộn thép phải có thiết bị giữ cố định, có tính toán trọng tâm. Nhưng thực tế nhiều xe làm rất sơ sài để tiết kiệm chi phí. Tài xế nhiều khi biết nguy hiểm nhưng không có quyền quyết định".
"Cuộn thép phải được cố định theo nguyên tắc, không chỉ buộc chặt mà phải chặn được chuyển động. Nếu chỉ dùng dây thì khi có lực quán tính, cuộn thép vẫn có thể dịch chuyển", BĐ Phạm Quang Huy phân tích
Để hạn chế những tai nạn đáng tiếc, BĐ Nguyễn Đức Khải cho rằng cần quy định riêng cho vận chuyển cuộn thép thay vì áp dụng chung. BĐ Linh Pham nhấn mạnh: "Câu chuyện này không mới, nhưng cách xử lý vẫn chưa thay đổi nhiều. Nếu muốn giảm rủi ro, phải đi từ tiêu chuẩn và giám sát.
Trước hết là quy định rõ ràng cho vận chuyển hàng nặng như cuộn thép, dùng thiết bị gì, chằng buộc ra sao, ai chịu trách nhiệm kiểm tra. Sau đó là hệ thống kiểm tra, không chỉ định kỳ mà còn đột xuất để tránh tình trạng "đối phó cho qua".
Ngoài ra, nên tham khảo cách làm của các nước có ngành logistics phát triển, họ có hướng dẫn rất chi tiết, từ thiết bị đến quy trình. Không cần sáng tạo lại từ đầu, chỉ cần áp dụng nghiêm túc. Quan trọng nhất là phải biến quy định thành thực tế, chứ không phải chỉ tồn tại trên giấy…".
Cùng với hoạt động kiểm tra của lực lượng chức năng, trách nhiệm của doanh nghiệp cũng được nhiều BĐ đọc nhắc đến. "Doanh nghiệp thường đặt nặng tiến độ giao hàng. Nếu làm đúng chuẩn, chi phí sẽ tăng, nên có tình trạng bỏ qua một số khâu an toàn", BĐ Đỗ Thành Công bày tỏ.
BĐ Vũ Ngọc Sơn cũng cho rằng: "Tài xế chỉ là người thực hiện. Điều kiện vận chuyển, thiết bị chằng buộc, quy trình kiểm tra đều do doanh nghiệp quyết định".
"Nếu nói xử phạt, theo tôi phải nâng mức lên đủ nặng để người ta "sợ" mà tuân thủ. Nhưng quan trọng hơn là phải làm rõ trách nhiệm. Tài xế có lỗi, nhưng doanh nghiệp giao xe, giao hàng, giao thời gian gấp gáp cũng phải chịu phần. Nhiều nơi ép tiến độ, tài xế buộc phải làm nhanh, làm ẩu. Nếu chỉ phạt người cầm lái thì không công bằng. Nên có cơ chế kiểm tra trách nhiệm chuỗi, từ khâu xếp hàng, chằng buộc đến khi xe lăn bánh. Còn với tài xế vi phạm nặng, tôi nghĩ nên tước bằng ít nhất vài năm", BĐ tranthanh_driver kiến nghị.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/manh-tay-xu-ly-de-khong-con-tu-than-tren-pho-185260406183645141.htm
Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang làm Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM
Ngày 8-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội và các Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách khóa XVI TP.HCM.
Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM - giữ chức Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI TP.HCM.
Ông Trần Lưu Quang sinh năm 1967, quê quán tại phường Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Ông là thạc sĩ quản lý công, kỹ sư cơ khí và cử nhân lý luận chính trị.
Trong quá trình hơn 30 năm công tác, ông Trần Lưu Quang trải qua nhiều cương vị, lãnh đạo nhiều địa phương và giữ các vị trí quan trọng tại Chính phủ, Trung ương Đảng.
Tháng 8-2025, Bộ Chính trị điều động, phân công ông Trần Lưu Quang lúc đó là Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương thôi giữ chức Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các chức danh có liên quan để chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Thành ủy TP.HCM nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Được chỉ định làm Bí thư Thành ủy TP.HCM, với ông Trần Lưu Quang là sự trở về, nối tiếp công việc lãnh đạo tại Thành ủy TP.HCM, khi ông từng giữ cương vị Phó bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM từ tháng 2-2019 đến tháng 6-2021.
Tháng 10-2025, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, ông Trần Lưu Quang tiếp tục được chỉ định làm Bí thư Thành ủy TP.HCM nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Trước đó, từ năm 2015 đến 2019, ông Trần Lưu Quang là Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh. Đây cũng là nơi ông công tác 25 năm, là cán bộ đi lên từ cơ sở và lần lượt giữ các chức vụ lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư, Chủ tịch UBND, Bí thư Huyện ủy Trảng Bàng, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh.
Đến tháng 6-2021, bề dày công tác, lãnh đạo địa phương của ông Trần Lưu Quang được nối tiếp khi Bộ Chính trị điều động, chỉ định ông làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng, nhiệm kỳ 2020 - 2025.
Tháng 8-2024, ông Trần Lưu Quang tiếp tục được Bộ Chính trị phân công vai trò quan trọng tại cơ quan Đảng, với cương vị Trưởng Ban Kinh tế Trung ương.
Ngày 3-2-2025, Ban Kinh tế Trung ương được đổi tên thành Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Bộ Chính trị đã quyết định phân công ông Trần Lưu Quang làm Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng phê chuẩn kết quả bầu bà Võ Ngọc Thanh Trúc - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy - giữ chức Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách khóa XVI TP.HCM.
Bà Võ Ngọc Thanh Trúc sinh năm 1981, quê quán TP.HCM. Bà có trình độ chuyên môn là thạc sĩ quản lý công hệ điều hành cao cấp, cử nhân luật, cử nhân ngôn ngữ Anh.
Bà Trúc đã trải qua nhiều vị trí, cương vị công tác ở Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Bà từng giữ cương vị Phó trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu, rồi Phó trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Tháng 7-2025, sau khi Bà Rịa - Vũng Tàu sáp nhập về với TP.HCM, bà được chỉ định là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM.
Đồng thời, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn kết quả bầu bà Trần Thị Diệu Thúy - Thành ủy viên - giữ chức Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách khóa XVI TP.HCM.
Bà Trần Thị Diệu Thúy sinh năm 1977, quê quán tại TP.HCM. Bà có trình độ cao cấp lý luận chính trị, thạc sĩ xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, cử nhân kinh tế.
Bà Thúy từng là Bí thư Quận Đoàn quận Tân Phú, trưởng Ban công nhân lao động Thành Đoàn TP.HCM, Phó bí thư Thành Đoàn TP.HCM - Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM, Phó bí thư, Phó bí thư thường trực rồi Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Gò Vấp. Từ tháng 4-2018 đến nay, bà là Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM.
