Sau khi nốc cạn vò rượu, vị “cao thủ túy quyền” bắt đầu lảo đảo, bước chân xiêu vẹo, nhưng quyền pháp cũng trở nên biến hóa khôn lường. Đó là điều khán giả thường xuyên thấy qua những bộ phim võ thuật Trung Quốc.
Từ nhân vật Tô Khất Nhi của Châu Tinh Trì cho đến Thành Long trong Drunken Master. Hay gần gũi hơn nữa là Võ Tòng, Lỗ Trí Thâm trong Thủy Hử, cho đến cả những giai thoại về Lý Bạch, Bát Tiên…, túy quyền trở thành một biểu tượng của nét lãng tử, sự phóng túng trong võ thuật Trung Hoa.
Nhưng sự thật lịch sử lại khác: túy quyền có thật. Nhưng trong tập luyện nghiêm túc, việc uống rượu gần như là điều cấm kỵ.
Về mặt thuật ngữ, túy quyền (Zui Quan) thường được dịch là “quyền say” hay “drunken boxing”. Đây không phải một môn phái độc lập duy nhất, mà là nhóm kỹ thuật xuất hiện trong nhiều hệ võ cổ truyền Trung Quốc.
Điểm chung là người tập mô phỏng dáng vẻ say xỉn: bước chân xiêu vẹo, thân người nghiêng ngả, nhịp điệu rối loạn, tay co lại như đang cầm chén rượu.
Tuy nhiên, tất cả đều nằm trong kiểm soát. Chuyên trang võ thuật Charming China mô tả cốt lõi của túy quyền là dùng chuyển động thất thường để che giấu ý đồ tấn công, khiến đối thủ khó đoán hướng ra đòn.
Nguồn gốc của túy quyền không có một “ông tổ” duy nhất được giới sử học xác nhận. Nhiều nhánh truyền thừa cho rằng phong cách này chịu ảnh hưởng của Thiếu Lâm Tự, nơi các bài quyền kết hợp thân pháp né tránh, ngã lăn và phản kích được phát triển thành hệ thống.
Một tuyến giai thoại khác gắn túy quyền với truyền thuyết Bát Tiên trong Đạo giáo, khi tám vị tiên mang tám dáng say khác nhau để biểu trưng cho sự tự do và biến hóa.
Trong dân gian Hoa Nam, đặc biệt tại Quảng Đông, túy quyền còn gắn với nhân vật huyền thoại Tô Khất Nhi. Hình tượng ăn mày cao thủ ngoài say trong tỉnh, lấy vẻ nhếch nhác để che giấu công phu thượng thừa.
Tô Khất Nhi khó kiểm chứng hoàn toàn về mặt lịch sử, nhưng ảnh hưởng của nhân vật này với văn hóa võ hiệp là rất lớn. Điện ảnh Hong Kong sau đó đưa hình tượng ấy lên màn bạc, khiến nhiều thế hệ mặc định rằng túy quyền phải đi cùng hồ rượu và men say.
Bước ngoặt lớn nhất đến năm 1978, khi Thành Long đóng vai Hoàng Phi Hồng trong Drunken Master. Bộ phim pha trộn võ thuật, hài slapstick và tinh thần nổi loạn tuổi trẻ, tạo ra hiện tượng toàn châu Á rồi lan ra thế giới.
Từ đây, túy quyền trở thành biểu tượng đại chúng. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu điện ảnh và võ thuật đều chỉ ra rằng yếu tố “uống càng nhiều đánh càng hay” chủ yếu là thủ pháp điện ảnh nhằm tăng tính giải trí.
Sự thật chuyên môn lại khác xa hoàn toàn hình tượng phim ảnh. Rượu làm giảm phản xạ thần kinh, suy yếu khả năng giữ thăng bằng, giảm tốc độ ra quyết định và tăng nguy cơ chấn thương. Với bất kỳ môn đối kháng nào, đó đều là bất lợi.
Hãng tin AFP trong phóng sự về những người luyện túy quyền tại Trung Quốc từng dẫn lời võ sư Lưu Húc Lương: người tập “trông như say nhưng thực ra rất tỉnh táo”, các động tác tưởng hỗn loạn nhưng được kiểm soát chặt chẽ.
Nói cách khác, túy quyền không khuyến khích say thật, mà yêu cầu mức tỉnh táo cao hơn bình thường. Người tập phải giữ trọng tâm trong lúc giả mất trọng tâm, phải nhìn rõ trong khi biểu diễn vẻ lờ đờ, phải tính được khoảng cách dù thân pháp có vẻ ngẫu hứng.
Đây là lý do nhiều võ sư xem túy quyền là một trong những bài khó của kung fu, đòi hỏi lưng hông linh hoạt, cổ chân khỏe, khả năng phối hợp tay mắt tốt và cảm giác cơ thể tinh tế.
Và để so sánh với một số môn võ khác, luyện túy quyền cảng cần phải tỉnh táo, phải vững vàng tuyệt đối. Việc có men rượu là điều cấm kỵ.
Về thực chiến, túy quyền tuy không đến mức là môn võ “chuyển bại thành thắng” vào những lúc khẩn yếu quan đầu, nhưng vẫn có giá trị rõ rệt.
Các kỹ thuật giả sơ hở để nhử đòn, đổi nhịp tấn công, hạ thấp người bất ngờ rồi phản công từ góc lạ đều có thể ứng dụng trong giao đấu.
Một số động tác lắc vai, đổi trục, ngả người né đòn cũng tương đồng với nguyên lý đánh lừa nhịp trong boxing hay sanda hiện đại. Dĩ nhiên, phần nhào lộn, ngã lăn cầu kỳ thường phù hợp biểu diễn hơn là thi đấu đối kháng.
Ngày nay, túy quyền tồn tại chủ yếu trong wushu biểu diễn, các trường võ cổ truyền và điện ảnh. Số võ sinh không nhiều như Thái Cực quyền hay Vịnh Xuân quyền, nhưng sức ảnh hưởng văn hóa lại vượt xa quy mô cộng đồng tập luyện.
Túy quyền vì thế là nghịch lý thú vị của võ học Trung Hoa. Đây là trường phái võ thuật có thật, có bề dày lịch sử và kỹ thuật hẳn hòi. Nhưng điều nổi tiếng nhất về túy quyền – càng uống rượu càng biến hóa, mạnh mẽ – lại chỉ mãi mãi là giai thoại.
Chiến thắng 3-1 trước Malaysia giúp đội tuyển Việt Nam duy trì mạch trận bất bại lên con số 17, đồng thời hoàn thành vòng loại Asian Cup 2027 với 6 chiến thắng tuyệt đối.
Đáng chú ý, từ đội hình ra sân đến danh sách tập trung, HLV Kim Sang-sik ưu tiên gương mặt kinh nghiệm. Vị trí thủ môn được giao cho Nguyễn Filip, người gác đền có quốc tịch Việt Nam và khoác áo tuyển từ thời HLV Philippe Troussier. Hàng hậu vệ có Đoàn Văn Hậu, Đỗ Duy Mạnh và Bùi Hoàng Việt Anh, đều là những "lính ngự lâm" được phát hiện bởi HLV Park Hang-seo. Ở tuyến giữa, Nguyễn Hoàng Đức, Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hai Long, hay cánh phải với Trương Tiến Anh, cũng đến từ phát kiến của những người tiền nhiệm.
Chỉ có 3 gương mặt đá chính trước Malaysia bắt đầu lên đội tuyển từ thời HLV Kim Sang-sik, gồm Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên và Cao Pendant Quang Vinh. Hai ngoại binh nhập tịch và một Việt kiều, đều đã "nức tiếng" ở V-League từ lâu, khó có thể coi là phát hiện mới.
Cách dùng người cho thấy, chiến lược gia người Hàn Quốc ưu tiên kế thừa hơn là "đập đi xây lại". Thực tế, ông Kim cũng có những phát kiến con người mới mẻ, như sử dụng Nguyễn Văn Trường đá tiền vệ trung tâm ở trận giao hữu gặp Nga, đôn Nguyễn Hiểu Minh, Trần Trung Kiên, Phạm Lý Đức lên tuyển, trao khung gỗ cho Nguyễn Đình Triệu. Song nhìn chung, ở thời khắc quan trọng, cựu HLV Jeonbuk vẫn trở về với giải pháp an toàn. Việc sử dụng những nhân tố cũ là lựa chọn chuẩn xác, bởi Duy Mạnh, Hoàng Đức, Quang Hải vẫn ở đỉnh cao sự nghiệp, dạn dày kinh nghiệm, đã chứng minh được phẩm chất chuyên nghiệp và biết phải làm gì ở những trận cầu cân não.
Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa, đội tuyển Việt Nam lặp lại con đường của người tiền nhiệm, như phòng ngự phản công kiểu Park Hang-seo hay tấn công và kiểm soát kiểu Troussier.
Trong khuôn khổ "bình cũ", ông Kim đang pha chế "rượu mới". Nền tảng "lấy thủ làm gốc" của ông Park vẫn được duy trì, kết hợp tư duy pressing hiện đại mà HLV Troussier đã cất công nhào nặn trong 1 năm ít ỏi ở Việt Nam.
Song, HLV Kim Sang-sik có cách vận hành thực dụng hơn: ưu tiên tập nhuần nhuyễn các bài chuyển đổi trạng thái từ thủ sang công, biến những pha đoạt bóng giữa sân trở thành "mồi lửa" phản công thần tốc. Đội tuyển Việt Nam không sử dụng nhiều đường chuyền thừa, không tấn công liên tục, nhưng đã lên bóng là tạo áp lực dồn dập, nhờ lối đánh trực diện, tiếp cận khung thành với tốc độ cao.
Học trò ông Kim có thể đá bóng dài, đánh biên, phối hợp trung lộ, nhưng đều với tiêu chí "thần tốc", đưa bóng trực diện để đè mặt đối thủ. Lối đánh chớp nhoáng ấy mang lại cho Việt Nam hiệu suất trung bình 2,5 bàn/trận ấn tượng trong 17 trận đã qua. Đội tuyển Việt Nam có thể tận dụng thành công hay không, nhưng với ông Kim, đội chưa bao giờ thiếu cơ hội.
Mấu chốt thành công của ông Kim nằm ở hai điểm: trao cho học trò không gian phù hợp để sáng tạo, và xây dựng lối chơi phù hợp với học trò.
HLV Kim Sang-sik tin dùng Nguyễn Xuân Son, bởi chân sút sinh năm 1997 có khả năng độc lập tác chiến, tì đè trực diện với trung vệ để ghi bàn hoặc làm tường, đồng thời di chuyển rộng để đập nhả một chạm.
Cũng với lối chơi một chạm cùng nhãn quan tinh tế, Hoàng Hên mang tới sức sáng tạo cho tuyến giữa. Tiền vệ 32 tuổi có những cú vung chân xé toang hàng thủ đối phương chỉ bằng một nhịp quan sát cực nhanh và bén. Hay Tiến Anh được trao suất đá chính nhờ những quả tạt cực chất lượng (3 kiến tạo vào lưới Malaysia, Bangladesh). Anh được ông Kim giao nhiệm vụ bám biên và tạt, để các mũi công bên trong khai thác bóng bổng.
Câu chuyện dùng đúng người, đúng thời điểm và hợp lối chơi cho thấy HLV Kim Sang-sik có nguyên tắc xây dựng đội bóng rõ ràng. Chiến lược gia người Hàn Quốc lựa chọn con người và chọn triết lý dựa trên những gì mình có. Do vậy, dù huấn luyện đội tuyển quốc gia hay U.23 Việt Nam, ông Kim đều tạo nên tổng thể lối chơi hài hòa, không đẹp mắt nhưng lại hiệu quả miễn bàn. Những gương mặt dù cũ hay mới cũng đều có "sân khấu" thể hiện mình. Cũng bởi thế, đội tuyển Việt Nam có dùng "bình cũ", thì "rượu mới" vẫn tuôn chảy.
Tìm được điểm mới mẻ trong cách chơi để thúc đẩy các trụ cột, đội tuyển Việt Nam có thể chuyển mình từ trên nền tảng tưởng như cũ kỹ nhất.
Sau hai lượt trận toàn thắng, đội tuyển Việt Nam đang tạm thời chiếm giữ ngôi đầu bảng A với 6 điểm tuyệt đối cùng hiệu số bàn thắng bại cực kỳ ấn tượng là +10. Trong khi đó, đội bóng xứ sở chùa vàng xếp ngay sau với cùng 6 điểm, nhưng hiệu số thấp hơn (+5).
Điều này đồng nghĩa với việc ở trận đối đầu trực tiếp giữa hai đội vào lúc 20 giờ tối nay (8.4), thầy trò HLV Diego Giustozzi chỉ cần một kết quả hòa là đủ để hiên ngang bước vào bán kết với tư cách nhất bảng. Ngược lại, đội tuyển Thái Lan buộc phải thắng nếu muốn đòi lại vị trí dẫn đầu từ tay Việt Nam.
Đội bóng sao vàng đang có khởi đầu bùng nổ tại giải đấu Đông Nam Á lần này. Ghi 11 bàn và chỉ để lọt lưới 1 bàn sau 2 trận là minh chứng cho sự cân bằng tuyệt vời giữa công và thủ.
Dù đang xếp dưới Việt Nam về hiệu số, nhưng chưa bao giờ Thái Lan bị xem nhẹ, đặc biệt là khi họ được thi đấu dưới sự cổ vũ của khán giả nhà tại Nonthaburi. "Voi chiến" ở thời điểm hiện tại cho thấy sự lì lợm. Trận thắng 2-0 trước Myanmar là minh chứng cho việc họ không cần quá phô trương nhưng luôn biết cách kết liễu đối thủ đúng lúc.
Việc giành ngôi nhất bảng A không chỉ là vấn đề danh dự mà còn mang ý nghĩa chiến thuật cực lớn. Tại bảng B, đội tuyển Indonesia và Úc cũng đã sớm giành vé sau 2 lượt trận. Hai đội này cũng sẽ cạnh tranh vị trí nhất bảng vào lúc 12 giờ 30 hôm nay (8.4).
Khoảng 35 phút đầu, thế trận diễn ra cân bằng, thậm chí Liverpool tạo cảm giác nguy hiểm hơn khi lên bóng. Nhưng bước ngoặt tới ở phút 37, khi Virgil van Dijk phạm lỗi với Nico O’Reilly trong cấm địa đội khách. Trọng tài Michael Oliver lập tức thổi phạt đền, trong khi trung vệ Hà Lan không phản ứng nhiều.
Trên chấm 11m, Haaland sút ngược hướng đổ người của thủ môn Giorgi Mamardashvili, mở tỷ số rồi chạy về góc sân ăn mừng cuồng nhiệt. Các khán đài phía sau cầu môn như nổ tung, trong khi nhiều cầu thủ Liverpool đứng lặng, thể hiện rõ sự thất vọng.
Liverpool gần như suy sụp khi thủng lưới thêm bàn nữa ở cuối hiệp một. Haaland băng cắt đánh đầu về góc xa, nâng tỷ số lên 2-0 sau quả tạt của Antoine Semenyo. Tiền đạo Na Uy tiếp tục ăn mừng đầy phấn khích, thậm chí đá tung cột cờ góc, còn các CĐV chủ nhà hát vang tên anh.
HLV Pep Guardiola theo dõi từ khán đài do bị cấm chỉ đạo, cũng nhiều lần thể hiện cảm xúc mạnh. Ông giơ tay phản ứng ở tình huống Rayan Cherki bị phạm lỗi trong cấm địa nhưng Man City không được hưởng phạt đền, hay đứng bật dậy vỗ tay sau bàn thắng thứ hai. Khán đài Etihad còn đón cựu HLV Man Utd, Alex Ferguson, dù ông bị CĐV chủ nhà huýt sáo la ó.
Sau giờ giải lao, Man City chơi như thể muốn kết liễu đối thủ sớm. Phút 50, Semenyo với cú bấm bóng ghi bàn nâng tỷ số lên 3-0, từ đường chọc khe tinh tế của Cherki. Van Dijk đã không phán đoán được đường chuyền của đối thủ trong tình huống này.
Cơn mưa bàn thắng của Man City còn kéo tới phút 57, khi Haaland hoàn tất hat-trick sau đường căng ngang của O’Reilly. Cả sân Etihad đồng loạt đứng dậy vỗ tay, nhiều CĐV giơ điện thoại ghi lại khoảnh khắc tiền đạo Na Uy ăn mừng. Khi anh rời sân ở phút 77 để nhường chỗ cho Omar Marmoush, tiếng vỗ tay kéo dài như lời tri ân Haaland.
Trái ngược hoàn toàn là hình ảnh của Mohamed Salah. Ngay từ đầu trận, tiền đạo người Ai Cập đã bị CĐV chủ nhà la ó mỗi khi chạm bóng. Đỉnh điểm là sau cú sút phạt đền hỏng ở phút 64, bị Trafford cản phá. Khi Salah rời sân, anh tiếp tục nhận những tiếng huýt sáo chế giễu, trong lúc bước đi chậm rãi với vẻ mặt nặng nề. Cùng thời điểm, máy quay chiếu tới cảnh Cherki rời sân và ngồi trên ghế dự bị, mặc chiếc áo của đối thủ đồng hương Hugo Ekitike.
Ở chiều ngược lại, băng ghế Liverpool thể hiện rõ sự bất lực. HLV Slot liên tục thay người từ phút 60, tung vào sân Alexis Mac Allister, Cody Gakpo hay Federico Chiesa, nhưng không tạo ra khác biệt. Một số CĐV đội khách thậm chí rời sân sớm, khi trận đấu chưa trôi qua một giờ. Đến phút 90, khu vực khán giả đội khách chỉ còn lác đác người xem.
