Mục Lục
ToggleTin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Gánh bánh tráng kẹo mạch nha 40 năm: Bà ngoại bán 10 cái mỗi ngày vẫn không nỡ nghỉ
Nếu không có gì đột xuất, cứ 2 giờ chiều mỗi ngày, bà Hồng gánh hàng ra bán. Như một thói quen, vừa ổn thỏa chỗ ngồi là bà lấy ra món đồ nghề tự chế. Đó là khúc gỗ nhỏ chừng một gang tay trên đầu có đóng một nắp lon nước ngọt để nạo dừa. Nhiều năm nay, hình ảnh bà Hồng bên gánh bánh tráng kẹo mạch nha đã trở nên quen thuộc với những ai hay ra vào hẻm 51 đường Ba Tháng Hai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
Nhìn vào gánh hàng của bà Hồng, người ta cảm nhận được sự cũ kỹ, lâu đời. Mấy chục năm gánh trên vai, đi qua biết bao con đường, chiếc đòn gánh bằng tre đã bị bào mòn nhẵn bóng. Thế nhưng, do được lau chùi kỹ lưỡng nên nó vẫn bền chắc. Một gánh dựng món cốm dẹp, một gánh đựng món bánh tráng kẹo mạch nha gây sốt một thời.
Quê gốc của bà Hồng ở thị trấn Kinh Cùng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là xã Hòa An, thành phố Cần Thơ). Bà là người con thứ 7 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm bà mười mấy tuổi thì mẹ bị bệnh nặng mất sớm. Cảnh mồ côi nên mỗi đứa con đều phải tự bươn chải kiếm sống, không ai giúp được ai. Bà Hồng lên thành phố Cần Thơ xin làm "thời vụ" rửa chén, phụ bán quán cơm, quán hủ tiếu...
Công việc thời vụ bấp bênh nên bà Hồng quyết định "đầu tư" một đôi quang gánh để đi bán bánh tráng kẹo mạch nha. Bà bồi hồi kể lại: "Hồi xưa, món ăn này những đứa trẻ ở quê mê dữ lắm. Nhà tôi nghèo lại đông anh em nên tôi ít có dịp được ăn. Thế nhưng ở thành phố thì chẳng thấy mấy ai bán. Do thấy món này bỏ vốn ít, cách làm đơn giản mà lại phù hợp với túi tiền eo hẹp của mình lúc bấy giờ nên tôi quyết định bán thử".
Nói đến đây, bà Hồng làm một cái bánh tráng kẹo mạch nha hoàn chỉnh cho xem. Thoạt đầu, bà lấy một chiếc bánh tráng giấy để lên lòng bàn tay, phết lớp kẹo mạch nha dạng lỏng lên trên. Nguyên liệu rưới lên tiếp theo là những sớ cơm dừa tươi rói vừa mới nạo. Rồi bà lấy một miếng bánh tráng khác ốp lên trên, sau đó bẻ lại thành hình bán nguyệt. Miếng bánh giòn tan khi đưa vào miệng. Vị ngọt thanh của kẹo mạch nha loang trong đầu lưỡi hòa cùng vị béo của cơm dừa tuy đơn giản mà ngon. Một phần như vậy có giá 10.000 đồng.
Bà Hồng cho biết mình bán bánh này từ lúc chỉ có 1.000 - 2.000 đồng/cái, rồi tăng dần theo giá cả thị trường. Ngày xưa còn trẻ, bà gánh hàng đi nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố, đi tới đâu thì cất tiếng rao mời chào tới đó. Và chính tiếng rao trong trẻo của thời trẻ cùng nét riêng của món ăn vặt "quê mùa" này đã gây chú ý cho một người công nhân viên, rồi từ đó hai người gắn kết thành vợ chồng. Họ có với nhau một người con gái và đến nay cũng đã có cháu ngoại đang học lớp 8.
Theo bà Hồng, đôi quang gánh đã đồng hành cùng bà hơn 40 năm nay. Bây giờ 64 tuổi, sức khỏe yếu nên bà không cất tiếng rao nổi và cũng không còn bền sức để rong ruổi nhiều nơi nữa. Mỗi ngày bà chỉ đi từ căn trọ của mình trên đường Tầm Vu đến điểm yêu thích nhất là hẻm 51 để bán (cách khoảng 2 cây số - PV). Bà Hồng vui vẻ nói: "Một quán cà phê nghĩa tình cho tôi mượn hẳn một góc nhỏ mặt tiền để bán luôn. Đặc biệt là con hẻm này rất đông sinh viên, người trẻ. Nhiều người thấy tôi già rồi nên gọi là bà ngoại bán bánh, thấy thương lắm".
Đó chính là niềm vui và động lực đã thôi thúc bà Hồng giữ lửa nghề trong bối cảnh món bánh tráng kẹo mạch nha ngày càng phai nhạt danh tiếng. Bà Hồng tâm sự: "Sức mua món bánh quê này ngày càng giảm. Khác với ngày xưa, nhiều người trẻ hiện nay không biết món này là món gì. Nói thật là bây giờ mỗi ngày tôi chỉ bán được tầm 10 - 15 cái bánh tráng kẹo mạch nha thôi. Nên hơn 1 năm nay, tôi đã bán thêm cốm dẹp để kiếm thêm. Nguyên liệu thì tôi đặt mua ở Sóc Trăng, còn công thức trộn như thế nào cho vừa vặn thì tôi tự làm".
Mỗi ngày, bà Hồng ngồi bán từ 2 giờ chiều đến 8 giờ tối là về. Bữa bán được thì lời hơn 100.000 đồng, nhưng đa phần là thấp hơn con số này. "Tuy là món bánh tráng kẹo mạch nha lời ít, bán được ít nhưng tôi không nỡ nghỉ vì nó gắn chặt với tuổi thơ của mình. Vả lại, lúc chân ướt chân ráo lên thành phố có quen ai đâu. Chính nhờ bán bánh này mà tôi gặp nhiều người, lạ hóa thành quen, rồi trở thành hàng xóm, bạn bè luôn. Tôi là dân quê chính hiệu, góp phần giữ giữ hương vị bánh quê thì thấy cũng vui", bà Hồng Tâm sự.
Chị Nguyễn Thị Bích Trâm (35 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho biết bà Hồng luôn mặc chiếc áo bà bà khoác bên ngoài và đội nón lá khi ngồi bán. Nhìn vào hình ảnh này, chị nhớ lại lúc còn nhỏ khi sống ở quê nội, hàng ngày cùng mấy anh em ra cổng chờ các cô chú gánh hàng rong qua để mua bánh. "Tôi ăn bánh của bà rồi, không có gì để chê cả. Lâu lâu thì lại ghé mua một hộp cốm dẹp hay bánh tráng kẹo mạch nha để ủng hộ. Không hiểu sao mỗi lần chạy qua đây thì phải ghé mắt nhìn bà một cái như thói quen. Hôm nào bà nghỉ bán thì thấy thiếu thiếu, buồn buồn", chị Trâm chia sẻ.
Cà phê yến sào Đắk Lắk đang gây chú ý khi kết hợp 2 nguyên liệu tưởng chừng đối lập: cà phê - nông sản quen thuộc của Tây nguyên và yến sào - thực phẩm cao cấp từ biển. Sự xuất hiện của sản phẩm này mang đến trải nghiệm mới, đồng thời mở ra hướng đi khác cho ngành chế biến nông sản.
Ý tưởng tạo ra cà phê yến sào không đơn giản như cách gọi tên. Chia sẻ với PV Thanh Niên, ông Phạm Duy Khiêm (ở phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho biết, thách thức lớn nhất nằm ở yếu tố kỹ thuật, đặc biệt là khả năng hòa tan của yến sào khi kết hợp với cà phê hòa tan.
"Yến sào khi gặp nước nóng thường vón cục hoặc khó hòa quyện với bột cà phê", ông Khiêm nói và cho biết ông đã mất hơn 6 tháng thử nghiệm với hàng trăm mẻ pha chế để tìm ra công thức phù hợp.
Mục tiêu của ông là tạo ra ly cà phê yến sào vẫn giữ được hương thơm đặc trưng của cà phê Đắk Lắk, đồng thời người uống có thể cảm nhận vị béo thanh và dấu ấn của yến sào trong từng ngụm.
"Cà phê là đặc sản của rừng núi, yến sào là tinh túy của biển cả. Việc kết hợp hai nguyên liệu này trong một sản phẩm quà tặng giúp giới thiệu diện mạo mới, đa dạng hơn cho đặc sản Đắk Lắk", ông Khiêm chia sẻ.
Sau nhiều lần điều chỉnh, công thức cuối cùng của cà phê yến sào Đắk Lắk tạo ra thức uống có vị đắng nhẹ, không quá ngọt, hương cà phê rõ nét và hậu vị béo đặc trưng của yến sào. Đây được xem là điểm khác biệt giúp sản phẩm tạo dấu ấn trên thị trường cà phê hòa tan.
Theo ông Khiêm, trong bối cảnh người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, việc bổ sung yếu tố dinh dưỡng vào thức uống quen thuộc như cà phê là hướng đi phù hợp. Ông kỳ vọng cà phê yến sào có thể trở thành thức uống phổ biến, góp phần nâng cao giá trị hạt cà phê Đắk Lắk.
Không chỉ dừng ở trải nghiệm cá nhân, sản phẩm này còn góp phần làm phong phú danh mục quà tặng đặc sản. Cà phê yến sào mang đến lựa chọn mới cho du khách, bên cạnh các sản phẩm truyền thống như cà phê bột hay trà túi lọc.
Ông Khiêm cho biết thêm, yến sào Phú Yên vốn là sản phẩm chất lượng cao, được thị trường công nhận. Sau khi Đắk Lắk và Phú Yên sáp nhập, sự kết hợp này đã tạo nên cà phê yến sào Đắk Lắk, góp phần xây dựng và bảo hộ thương hiệu cho cả hai dòng sản phẩm đặc trưng.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Bánh trứng kiến đang 'hot' mạng: Có người phải nhập viện vì dị ứng, ai cần tránh?
Mạng xã hội những ngày qua ào ạt chia sẻ về món bánh trứng kiến, món ăn đặc sản của người Tày ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Theo đó, các clip thưởng thức món ăn này bất ngờ "gây sốt", có clip thu hút hàng triệu lượt xem.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của người Tày, thường xuất hiện trong một số dịp lễ quan trọng, đặc biệt như Tết Thanh minh mới đây. Món ăn đặc sản này thường chỉ được làm vào khoảng tháng 2 đến cuối tháng 3 âm lịch hằng năm, khi trứng kiến đen vào mùa.
Vào mùa này, người dân vùng núi thường vào rừng lấy trứng kiến. Loại trứng này có màu trắng sữa, nhỏ như hạt gạo. Có nhiều cách khác nhau để chế biến, làm nhân bánh trứng kiến, song cách nhiều người thường làm là mang trứng kiến đã được sơ chế, rửa sạch trộn cùng thịt lợn băm, hành khô và một số gia vị làm nhân bánh.
Phần vỏ bánh làm từ bột nếp nương, cán mỏng, bọc nhân rồi gói trong lá vả và đem hấp khoảng hơn 1 tiếng đồng hồ. Món bánh có vị dẻo của lớp vỏ, vị bùi bùi của lá vả và béo ngọt của trứng kiến khiến đây trở thành món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên không phải dịp nào trong năm cũng có thể thưởng thức nên món ăn này trở thành đặc sản hiếm, được nhiều người săn tìm thưởng thức.
Chị Mẩy Hằng, một food reviewer có hơn 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội chuyên chia sẻ các món ăn đặc trưng, độc lạ của bà con ở vùng núi phía Bắc vừa chia sẻ clip về cách làm món bánh trứng kiến. Clip ngay sau đó đã nhận về hơn 2 triệu lượt xem.
"Bánh ở nhà tự làm, nhân sẽ nhiều hơn, có nhiều trứng kiến hơn so với mình mua bên ngoài. Bánh có vị mặn mặn, ngọt ngọt và ngậy ngậy. Ngon lắm! Món bánh này không phải ai cũng dám ăn, nhưng khi ăn thì lại thấy ngon muốn ăn nữa", cô gái chia sẻ.
TikToker Dũng Đói có gần 140.000 người theo dõi cũng cho biết lần đầu tìm mua và ăn thử món này. Chàng trai trẻ cho biết phần bánh anh mua được gói bằng lớp lá dong bên ngoài và lớp lá vả bên trong, khi ăn, anh ăn luôn lớp lá vả.
Anh nhận xét bánh có phần vỏ ăn khá giống bánh dày, phần nhân khá nhiều thịt và trứng kiến, có vị tương tự nhân bánh giò. "Mình tưởng món bánh trứng kiến khó ăn, hóa ra rất dễ ăn. Phần nhân bên trong là đặc sắc của món bánh. Bánh ngon nhưng hơi đắt, giá mình mua là 50.000 đồng một cái", Dũng Đói nhận xét.
Một cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền ở Hà Nội cũng đang bán loại bánh trứng kiến này cho biết bánh trứng kiến là đặc sản đôi khi có tiền không mua được mà chỉ có thể chờ. Tuy nhiên, cửa hàng khuyến cáo những ai dị ứng côn trùng thì cần cẩn thận khi ăn món này.
Bên dưới các bài đăng, nhiều cư dân mạng tò mò với món bánh trứng kiến và hỏi nhau cách tìm mua. Bên cạnh đó không ít người chia sẻ hình ảnh gương mặt sưng phù, thậm chí nhập viện vì dị ứng, sốc phản vệ khi ăn món này.
Bác sĩ - huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, người sáng lập chương trình giảm cân HomeFiT, cho biết trứng kiến nói riêng và các loại ấu trùng như ong, nhộng, tằm… có thể chứa các tác nhân gây dị ứng. Một số người nhạy cảm khi ăn vào có thể xuất hiện triệu chứng nhẹ như ngứa, nổi mẩn đỏ, trong trường hợp nặng có nguy cơ dẫn đến sốc phản vệ.
Ngoài ra, các loại thực phẩm này có thể chứa vi khuẩn, nấm, khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Đối với bánh trứng kiến, việc lựa chọn loài kiến để lấy trứng làm nhân cũng là yếu tố quan trọng, trong đó nên hạn chế sử dụng kiến lửa.
Bên cạnh đó, trẻ em dưới 7 tuổi do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện, người cao tuổi, người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch như suy gan, suy thận, ung thư, tiểu đường… và những người có tiền sử dị ứng, sốc thuốc hoặc từng bị sốc phản vệ được khuyến cáo không nên ăn bánh trứng kiến.
“Ngoài ra, với những người khỏe mạnh, khi thử các món ăn lạ cũng cần thận trọng, nên ăn thử từ 1- 2 miếng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Sau khoảng 30 phút, nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa râm ran, nổi mẩn đỏ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra, xử lý kịp thời”, bác sĩ Tân khuyến cáo.