Trường được nhắc tới là Trường THPT Hàm Yên (xã Hàm Yên, Tuyên Quang; trước là TT.Tân Yên, H.Hàm Yên, Tuyên Quang). Trên fanpage của trường, một bài đăng ngày với trạng thái “video tự học ngày 6.4.2026” đã thu hút hàng ngàn lượt tương tác. Dưới phần bình luận có rất nhiều học sinh quay video tự học để nộp.
Chẳng hạn, có nữ sinh gửi video và bắt đầu bằng lời chào thầy hiệu trưởng, các thầy cô giáo bộ môn và nói “nộp video tự học môn lịch sử buổi tối ngày 6.4.2026”. Nam sinh khác cũng “nộp bài tự học môn toán, lịch sử và tiếng Anh”… Không thể đếm xuể số lượng học sinh “gửi bài tự học”. Tương tự, trạng thái “video tự học ngày 7.4.2026” cũng thu hút nhiều bình luận, có nhiều học sinh “nộp bài tự học” bằng những video.
Cách “nộp bài tự học” công khai lên mạng xã hội của học sinh Trường THPT Hàm Yên đã thu hút sự quan tâm của dân mạng, khiến nhiều người bất ngờ, tạo ra những tranh luận.
Tài khoản Tuan Anh Nguyen bình luận: “Nhà trường làm thế này không biết có học được cái gì không. Tôi thấy thế này vừa không hiệu quả vừa tốn thời gian. Tôi nghĩ nhà trường nên thay hoạt động này bằng cái khác hiệu quả và bớt giảm gánh nặng cho học sinh hơn”.
Tài khoản Gia Huy viết: “Trường tạo ra cái trò tự học này không biết học sinh có học được gì không, chứ tôi thấy là rất tốn thời gian mà hiệu quả thì chả thấy. Đề nghị trường nên bỏ cái hoạt động này đi và thay bằng một cái khác hay và bổ ích hơn”.
Ở chiều hướng ngược lại, có người ủng hộ cách làm của nhà trường. Tài khoản Hung Dinh Cong cho rằng: “Những phụ huynh như tôi rất nhất trí với những quyết định về quay video tự học như này”.
Tài khoản Nguyễn Hoàng Dũng bình luận: “Tôi là phụ huynh và tôi thấy điều này rất đúng và rất cần thiết cho các cháu, để các cháu không lơ là việc học. Tôi thấy nên lan rộng tới tất cả các môn học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục”.
Anh Trần Trọng Ánh, phụ huynh học sinh Trường THPT Diên Hồng (TP.HCM) nói: “Tôi thấy cách làm này hay, giúp cho học sinh tập trung ôn bài, không chủ quan. Nếu trường của con tôi có áp dụng, tôi sẽ ủng hộ, đồng tình”.
Ông Châu Thanh Hải, phụ huynh học sinh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) cho rằng: “Cái gì mới cũng sẽ có nhiều những ý kiến trái chiều, để thấy có hiệu quả hay không thì cần thời gian. Nhưng nên lập nhóm riêng tư để học sinh nộp bài thay vì nộp công khai như vậy, kẻo dẫn đến những hệ lụy”.
Chiều 7.4, trao đổi qua điện thoại với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Hanh, Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, cho biết: “Câu chuyện học sinh trường tôi quay video tự học mỗi ngày để nộp lên fanpage của trường, thực chất chỉ là hoạt động nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức tự học, đồng thời phát triển ngôn ngữ tư duy cho học sinh. Fanpage của trường là một trang học tập cộng đồng, không có gì quá đặc biệt”.
Đề cập đến những ý kiến, quan điểm trái chiều của dân mạng, ông Hanh cho hay: “Tôi biết có những ý kiến trái chiều trên mạng và tôi chấp nhận những điều đó. Điều quan trọng là tôi chỉ cần học sinh của tôi ngoan ngoãn, học tốt và có tương lai tốt”.
Ông Hanh cho biết hoạt động này được triển khai trên cơ sở có sự đồng thuận từ giáo viên, phụ huynh, học sinh ngay từ đầu. “Nhà trường đã họp đảng ủy, có thống nhất trong tập thể, sau đó tổ chức hội nghị với đầy đủ giáo viên, phụ huynh và học sinh để lấy ý kiến. Chúng tôi đưa ra nhiều ý kiến, sau đó cùng phân tích, đánh giá kỹ lưỡng trước khi tổ chức hoạt động này. Nhiều phụ huynh phản ánh rằng khi ở nhà, các em học rất qua loa, chỉ học 1 – 2 phút rồi chuyển sang chơi điện tử mà phụ huynh không kiểm soát được. Vì vậy, nhà trường xây dựng nghiên cứu và thống nhất với phụ huynh là đưa khung giờ tự học, trong đó học sinh không đi học thêm mà tự học theo nội dung giáo viên giao”, ông Hanh nói.
Ông Hanh giải thích thêm: “Cần hiểu rõ về việc học sinh quay video tự học mỗi ngày rồi gửi video. Đó là sau quá trình tự học, học sinh dành khoảng 10 phút hoặc hơn thì càng tốt để quay video trình bày lại những nội dung đã nắm bắt, đã hiểu được trong khung giờ tự học đấy. Chứ không phải quay cả quá trình học vài tiếng đồng hồ. Mà là quay phần trình bày sau khi đã nắm kiến thức trong quá trình tự học. Ví dụ, với học sinh lớp 12, các em luyện tập, làm bài thi thử trong 90 phút theo đúng quy định. Sau đó, các em dành thời gian trình bày lại những câu khó mà mình đã phải suy nghĩ để giải. Có những nội dung các em mất cả tiếng để hiểu, nhưng sau đó có thể trình bày lại trong video vài phút. Đấy là cách giúp các em củng cố kiến thức và phát triển khả năng diễn đạt”.
Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên thông tin thêm: “Đảng ủy đồng thuận 100%, giáo viên trong trường đồng tình 100%, giáo viên, học sinh cũng thế. Nhưng chúng tôi có “mở ngoặc” là những trường hợp đặc biệt mà phụ huynh không muốn cho con mình bị áp lực bởi khung giờ học và phương pháp như thế này thì có ý kiến với giáo viên bộ môn, và giáo viên bộ môn sẽ không yêu cầu kiểm tra nội dung này nữa. Tới thời điểm này, chỉ có 2 ý kiến là không đồng ý. Hoạt động này nhận được sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh”.
“Vì sao trường lại lựa chọn hình thức công khai trên mạng xã hội thay vì sử dụng những nhóm riêng tư?”, ông Hanh cho biết: “Trước đây đăng trên Zalo các lớp. Sau đó chuyển sang Facebook do vấn đề về dung lượng quá nặng, không thể tiếp tục đăng trên Zalo”.
Ông Hanh nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi của quy định là tạo ra một phong trào tự học cộng đồng, giúp học sinh tự giác có ý thức tự học thật tốt, không phụ thuộc vào học thêm. Thông qua việc tự học và trình bày lại bằng video, giúp chỉn chu về lời nói, về mọi mặt, cũng như giúp các em phát triển tư duy, kỹ năng nói, kỹ năng viết và hình thành thói quen tốt, kỹ năng sống tốt hơn”.
Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
"Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay", My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
"Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình", Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
"Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo", ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
"Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài", tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
"Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…", ông Sơn cho biết.
Gần đây, nhiều bài đăng sáng tạo và sưu tầm những câu chơi chữ độc lạ thu hút hàng chục ngàn lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự quan tâm của người trẻ về cách giao tiếp độc lạ, dí dỏm này.
Nhiều người bất ngờ trước khả năng sáng tạo vô biên của giới trẻ, các cụm từ đọc xuôi, đọc ngược vẫn có nghĩa như: "thiếu vàng là nợ - thiếu vợ là nàng", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán", "người ồn bất tỉnh - người tình bất ổn","chờ em ra mở cổng - chồng em ra mở cửa", "cười là phải thế - thề là phải cưới", "người sinh vì tài - người sai vì tình"…
Trần Chí Quang (25 tuổi, ngụ tại 273 Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cảm giác thích thú với "sân chơi ngôn ngữ" dạo gần đây: "Mấy ngày gần đây lướt Facebook, Threads hay đọc bình luận mình thấy những câu đảo vần kiểu này liên tục, cảm giác rộn ràng rất vui. Có những câu mình ấn tượng như "Hở là nhắn, hẳn là nhớ". Kiểu nói này cũng dễ bắt chước theo, ai cũng có thể nghĩ thêm, mình thấy nó vui, đơn giản và dễ lan tỏa".
Cao Phan Thu Thảo, sinh viên năm 2 Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, cảm nhận: "Em thấy xu hướng này rất hài hước. Càng đọc càng thấy "mặn" và có duyên. Không hiểu sao mọi người lại nghĩ ra được những câu như vậy. Các câu kiểu chơi chữ mà vẫn có ý nghĩa như "căng và ham yêu, kiêu và ham ăn" hay "xinh và nhiều tiền, siêng và nhiều tình" nghe vừa buồn cười vừa kiểu "flex nhẹ" (khoe nhẹ - PV). Nhìn chung, em thấy mấy câu này rất hợp để viết trạng thái trên mạng xã hội, vừa có chất riêng, vừa dễ tăng tương tác".
Đón theo xu hướng, Lê Hà Thư (18 tuổi, ngụ tại số 9, thôn Tân Thành, P.Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) mê áp dụng lối chơi chữ dí dỏm vào đời sống. Hà Thư thường xuyên đăng tải những dòng trạng thái và bình luận trên mạng xã hội về chủ đề nói lái để chia sẻ suy nghĩ, đồng thời kết nối với những bạn cùng sở thích.
Những cụm từ, câu nói khiến người đọc bật cười vì sự đảo chữ tài tình: "sang và khó tính nên xinh và khó tán", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán"… Lối nói thú vị này là cách Hà Thư thể hiện cá tính riêng: "Em thích cách nói lái này bởi có thể giúp những câu nói bình thường trở nên thú vị hơn, khiến việc trò chuyện bớt nhàm chán. Em cũng cảm thấy bản thân "ngầu" nữa, vì ai mà chẳng thích những người có chiêu lạ".
Thư cho biết từ hồi còn bé đã được ba "truyền giáo" cho bí kíp này rồi. Bây giờ đột nhiên nổi lên thành "trend" nên cô nàng sáng tạo góp vui cùng mọi người. "Em cũng sưu tầm thêm một số câu hay hay của những bài khác trên mạng nữa", Thư nói.
Theo Nguyễn Ngọc Bích, sinh viên năm 3 Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, lối nói chơi chữ còn là một cách hiệu quả để… thả thính. "Em thấy mấy câu đảo vần này không chỉ để vui mà còn phản ánh cách người trẻ nhìn các vấn đề cuộc sống, có cả chuyện tình yêu. Em thấy giờ áp dụng khi tỏ tình thì dễ thương lắm luôn. Khi trò chuyện với bạn bè thì tạo sự vui nhộn. Theo em, đây là kiểu ngôn ngữ rất đặc trưng của người trẻ hiện nay, nhất là với gen Z chúng em", Ngọc Bích chia sẻ.
Với Ngọc Bích, cách nói "bắt trend" này sẽ giúp bạn trẻ dễ dàng bắt chuyện một cách duyên dáng. "Giờ mà ai nhắn em "thấy bạn sang và khó tính, xinh và khó tán" thì em cũng "đổ" liền", cô nàng hài hước nói.
Không chỉ là một xu hướng vui vẻ, hài hước, lối chơi chữ, nói lái, đảo vần của gen Z xuất phát từ nhu cầu kết nối, giao tiếp gắn với giới trẻ. Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm TP.HCM nhận xét đây là tâm lý muốn được thuộc về một nhóm, một cộng đồng nơi "cùng tần số".
Anh cho biết: "Xu hướng chơi chữ, nói lái của giới trẻ tạo ra sự hưng phấn trong cách giao tiếp với nhau, xuất phát từ nhu cầu kết nối với nhóm bạn cùng tần số và đồng trang lứa. Khi đó, các bạn cảm thấy có một nhóm để thuộc về và cùng chung sở thích nói chuyện hài hước, thú vị. Ngoài ra, trước những áp lực trong học tập, công việc, việc sử dụng những cách nói như vậy giúp tạo cảm giác nhẹ nhàng, thú vị, giúp các bạn trẻ đỡ áp lực hơn".
Thạc sĩ Đặng Hoàng An giải thích: "Về mặt khoa học, việc nói đảo vần, nói lái sẽ khiến não bộ của người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin đơn thuần mà phải thêm một bước xử lý nữa để giải nghĩa được ẩn ý trong câu nói. Vì vậy, khi giải mã và "vỡ ra" được kết quả, bạn trẻ sẽ có tâm lý phấn khởi. Đó gọi là "hệ thống phần thưởng" của não bộ, là cảm giác được ghi nhận".
Ngoài ra, thạc sĩ Hoàng An nhấn mạnh khả năng sáng tạo, bản sắc riêng của giới trẻ ngày nay, là tiền đề cho việc xuất hiện các xu hướng giao tiếp độc lạ trên mạng xã hội. "Cách nói chuyện chơi chữ, nói lái cũng là một cách sáng tạo của các bạn trẻ để gia tăng điểm nhấn riêng khi kết nối, trở nên thú vị hơn trong mắt người khác".
Hai bạn trẻ tạo nên cơn sốt của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là Thy Mây (tên thật là Nguyễn Thị Mai, 26 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội) và Nguyễn Văn Thạch (28 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội). Mây làm trang điểm, còn Thạch chụp ảnh cho tiệm ảnh mà cả hai cùng nhau gầy dựng.
Đến hiện tại, hai bạn trẻ này vẫn chưa hết bất ngờ khi bộ ảnh ra đời trong một dịp tình cờ lại được hàng triệu người yêu thích.
Thạch cho biết: "Tôi khá bất ngờ khi bộ ảnh được nhiều người biết đến. Công việc chính của tôi là chụp ảnh dịch vụ ở Hà Nội.
Tuy nhiên, tôi luôn ấp ủ đam mê chụp ảnh nghệ thuật. Bộ ảnh cô bé H'Mông là bộ ảnh nghệ thuật đúng với sở thích của tôi và cũng là bộ ảnh đầu tiên được lan truyền mạnh mẽ".
Không giấu được niềm vui, Mây kể cô là người đăng tải những bức ảnh đầu tiên của cô bé H'Mông trên Threads. Đồng thời, cô đăng tải video hậu trường chụp ảnh cô bé trên nền tảng TikTok. Chỉ vài giờ sau đó, cô phát hiện hình ảnh cô bé được cộng đồng mạng yêu thích, chia sẻ mạnh mẽ.
Từ ngày 2.4 đến nay, bộ ảnh, video liên quan đến cô bé H'Mông trên các nền tảng đã nhận về hàng triệu lượt xem và hàng nghìn bình luận tích cực. Nhiều hội nhóm lớn trên mạng xã hội cũng chia sẻ và cùng thảo luận về bộ ảnh.
Ít người biết, Mây và Thạch đã gặp cô bé H'Mông này rất tình cờ trong dịp du lịch cùng nhóm bạn ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La vào cuối tháng 3.2026.
"Lúc xuống bản Tà Xùa dạo chơi, chúng tôi thấy một nhóm học sinh đang ra về. Trong đó, một bé xinh lắm, nổi bật hơn hẳn các bạn. Về sau, tôi hỏi thăm thì biết cô bé tên Lù Thị Chứ, 12 tuổi, người H'Mông, sinh sống ở Tà Xùa. Vốn làm nghề trang điểm, tôi bị em ấy cuốn hút ngay lập tức. Sau vài phút chần chừ và rời đi một quãng, chúng tôi quyết định quay lại xin bé cho phép chụp ảnh. Ban đầu, em ấy ngại ngùng, chưa đồng ý. Chúng tôi cố gắng thuyết phục và hẹn hôm sau đến nhà xin phép bố mẹ em để chụp ảnh", Mây kể.
Khi được gia đình bé cho phép, Mây và Thạch bắt tay thực hiện bộ ảnh. Do mục đích ban đầu là du lịch cùng nhóm bạn nên Mây không mang theo đầy đủ đồ nghề làm việc. Cô quyết định trang điểm cho bé Chứ với má hồng, kem nền và chì kẻ mày của mình. Đó là kiểu trang điểm theo phong cách tôn nét sẵn có, phù hợp độ tuổi, giữ được nét trong trẻo của cô bé.
Trong khi đó, Thạch chọn những bối cảnh giản dị, mang đậm hơi thở vùng cao để chụp ảnh cho bé. Cô bé Chứ xinh xắn, trong veo trong trang phục của người H'Mông do mẹ bé thêu, cứ thế nhẹ nhàng vào bộ ảnh.
"Lần đầu được chụp ảnh, cô bé khá bỡ ngỡ trong cách tạo dáng. Tuy nhiên, bé tiếp thu nhanh và phối hợp rất tốt", Thạch nhận xét.
Lúc được xem lại ảnh, bé Chứ rất thích thú và khen ảnh đẹp. Cô bé hồn nhiên, cảm ơn Mây và Thạch rối rít. Ngược lại, vẻ đẹp của Chứ chính là động lực để hai bạn trẻ tiếp tục thắp lửa đam mê.
Mây tâm sự khi tiệm ảnh ít khách, áp lực xoay kinh phí để duy trì hoạt động khiến cô và Thạch từng nghĩ đến bỏ cuộc. Chuyến du lịch Tà Xùa là cách để cả nhóm quên đi áp lực công việc. Nhưng bất ngờ, Mây và Thạch được sống lại với đam mê, tạo ra bộ ảnh nổi tiếng.
Còn Thạch, ban đầu không xác định theo nghề chụp ảnh. Thạch biết đến nhiếp ảnh như một cơ duyên rồi nhận ra bản thân có thể kết nối với mọi người qua ống kính.
Nam thanh niên thích kể câu chuyện của mọi người bằng hình ảnh. Từ đó, Thạch nghiêm túc theo đuổi nghề nhiếp ảnh.
Sự thành công của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là động lực để Mây và Thạch vững tin hơn trên con đường đã lựa chọn.