TP.HCM: Tạm đình chỉ giáo viên phạt học sinh tự lấy kim tiêm đâm vào tay

Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.

Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.

PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách "Tự kỷ - một phần của thế giới này".

Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.

Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: "Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại "giao tiếp" với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.

Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu".

Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.

Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những "ánh mắt" ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn "chấp nhận" sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.

BSCK II Lâm Tứ Trung - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.

"Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất", ông Trung nói.

Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.

Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.

Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.

Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.

Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.

Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/gia-dinh-co-tre-tu-ky-phai-giao-tiep-voi-xa-hoi-bang-nhieu-anh-mat-2026040521302501.htm

Trong kỳ tuyển sinh sớm đại học Mỹ cuối năm 2025, Phạm Bùi Gia Khanh, 18 tuổi, trường Quốc tế Anh Hà Nội (BIS), trúng tuyển Đại học Yale. Đây là đại học thuộc nhóm Ivy League, đứng thứ tư nước Mỹ với tỷ lệ chấp nhận chỉ 4%, theo US News.

Cô gái sinh năm 2008 cũng nhận tin vui từ Đại học Berkeley ở California (UCB), trường công top 1 Mỹ; Đại học Cambridge, College London (UCL), Học viện Kinh tế và Chính trị London (LSE), đều trong top 10 nước Anh, theo QS.

Gia Khanh nhìn nhận "chìa khóa" của bộ hồ sơ giúp em chinh phục loạt đại học top đầu là kể được một câu chuyện nhất quán, xuất phát từ bản thân, thay vì cố ghép các yếu tố để có một bộ hồ sơ "kịch tính" hoặc theo mô - típ "vượt nghịch cảnh".

Định hướng du học của Khanh có từ giữa cấp hai, khi em thấy hứng thú với các lĩnh vực liên ngành như chính trị, văn học, lịch sử, triết học. Nữ sinh chọn Yale vì trường có "directed studies" - chương trình năm thứ nhất, cho phép sinh viên học kết hợp 4 lĩnh vực này.

"Đây chính xác là những gì em muốn học", Khanh nói.

Nhờ sớm biết mình thích gì, Khanh cũng dành ưu tiên cho những hoạt động cùng chủ đề. Nữ sinh xây dựng một tạp chí trực tuyến dành cho học sinh thích viết, sáng tác. Tuy nhiên, sau một thời gian, em thấy mô hình này thiếu tương tác và không tạo được không gian cộng đồng. Vì vậy, trại sáng tác Lumina ra đời vào năm 2024.

Khanh cho biết tại đây, học sinh được viết, chia sẻ và thảo luận với nhau dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Dự án diễn ra trong hai mùa, thu hút khoảng 150 học sinh từ nhiều tỉnh, thành. Những tác phẩm được sáng tác trong dịp này được Khanh biên tập và tập hợp thành sách.

"Khi đó, các bạn bắt đầu tin rằng những gì mình viết ra có giá trị, và trải nghiệm của mình cũng đáng được lắng nghe", Khanh bày tỏ.

Nữ sinh còn tổ chức cuộc thi "Di sản nét mực" vào nửa đầu năm 2025 với chủ đề "Bản sắc chúng ta". Ý tưởng xuất phát từ những sự kiện dịp kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh, với mong muốn tạo ra một sân chơi để học sinh viết về cuộc sống - một trong những cách để hiểu về bản sắc cá nhân.

Sau hai tháng, cuộc thi nhận khoảng 250 bài từ học sinh 46 tỉnh, thành và 8 quốc gia. Theo Khanh, việc đọc hàng trăm bài viết từ nhiều vùng miền cũng giúp em mở rộng góc nhìn về con người và văn hóa Việt Nam.

Song song hoạt động sáng tác, Khanh sáng lập dự án "Con đường phấn" (Chalk Road). Từ năm 2023, em cùng bạn bè tổ chức 6 chuyến đi tới các trường học ở Phú Thọ, Thanh Hóa và Tuyên Quang, hỗ trợ cơ sở vật chất, giảng dạy kỹ năng mềm và hướng nghiệp. Cuối năm 2023, dự án nhận hỗ trợ 9.000 USD (khoảng 230 triệu đồng) từ Quỹ ảnh hưởng xã hội của Nord Anglia và UNICEF.

Trải nghiệm từ các hoạt động, dự án được Khanh đúc kết trong bài luận chính, kể về hành trình nhận thức đối với ngôn ngữ và bản sắc. Nữ sinh mở đầu bằng không gian trại sáng tác Lumina, khi nghe một bạn chia sẻ về cảm giác "mất gốc" tiếng Việt, dù học trường công lập và sống tại Việt Nam. Khanh đồng cảm, bởi em cũng không tự tin khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, sau nhiều năm học trong môi trường quốc tế, quen dùng và nghĩ bằng tiếng Anh.

Bước ngoặt đến khi Khanh đọc một tác phẩm viết về chiến tranh và những mất mát của người lính. Nữ sinh nhận ra mình vẫn cảm được chiều sâu của tiếng Việt, ý thức về trách nhiệm với lịch sử và văn hóa dân tộc. Từ đó, Khanh sử dụng tiếng Việt nhiều hơn bằng cách viết, nói trong các hoạt động cộng đồng, kể cả khi còn lúng túng.

Khép lại bài luận, Khanh quay trở lại Lumina - nơi câu chuyện bắt đầu, nhưng với một góc nhìn khác: không né tránh điểm yếu, mà đối diện và phát triển từ đó.

"Em không hoàn hảo, nhưng ít nhất em đã dám làm những điều mình từng không tự tin", Khanh nói.

Nữ sinh kể từng cân nhắc viết một bài luận "gai góc", kịch tính hơn, nhưng cuối cùng chọn giữ câu chuyện này vì thấy "đúng là mình", phản ánh trung thực hành trình đã trải qua.

Về học thuật, giải thưởng, Khanh đạt 1.570/1.600 SAT (chứng chỉ chuẩn hóa quốc tế), thuộc top 1% cao nhất thế giới, điểm dự đoán (predicted) chương trình tú tài quốc tế IB 44/45. Nữ sinh từng lọt top 20 cuộc thi Triết học quốc tế 2023 và 2025; vượt qua ba vòng loại để góp mặt trong vòng thi chọn đội tuyển Olympic Toán quốc tế (IMO) của Anh.

Theo Khanh, việc theo đuổi nhiều lĩnh vực giúp em phát triển tư duy đa chiều. Nữ sinh thấy mình sáng tạo hơn khi học Văn và Triết, rồi quay lại làm Toán.

TS Nguyễn Chí Hiếu là cố vấn học tập của Gia Khanh từ khi em học lớp 4. Anh Hiếu cho biết vào năm lớp 8, Khanh bắt đầu bộc lộ những tư duy khác biệt, chạm tới những vấn đề của Triết học như bản ngã, thời gian hay sự tồn tại - điều hiếm thấy ở những học sinh cùng tuổi. Anh gợi ý Khanh và gia đình thử nghiệm một hướng đi mới, thay vì theo đuổi Toán hay các môn tự nhiên.

"Điều đáng quý ở Khanh là không thử một cách hời hợt, mà đã đi đến cùng với lựa chọn của mình", anh nói.

Với kinh nghiệm hơn 10 năm làm cố vấn cho học sinh, anh Hiếu thấy điểm nổi bật nhất trong hồ sơ của Khanh là sự nhất quán, thể hiện rằng em đã dành tâm sức đào sâu về lĩnh vực mình theo đuổi, thay vì chắp vá bằng những hoạt động ngắn hạn.

"Hiếm có bộ hồ sơ nào vừa xuyên suốt, vừa đi đến chiều sâu như vậy, đặc biệt ở các lĩnh vực nhân văn như Triết học, Văn học và Ngôn ngữ", anh nhận xét, cho rằng chính sự dấn thân này sẽ giúp Gia Khanh thích nghi, phát triển trong môi trường cạnh tranh của những đại học top đầu thế giới.

Không chỉ đỗ Yale, Khanh được trường tuyển thẳng vào chương trình năm nhất "directed studies" vì hồ sơ có độ tương thích cao. Sau đó, nữ sinh dự định theo chuyên ngành Triết học, Chính trị và Kinh tế (EPE). Sau khi tốt nghiệp, Khanh muốn làm việc tại Mỹ hoặc châu Á trước khi trở về Việt Nam để đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.

Thanh Hằng

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nu-sinh-do-dai-hoc-yale-voi-bai-luan-khong-kich-tinh-5057236.html

Những ngày tháng 4, Đồng Ngọc Hà bận rộn hoàn thành đồ án tốt nghiệp Đại học Amherst - ngôi trường top 2 nhóm giáo dục khai phóng (Liberal Arts Colleges) của Mỹ, theo US News.

Vài tháng trước, nam sinh nhận loạt thư báo trúng chương trình tiến sĩ với hỗ trợ toàn phần từ 6 đại học Mỹ, gồm Viện Công nghệ Massachusetts - MIT, Harvard, Princeton, Johns Hopkins, Viện Công nghệ California - Caltech và Đại học Rockefeller, cùng University College London - UCL của Anh. Đây đều là những đại học trong top 15 của Mỹ hoặc thế giới trên các bảng xếp hạng tổng thể hoặc theo ngành.

Các ngành Hà trúng tuyển đều liên quan Khoa học thần kinh, não bộ, sinh học; có ngành giao thoa với khoa học máy tính.

Hà từng được coi như "hiện tượng" khi là học sinh chuyên Lý, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên nhưng giành huy chương bạc Olympic Sinh học quốc tế, năm 2020. Bốn năm trước, nam sinh trúng tuyển Đại học Amherst với học bổng toàn phần, trị giá 8 tỷ đồng.

Ở đây, Hà phát huy thế mạnh "liên ngành" khi học đồng thời ba ngành Toán, Vật lý, Khoa học thần kinh (Neuroscience), dù dự định ban đầu chỉ là Hóa sinh.

"Các trải nghiệm học tập ở môi trường khai phóng dẫn mình đến quyết định đó một cách tự nhiên", Hà bày tỏ.

Hà kể sớm định hướng học lên tiến sĩ nên đã tìm hiểu lộ trình từ năm thứ nhất. Do Amherst có quy mô nhỏ với chỉ 2.000 sinh viên, lượng đề tài mang tính liên ngành không nhiều, Hà tìm kiếm cơ hội từ ngoài trường.

Để bước chân vào các phòng thí nghiệm (lab) lớn, Hà bắt đầu bằng việc tìm đọc một số lĩnh vực mới. Quá trình này giúp nam sinh biết tới một số nhóm nghiên cứu nên viết email xin làm việc. Cùng với kết nối từ các giảng viên tại Amherst, Hà lần lượt đặt chân vào lab của 4 đại học lớn: Vanderbilt, Caltech, Harvard, McMaster (Canada) và công ty dược Alkermes Plc.

Quá trình này mang tới cho Hà nhiều trải nghiệm. Như hè năm thứ nhất, nam sinh được tham gia đề tài ứng dụng mô hình AI, học sâu để khám phá, dự đoán thuốc mới ở phòng thí nghiệm của Đại học Vanderbilt.

Đọc và xử lý dữ liệu, Hà tình cờ phát hiện ra lỗi liên quan đến các phân tử hóa học. Từ đó, nhóm nghiên cứu triển khai dự án mới nhằm chuẩn hóa phương pháp biên tập dữ liệu, huấn luyện và đánh giá mô hình học sâu trong khám phá thuốc. Đề tài được xuất bản và thuyết trình tại NeurIPS - hội nghị quốc tế về hệ thống xử lý thông tin mạng thần kinh nhân tạo, uy tín bậc nhất trong lĩnh vực AI và học máy.

Nhận định lỗi trên là do người làm mô hình giỏi về Khoa học máy tính nhưng ít nền tảng thực nghiệm, còn người xây dựng dữ liệu thì ngược lại, Hà học thêm các môn liên quan đến AI, học máy, để có thể hiểu sâu, phục vụ nghiên cứu. Số môn và tín chỉ mà nam sinh theo học ở trường sau đó cũng đủ để lấy bằng cử nhân ngành Toán.

Thời gian nghiên cứu ở Vanderbilt, Hà được tiếp cận khái niệm "mạng neuron" và lĩnh vực khoa học thần kinh. Thấy thú vị với ngành học mà Việt Nam chưa có, nam sinh chọn theo đuổi hướng này.

Một trải nghiệm đáng nhớ khác vào mùa hè năm thứ ba ở một lab của Harvard. Nam sinh làm thí nghiệm liên quan thính giác nhưng bản thân không thể nghe được âm thanh ở tần số cao. Nhờ sự hỗ trợ của một nghiên cứu sinh, Hà mới khắc phục được.

"Lúc đó, mình nhìn nhận sâu sắc tầm quan trọng của việc giao tiếp, hợp tác trong nghiên cứu", Hà nói, nhìn nhận tất cả giúp bản thân thuận lợi khi ứng tuyển chương trình tiến sĩ.

Bắt đầu chuẩn bị hồ sơ từ tháng 7 năm ngoái, Hà không gặp khó khăn với phần CV và thư giới thiệu từ các giáo sư. Ngoài bài báo trên NeurIPS, nam sinh là đồng tác giả của một công bố trên tạp chí Journal of Chemical Information and Modeling - hạng Q1 (uy tín nhất) và ba bài khác trong các hội thảo quốc tế. Vì vậy, Hà dành sự tập trung vào bài luận.

Theo Hà, bài luận nộp vào các chương trình tiến sĩ rất khác so với bậc đại học. Ngoài kể câu chuyện cá nhân, ứng viên phải mô tả rất kỹ về các trải nghiệm học thuật và lý do, mục tiêu khi theo đuổi khoa học.

"Mình mất hai tháng để hoàn thành tất cả bài luận, gửi cho hơn 10 trường bằng chất liệu tự nhiên hình thành sau 4 năm tham gia nghiên cứu", Hà nói. "Nếu không thực sự làm, mình không thể ứng tuyển".

Trúng tuyển 7 trường ở Mỹ và Anh, Hà quyết định chọn Đại học Harvard. Từng tham gia nghiên cứu tại đây, Hà ấn tượng bởi cộng đồng nghiên cứu và sự trao đổi học thuật mạnh mẽ.

Ngoài ra, Hà cũng trong nhóm 10-20 sinh viên nhận được học bổng Kempner Graduate Fellow của trường, áp dụng với các ngành làm dự án nghiên cứu về Neuro và AI. Chàng trai Việt sẽ có cơ hội tiếp cận cụm siêu máy tính, được hỗ trợ tài chính xuyên suốt và kết nối mạng lưới đào tạo từ nhiều viện để thực hiện dự án quy mô lớn.

Hiện, Hà còn một số môn và đồ án tốt nghiệp ở Đại học Amherst, dự kiến hoàn thành trong tháng 5. Chàng trai sẽ về Việt Nam thăm gia đình, trước khi nhập học Harvard vào tháng 8.

Tin Gốc: Vnexpress