Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Tinh thần xuyên suốt phải được quán triệt là xây dựng luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù vượt trội, có tính dẫn dắt đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho thủ đô. Đồng thời vẫn phải bảo đảm kỷ cương kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
“Yêu cầu đặt ra rất rõ là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải rõ trách nhiệm, giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ hơn. Giao quyền rồi nhưng phải có cơ chế kiểm soát chứ không buông lỏng, phải hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Thực tiễn cho thấy điểm nghẽn lớn của thủ đô hiện nay, đặc biệt trong một số lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… chưa được giải quyết căn bản. Vì thế, luật phải quy định để tháo gỡ được các điểm nghẽn này.
Dẫn ra vấn đề quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại trong mấy nhiệm kỳ ông góp ý cho quy hoạch Hà Nội nhưng không được quan tâm, từ thời Chủ tịch Hà Nội là một kiến trúc sư (ông Nguyễn Thế Thảo – PV).
Theo ông, “quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn nghèo như thế, 10 năm sau thế nào. Hoặc quy hoạch 100 năm thành thành phố phát triển thế nào, thậm chí phải đập đi xây lại”. Khi quy hoạch rõ ràng thì người dân và doanh nghiệp sẽ vui vẻ ủng hộ.
Tuy nhiên, “quy hoạch phải có tính bền vững, không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại. Để thấy Hà Nội 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào”.
“Tôi cảm giác hình như không có quy hoạch, một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường xá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Cho biết đây là vấn đề bức xúc từ lâu, theo ông, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, bao nhiêu khu mới hiện đại đầy đủ tiêu chuẩn bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa. Hay đi bằng đường gì, tàu điện ngầm, đường sắt đô thị, phải kết nối từ các thành phố đó về trung tâm trong vòng 30 phút.
Có quy hoạch rõ thì “dân người ta thích, sẵn sàng từ bỏ gác xép phố cổ để ra bên ngoài. Nếu đi vào trung tâm trong vòng 30 phút thì người dân sẵn sàng vui vẻ rời khỏi nội đô”.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, tư duy xây dựng luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định, còn những gì mang tính linh hoạt biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí giao cho chính quyền thành phố quy định để bảo đảm thích ứng với thực tiễn. Nếu đưa vào luật những việc cụ thể thì 1 năm sau đã khác rồi, lại phải sửa luật, sức bền của luật không được bao lâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải quy định rất rõ cơ chế phân cấp phân quyền phải rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. Dự thảo luật thiết kế theo hướng phân quyền mạnh hơn cho thủ đô, điều này đúng nhưng phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, rất rủi ro cho quản lý.
Cần có cơ chế thí điểm và thử nghiệm chính sách mới (sandbox). Hà Nội là nơi thử nghiệm những chính sách tốt để nhân rộng cả nước. Cơ chế này phải được thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Không thể để thí nghiệm trở thành kéo dài không kiểm soát, hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý. Đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi kèm với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng, không được bị lợi dụng.
Về liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rất quan trọng, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, quy hoạch như đường Vành đai 4, 5, sân bay… Như Vành đai 4, 5 nằm ở đất các tỉnh khác, hay sân bay của thủ đô nhưng đặt ở tỉnh khác, nếu không liên kết phối hợp sẽ không làm được.
“Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả. Việc xây dựng luật phải dứt khoát không nửa vời, nêu vấn đề ra để lưng chừng rất khó làm, phân quyền phải thực chất, giao quyền phải ràng buộc trách nhiệm, đã thí điểm phải kiểm soát rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu. Hà Nội phải đi đầu nhưng không thể đứng ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Ngày 8-4, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có báo cáo đề xuất điều chỉnh mức hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động phải đi làm xa nhà sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo đó, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk đã đề nghị Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết điều chỉnh chính sách theo hướng tăng mức hỗ trợ và kéo dài thời gian áp dụng, nhằm phù hợp hơn với thực tế.
Cụ thể, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng, nhằm tiệm cận chi phí thực tế.
Trước đó, nghị quyết của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định các chính sách hỗ trợ chi phí đi lại, thuê nhà ở và hỗ trợ một lần cho cán bộ đến công tác tại trung tâm hành chính sau sắp xếp. Việc triển khai đã góp phần ổn định bước đầu tổ chức bộ máy, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ yên tâm nhận nhiệm vụ tại địa bàn mới.
Tuy nhiên, theo Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk, quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều khó khăn. Đáng chú ý, sau khi sắp xếp, nhiều cán bộ khu vực phía Đông (tỉnh Phú Yên trước đây) phải di chuyển quãng đường khoảng 200km để đến trung tâm hành chính tỉnh.
Đây được xem là một trong những trường hợp có khoảng cách đi làm xa nhất cả nước sau hợp nhất.
Trong khi đó, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thời gian di chuyển kéo dài khiến chi phí đi lại tăng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và hiệu quả công việc.
Cùng với đó, nhiều cán bộ phải thuê nhà tại nơi làm việc trong khi gia đình vẫn ở địa phương cũ, dẫn đến phát sinh chi phí "kép" như tiền thuê nhà, sinh hoạt cá nhân và chi phí duy trì gia đình. Mức hỗ trợ hiện hành 3 triệu đồng/tháng tiền thuê nhà và 2 triệu đồng/tháng tiền đi lại được đánh giá không còn phù hợp với mặt bằng giá hiện nay.
Việc công tác xa nhà cũng kéo theo nhiều hệ lụy về đời sống, khi cán bộ khó có điều kiện chăm sóc cha mẹ, việc nuôi dạy con cái bị gián đoạn, gia đình phải sống phân tán nhiều nơi.
Từ thực tế này, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng.
Trước đó, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản gửi các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường đề nghị đánh giá việc triển khai Nghị quyết 02 năm 2025 sau gần 9 tháng thực hiện. Việc rà soát nhằm phục vụ công tác sơ kết, báo cáo UBND tỉnh trình HĐND tỉnh Đắk Lắk theo quy định.
3 giờ sáng, khi sương muối còn bao phủ mặt biển, hàng chục chiếc thuyền nan công suất nhỏ của ngư dân xã Đồng Tiến (Hà Tĩnh) đồng loạt nổ máy, xé tan không gian tĩnh lặng, rẽ sóng vươn khơi. Chẳng cần đi đâu xa, chỉ cách bờ chừng hơn 1 hải lý, "vương quốc" nhuyễn thể không xương dập dềnh chờ những người con của biển.
Khi ánh nắng bắt đầu xuyên thấu lớp sương mù, tiếng máy nổ xình xịch quen thuộc lại vang lên báo hiệu những chiếc thuyền đầu tiên trở về. Dưới khoang, thành quả của cuộc mưu sinh lúc rạng sáng là hàng chục con sứa trắng muốt, có con to hơn cả vành nón lá, nằm chồng chất lên nhau.
Vừa cập bến với khoang thuyền đầy ắp sứa, ngư dân Hồ Phi Kính (56 tuổi) quệt vội những giọt mồ hôi, cười rạng rỡ: "Năm nay sứa về sớm và nhiều hơn mọi năm. Chỉ cần đi từ sớm đến khoảng 8 giờ sáng là thuyền đầy khoang. Có ngày cha con tôi trúng đậm hơn 5 tấn sứa, thu về 7 - 8 triệu đồng là chuyện thường".
Dưới cái nắng vàng, ngư dân Nguyễn Văn Nam (50 tuổi) cùng vợ vận chuyển những con sứa khổng lồ lên bờ để bán cho cơ sở chế biến. Ông phấn khởi bảo: "Đây là chuyến thứ 2 trong ngày của tôi đấy, được khoảng hơn 2 tấn. Chuyến trước bán được hơn 3 triệu tiền sứa tươi. Giờ tôi phải quay ra làm thêm chuyến nữa vì lưới vẫn còn đang thả ngoài lộng. Với 3 chuyến trong ngày, dự kiến tôi thu về khoảng chục triệu".
Theo các ngư dân, mùa sứa thường bắt đầu từ tháng giêng đến hết tháng 4 âm lịch. Việc đánh bắt sứa khá đơn giản, không cần máy móc hiện đại, chỉ với những chiếc lưới mắt thưa và kinh nghiệm quan sát dòng chảy, mỗi ngày một ngư dân có thể đánh bắt được từ 2 - 6 tấn sứa. Với giá bán tại bãi dao động từ 1.000 - 2.000 đồng/kg sứa thô, mỗi chuyến đi biển ngắn ngủi vài tiếng đồng hồ cũng giúp người dân thu về tiền triệu.
"Mùa này sứa nhiều vô kể, cứ cập bờ là cầm chắc tiền triệu trong tay. Chỉ sợ không đủ sức thu hoạch thôi!", ngư dân Nguyễn Đình Hạnh (54 tuổi) hồ hởi nói.
Sứa lên bờ đến đâu, thương lái và các cơ sở chế biến chờ sẵn thu mua đến đó. Tại xã Đồng Tiến, một "công xưởng" dã chiến rộng chừng hơn 100 m2 mọc lên ngay sát mép biển, trở thành đại bản doanh của những "phu sứa" địa phương. Mùa này, xưởng sơ chế sứa của chị Nguyễn Thị Mai chưa bao giờ ngớt tiếng.
Bên trong, hơn 10 lao động, đa phần là phụ nữ, thoăn thoắt phân loại sản vật. Đôi tay của chị em cứ thế nhịp nhàng: chân sứa tách riêng, thân sứa được xẻ gọn thành từng miếng trắng trong, đều tăm tắp. Đang bóc tách từng thớ sứa một cách thuần thục, bà Ngô Thị Tín (53 tuổi) chia sẻ: "Cứ trúng mùa sứa là cả làng cùng vui. Không chỉ cánh đàn ông đi biển có tiền, mà chị em phụ nữ hay người già ở nhà cũng không hết việc".
Với bà Tín và nhiều lao động tại đây, mùa sứa chính là "mùa vàng" thu hoạch. "Cứ mỗi buổi thế này, chủ trả cho chúng tôi tiền công 500.000 đồng. Hôm nào sứa về trắng bãi, làm tăng ca, có khi đút túi cả triệu bạc như chơi", bà Tín phấn khởi nói thêm.
Đứng thu mua sứa cho ngư dân ngay tại xưởng, chị Mai bảo cái nghề làm sứa này cũng lắm công, cực nhọc vô cùng. Muốn miếng sứa giữ được cái chất giòn sần sật, mọng nước mà không nát, là một cuộc đua với thời gian. "Sứa vừa cập bờ là phải xử lý ngay. Sau công đoạn làm sạch nội tạng, sứa được cho vào những bể chứa khổng lồ, quậy đánh liên hồi để vắt bớt nước. Những thân sứa nhớt nhèo phải được rửa liên tục bằng nước biển mặn mòi mới dần săn lại được", chị Mai chỉ tay về phía những bể chứa lớn nói.
Nhìn con số 50 tấn sứa tươi chị thu mua mỗi ngày từ ngư dân, ít ai hình dung được tỷ lệ hao hụt rất lớn khi chế biến loài nhuyễn thể này. Chị Mai bấm đốt ngón tay: "Cứ 10 kg sứa tươi rói từ biển về, phân loại chán chê mới chắt bóp được đúng 1 kg thành phẩm". Với hàng chục tấn sứa được thu mua trong ngày, chị Mai phải thuê hơn 10 nhân công thời vụ làm việc luôn tay luôn chân để kịp giữ trọn cái vị thanh mát của biển trước khi sứa lên đường đến với bàn ăn của thực khách.
Sau khi rời khoang thuyền và qua sơ chế, sứa còn phải trải qua hành trình "lột xác" đầy công phu tại các cơ sở sản xuất đạt chuẩn OCOP.
Dẫn chúng tôi tham quan xưởng chế biến đạt chuẩn OCOP, ông Nguyễn Đình Dung, chủ một cơ sở có tiếng tại xã Đồng Tiến, ví von quy trình làm sứa chẳng khác nào một cuộc khổ luyện. Để có được miếng sứa trong veo, giòn sần sật, công đoạn đầu tiên là đưa sứa vào máy quay ly tâm, đánh liên tục suốt 8 tiếng đồng hồ. "Phải đánh ròng rã như thế mới loại bỏ sạch nhớt và tạp chất", ông Dung chia sẻ.
Sau khi "tắm" sạch, sứa được ngâm trong muối tinh để săn lại, rồi tiếp tục trải qua quy trình ngâm nước sôi để nguội khép kín. Cuối cùng, những miếng sứa đạt chuẩn được đóng hũ nhựa hoặc hút chân không, quyện cùng nước dùng gia vị đặc trưng từ ớt, tỏi cay nồng.
Với những người làm sứa OCOP như ông Dung, cái khó nhất không nằm ở máy móc mà ở sự nhạy bén của người thợ. "Cực nhất là khâu canh thời gian. Sứa ngâm từ 8 - 10 ngày mới gọi là chín. Chỉ cần quá tay một chút là sứa cứng quắt, mà thiếu một ngày thì bị bở, coi như hỏng cả mẻ. Ngay cả lượng muối tinh cũng phải được cân đo chuẩn xác để giữ được độ thanh, giòn mà không còn mùi tanh của biển", ông chủ dày dạn kinh nghiệm bộc bạch.
Ông Dung bảo trước đây, do sứa chỉ được xuất bán làm nguyên liệu thô, giá trị kinh tế không cao nên ngư dân chẳng mấy mặn mà. Trăn trở trước tình trạng đó, năm 2008, ông lặn lội ra các tỉnh phía bắc học nghề chế biến, sản xuất các sản phẩm từ sứa. Vài tháng sau, ông Dung về mở xưởng chế biến, mở ra hướng đi mới và giúp ngư dân yên tâm bám biển khi được thu mua với giá cao.
Đến năm 2020, để nâng tầm giá trị, xưởng chế biến sứa ép của ông Dung tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. "Nếu như trước đây sứa ép của gia đình tôi chủ yếu bán ở các chợ thì giờ đây con sứa đã thực sự thoát khỏi ao làng, đàng hoàng tiến vào siêu thị và theo những chuyến xe đi xa, mang theo vị mặn mòi của biển miền Trung đến với thực khách cả nước. Nhiều năm nay, sứa của gia đình cũng đã xuất ngoại ra các thị trường như Đài Loan, Nhật Bản", ông Dung phấn khởi khoe.
Giữa xưởng chế biến lồng lộng gió biển, ông Dung cho hay mỗi kg sứa thành phẩm hiện có giá dao động từ 40.000 - 45.000 đồng. Trung bình mỗi năm, cơ sở của ông tung ra thị trường mấy chục tấn sứa, doanh thu đạt hàng tỉ đồng.
Giữa lúc kinh tế còn nhiều khó khăn, những mô hình kinh tế biển hiệu quả như của gia đình ông Dung đang góp phần thay đổi diện mạo làng chài, giúp người dân bám biển, bám nghề bền vững. (còn tiếp)
Ngày 6.4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng, cho biết đã làm rõ và tạm giữ 3 thiếu niên, gồm N.T.T, T.T.H.H và V.L.N.D (cùng 15 tuổi, ở khối phố Ngân Giang, phường Điện Bàn Đông) để điều tra về hành vi "trộm cắp tài sản".
Theo kết quả điều tra ban đầu, tối 2.4, sau khi chơi game tại khu vực chợ Chiều (phường Điện Bàn Đông), V.L.N.D. nảy sinh ý định trộm cắp tài sản và rủ T., H. tham gia. Đến khoảng 19 giờ 30 cùng ngày, D. điều khiển xe máy chở cả nhóm đi mua xà beng dài khoảng 1 m làm công cụ gây án.
Khoảng 0 giờ ngày 3.4, cả nhóm chạy xe tìm nơi sơ hở để trộm cắp. Khi đến cửa hàng điện thoại di động C.T (thôn Hương An, xã Xuân Phú), nhóm trộm thống nhất ra tay. D. đứng ngoài cảnh giới, T. và H. dùng xà beng phá khóa cửa, đột nhập vào bên trong, tiếp tục đập vỡ kính tủ trưng bày, lấy tổng cộng 5 điện thoại di động, gồm: iPhone 13 Pro, iPhone 15 Pro, 2 iPhone 16 Pro Max và iPhone 12 Pro, rồi tẩu thoát.
Sau đó, nhóm di chuyển đến khu vực Vườn Cọ Điện Dương (phường Điện Bàn Đông) chia tài sản. Trong đó, D. giữ 3 điện thoại, H. và T. giữ 2 iPhone 16 Pro Max.
Nhận tin báo, xác định vụ việc có tính chất liều lĩnh, xảy ra vào đêm khuya, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng đã nhanh chóng phối hợp Công an xã Xuân Phú và các đơn vị liên quan khám nghiệm hiện trường, truy xét. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng công an đã xác định, bắt giữ 3 nghi phạm.
Tang vật thu giữ gồm 2 điện thoại iPhone 16 Pro Max, 5 triệu đồng (tiền bán tài sản trộm cắp) và 1 xe máy nghi là phương tiện gây án. Hiện Phòng Cảnh sát hình sự tiếp tục củng cố hồ sơ, mở rộng điều tra, xử lý theo quy định.