Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-4, Iran tuyên bố muốn chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Mỹ và Israel, nhưng đồng thời bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Washington được chuyển qua kênh trung gian Pakistan.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA cho biết phản hồi của Tehran gồm 10 điều khoản, bao gồm chấm dứt mọi xung đột trong khu vực, thiết lập quy chế đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt và hỗ trợ tái thiết.
Tehran cũng kiên quyết phản đối sức ép yêu cầu mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới.
Phản hồi của Iran được đưa trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo sẽ đưa nước này về “thời đồ đá” nếu hai bên không thống nhất được một thỏa thuận trước 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Phát biểu họp báo tại Nhà Trắng ngày 6-4 (giờ địa phương), ông Trump công khai đe dọa sẽ bỏ tù phóng viên đầu tiên đưa tin về việc quân đội Mỹ giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn đầu tiên trên tiêm kích F-15 bị Iran bắn rơi hôm 3-4.
Ông Trump khẳng định việc tiết lộ thông tin đã đe dọa an toàn của chiến dịch giải cứu thành viên thứ hai, khi ấy vẫn còn đang diễn ra.
“Chúng tôi sẽ đến hãng truyền thông đã phát tin đó và nói: ‘An ninh quốc gia, giao nguồn tin ra hoặc vào tù'”, ông Trump tuyên bố.
Hiện chưa rõ ông Trump ám chỉ cụ thể hãng tin hay phóng viên nào, vì nhiều cơ quan báo chí lớn của Mỹ bao gồm New York Times, CBS News và Axios đều đưa tin gần như cùng thời điểm.
Nhà Trắng không phản hồi khi được hỏi ông Trump đang nhắm vào phóng viên nào. Theo Reuters dẫn nguồn thạo tin, trong những tuần gần đây, ông Trump đã phàn nàn riêng với các trợ lý rằng truyền thông đưa tin quá tiêu cực về xung đột quân sự của Mỹ – Israel nhắm vào Iran.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông vẫn giữ nguyên đề xuất ngừng bắn với Nga với điều kiện Matxcơva ngừng mọi cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng.
Bên cạnh đó, ông chia sẻ Ukraine vẫn đang tiến hành các cuộc đàm phán với phía Mỹ về việc cung cấp đảm bảo an ninh cho nước này.
“Nếu Nga sẵn sàng ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương tự. Đề xuất này đã được chuyển tới phía Nga qua kênh Mỹ”, ông tuyên bố trong thông điệp video hằng đêm.
Hồi tuần, tổng thống Ukraine đã đưa ra đề xuất ngừng bắn vào dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo (ngày 12-4 năm nay).
Matxcơva phản ứng lạnh nhạt với đề xuất trên, cho rằng họ ưu tiên đạt một thỏa thuận hòa bình tổng thể thay vì ngừng bắn tạm thời.
“Chúng tôi đã nhiều lần đề xuất ngừng bắn ít nhất cho lễ Phục sinh, thời khắc đặc biệt trong năm. Nhưng với họ, mọi thời điểm đều như nhau. Không gì là thiêng liêng cả”, ông Zelensky phàn nàn.
Theo Reuters, ngày 7-4, Tập đoàn Sibur (Nga) xác nhận 12 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong vụ cháy nổ lớn tại nhà máy hóa dầu Nizhnekamskneftekhim ở Cộng hòa Tatarstan (miền trung nước Nga), sau 5 ngày tìm kiếm cứu nạn.
Theo Sibur, một hỗn hợp khí đã phát nổ sau khi mất áp suất tại cơ sở sản xuất cao su tổng hợp và nhựa thuộc khu liên hợp hóa dầu rộng lớn này. Tuy nhiên nguyên nhân khiến khí bắt lửa vẫn chưa được xác định.
Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga đã điều máy bay từ Matxcơva đến thị trấn Nizhnekamsk, cách thủ đô khoảng 1.000km về phía đông, để chuyển người bị thương nặng về thủ đô điều trị.
Ngày 6-4 (giờ địa phương), Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm hơn 9.400 nhân viên và hơn 1,5 tỉ USD ngân sách của Cơ quan An ninh vận tải (TSA).
TSA là cơ quan phụ trách an ninh sân bay tại Mỹ. Hiện cơ quan này có khoảng 60.000 nhân viên, trong đó khoảng 50.000 là nhân viên kiểm tra an ninh.
Theo kế hoạch nằm trong dự thảo ngân sách năm tài khóa 2027 của Bộ An ninh Nội địa, các sân bay nhỏ sẽ chuyển sang sử dụng lực lượng an ninh tư nhân thay vì TSA, qua đó cắt giảm hơn 4.500 nhân sự.
4.800 vị trí còn lại sẽ giảm qua cải thiện hiệu suất, loại bỏ nhân sự chồng chéo…
Tổng cộng, đề xuất trên sẽ cắt khoảng 20% ngân sách của TSA, hiện đang là 7,8 tỉ USD .
Đề xuất trên bị Công đoàn Liên bang nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE) phản đối mạnh mẽ, cho rằng việc tư nhân hóa sẽ khiến hàng không kém an toàn hơn.
TSA đã mất hơn 1.600 nhân viên trong các đợt gián đoạn ngân sách chính phủ mùa thu năm ngoái và mùa xuân năm nay, khiến nhiều sân bay bị chậm trễ do nhân viên không được trả lương.
TSA là một trong những cơ quan thường xuyên bị ông Trump chỉ trích. Ngay ngày đầu nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai hồi tháng 1-2025, ông Trump đã sa thải giám đốc cơ quan này và đến nay chưa đề cử người thay thế.
Rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II (Cơ quan Hàng không vũ trụ quốc gia Mỹ – NASA) đã bay qua điểm xa nhất trong không gian mà con người từng đạt tới, trên hành trình bay ngang qua vùng tối ở phía xa của Mặt trăng.
Phi hành đoàn này đã vượt qua kỷ lục 399.000km đã tồn tại suốt 56 năm qua do phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970.
Phi hành đoàn Artemis II dự kiến đạt khoảng cách tối đa 408.000km – xa hơn kỷ lục cũ khoảng 6.626km.
Bắt đầu ngày bay thứ sáu, các phi hành gia được đánh thức bằng lời nhắn ghi âm được cố phi hành gia Jim Lovell – người từng bay trên cả hai sứ mệnh Apollo 8 và Apollo 13 và đã qua đời năm 2025 ở tuổi 97 – để lại: “Chào mừng đến khu phố cũ của tôi… Đây là ngày lịch sử. Tôi biết các bạn sẽ rất bận, nhưng đừng quên ngắm cảnh nhé… Chúc may mắn và cầu Chúa phù hộ”.
Đài CNN đưa tin, ngày 19-4, lực lượng Houthi ở Yemen đe dọa bao vây eo biển Bab el Mandeb, trong khi Iran tuyên bố sẽ tấn công tàu Mỹ tại eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái (drone). Động thái này được đưa ra ngay sau khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran có dấu hiệu sụp đổ.
Theo báo South China Morning Post, việc đóng cửa eo biển Bab el Mandeb - tuyến đường nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương - sẽ cắt đứt con đường xuất khẩu dầu duy nhất còn lại của Saudi Arabia. Nước này đang vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, do cảng Ras Tanura (cảng xuất khẩu lớn nhất thế giới) đã bị đóng cửa vì xung đột.
Eo biển Bab el Mandeb là cửa ngõ dẫn đến kênh đào Suez và là hành lang quan trọng cho hoạt động vận chuyển toàn cầu, kết nối châu Á và châu Âu. Tuyến đường thủy này hẹp, do đó tương đối dễ bị phong tỏa. Eo biển này cũng là khu vực mà lực lượng Houthi có khả năng gây ảnh hưởng.
Thực tế, Houthi từng làm tê liệt hoạt động hậu cần trên Biển Đỏ bằng cách tấn công các tàu thương mại bằng drone và tên lửa.
Theo Hãng tin Tasnim của Iran, danh sách mục tiêu hiện nay của Tehran bao gồm cả đường ống dẫn dầu của Saudi Arabia tới Yanbu, cảng xuất khẩu Fujairah của UAE và việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Bab el Mandeb.
Hôm 17-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại như một cử chỉ hướng tới nối lại ngoại giao.
Chỉ một ngày sau, lực lượng vũ trang của Iran thông báo đóng cửa eo biển trở lại. Các tàu tuần tra tốc độ cao của Iran đã nổ súng vào hai tàu của Ấn Độ đang cố rời vùng Vịnh, buộc Bộ Ngoại giao Ấn Độ phải triệu tập đại diện ngoại giao của Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 19-4, trong một nỗ lực nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng hơn nữa.
Nhưng vài giờ sau, lực lượng Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu chở hàng của Iran khi tàu này cố gắng vượt qua vòng phong tỏa mà Washington áp đặt vào tuần trước.
Bốn máy bay vận tải C-17 Globemaster của Mỹ đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 19-4 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán do Phó tổng thống J.D. Vance dẫn đầu. Tổng thống Trump khẳng định một thỏa thuận với Iran "sẽ diễn ra theo cách này hay cách khác".
Tuy nhiên, Tehran phủ nhận việc đồng ý tham gia vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và cáo buộc Washington đàm phán "thiếu thiện chí" khi vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với các tàu hướng về Iran.
Hai nghị sĩ Mỹ Pramila Jayapal và Jonathan Jackson đã kết thúc chuyến thăm 5 ngày tới Cuba hôm 5.4, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng áp lực lên chính phủ Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 6.4 đã đăng tải những bức ảnh về cuộc gặp giữa ông với hai vị nghị sĩ Mỹ trên mạng xã hội X. Ông Diaz-Canel viết rằng trong cuộc gặp, ông đã lên án "tác hại tội ác" do lệnh cấm vận của Mỹ gây ra cũng như "những lời đe dọa về các hành động hung hăng hơn nữa" từ phía Washington.
Nhà lãnh đạo Cuba đã nhắc lại sự sẵn sàng của chính phủ ông trong việc "tham gia cuộc đối thoại song phương nghiêm túc và có trách nhiệm, và tìm ra giải pháp cho những khác biệt hiện có". Hồi tháng trước, ông xác nhận các quan chức Mỹ và Cuba đã có các cuộc đàm phán.
Trong một tuyên bố, hai nghị sĩ Mỹ cho rằng lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế do Tổng thống Trump áp đặt đối với Cuba vào tháng 1 là "bất hợp pháp" và "gây ra đau khổ khôn cùng cho người dân Cuba".
"Đây là hình phạt tập thể tàn bạo - thực chất là một cuộc ném bom kinh tế vào cơ sở hạ tầng của nước này - đã gây ra thiệt hại vĩnh viễn. Hình phạt này phải được chấm dứt ngay lập tức", tuyên bố viết.
Tổng thống Trump đã ngăn chặn việc xuất khẩu dầu sang Cuba vào tháng 1 sau khi lực lượng Mỹ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, và ông đe dọa áp thuế đối với những quốc gia xuất khẩu dầu thô đến Cuba. Biện pháp này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng ở Cuba, theo AFP.
Trong khi đó, hai nghị sĩ Mỹ khẳng định chính phủ Cuba "đã gửi nhiều tín hiệu cho thấy đây là một thời điểm mới đối với đất nước". Họ lưu ý rằng chính phủ Cuba đã cho phép một nhóm điều tra của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đến Cuba trong tuần trước để tiến hành một cuộc điều tra độc lập về vụ đấu súng chết người liên quan đến một chiếc thuyền được đăng ký tại Mỹ.
Ngày 8-4, Đài Press TV của Iran đưa tin: Iran tuyên bố đã giáng "thất bại nặng nề và mang tính lịch sử" lên Mỹ cũng như Israel sau 40 ngày xung đột, đồng thời thông báo rằng Washington đã buộc phải chấp nhận đề xuất 10 điểm của Iran, bao gồm ngừng bắn vĩnh viễn, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi khu vực.
Trong tuyên bố trước toàn quốc, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran nói rằng kẻ thù đã phải chịu thất bại không thể chối cãi và giờ đây "không còn con đường nào khác ngoài việc khuất phục trước ý chí của đất nước Iran vĩ đại và trục kháng chiến đáng kính".
"Iran đã giành được chiến thắng to lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận đề xuất 10 điểm" - tuyên bố nêu.
Trong đề xuất của Iran có cả nội dung "rút lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi khu vực". Chưa rõ Mỹ sẽ thực hiện hay không.
Tuyên bố của cơ quan an ninh hàng đầu Iran mô tả 40 ngày qua là một trong những "cuộc chiến phối hợp khốc liệt nhất trong lịch sử", trong đó Iran và các đồng minh trong khu vực đã giáng những đòn mà "ký ức lịch sử của thế giới sẽ không bao giờ quên".
"Iran và trục kháng chiến đã gần như phá hủy hoàn toàn cỗ máy quân sự của Mỹ trong khu vực. Họ đã giáng những đòn nặng nề vào cơ sở hạ tầng và năng lực khổng lồ mà kẻ thù đã xây dựng và triển khai khắp khu vực trong nhiều năm cho cuộc chiến chống lại Iran" - tuyên bố nêu.
Theo Hãng tin Reuters, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã phản ứng: "Sự thật là Tổng thống Trump và quân đội hùng mạnh của chúng tôi đã buộc Iran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz, và các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục".
Ngày 7-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Thông báo của ông Trump trên mạng xã hội đánh dấu sự đảo chiều đột ngột so với tuyên bố trước đó cùng ngày, khi ông đưa ra cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất trong đêm nay" nếu các yêu cầu của ông không được đáp ứng.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Shari - người đã giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn - cho biết ông đã mời phái đoàn Iran và Mỹ tới Islamabad để gặp mặt vào ngày 10-4.
"Hiện có các cuộc thảo luận về cuộc gặp trực tiếp, nhưng chưa có gì là cuối cùng cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố" - bà Leavitt nói.
