“Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc ‘Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng’. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh”, Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
“Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng”, ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo “mọi hành động liều lĩnh” của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực “chìm trong biển lửa”.
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
“Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa”, chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động “trong khuôn khổ pháp luật”. Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ “vượt xa tưởng tượng”.
Theo báo Türkiye Today, ngày 12-4, Trung tâm Chống thông tin sai lệch thuộc Tổng cục Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ thông tin Tổng thống nước này Recep Tayyip Erdogan phát cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Iran hay Lebanon sẽ được xem là hành động thù địch trực tiếp nhằm vào Ankara.
Thông cáo chính thức của cơ quan trên: "Những thông tin đăng tải trên một số phương tiện truyền thông và mạng xã hội, cho rằng Tổng thống nước chúng tôi 'đe dọa sẽ đưa quân chiếm đóng Israel' là hoàn toàn không đúng sự thật".
Trung tâm này khẳng định đây là tuyên bố hoàn toàn bịa đặt, không có cơ sở thực tế. Đáng chú ý, cơ quan này cho rằng trích dẫn giả trên không phải là nhầm lẫn ngẫu nhiên, mà là một phần chiến dịch có tổ chức.
Dù không công khai danh tính nguồn phát tán, giới chức Ankara mô tả đây là hoạt động tuyên truyền đen và chiến tranh tâm lý, được thiết kế nhằm thao túng dư luận quốc tế về lập trường an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ.
Văn bản của cơ quan trên không nêu đích danh những phần nào trong các tuyên bố của ông Erdogan được truyền thông dẫn lại những ngày qua là thông tin ngụy tạo.
Theo Jerusalem Post ngày 12-4, khi phát biểu tại Istanbul, ông Erdogan đã lên án mạnh mẽ các cuộc không kích của Israel vào khu dân cư Lebanon, đồng thời gợi mở khả năng Ankara có thể can thiệp quân sự, ví von với các chiến dịch trước đó tại Karabakh và Libya.
Thông tin này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Israel. Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu cáo buộc ông Erdogan "đạo đức giả" và đề xuất cắt đứt quan hệ ngoại giao, trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cáo buộc lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ dung túng cho các lực lượng do Iran hậu thuẫn.
Theo đánh giá của Trung tâm Chống thông tin sai lệch, mục tiêu của chiến dịch bịa đặt này được xác định rõ ràng: làm suy yếu vai trò trung gian hòa giải của Thổ Nhĩ Kỳ, kéo nước này vào các điểm nóng xung đột, và thực hiện thao túng chính trị trên trường quốc tế.
Giới chức Ankara nhấn mạnh việc lan truyền các tuyên bố giả mạo nhắm vào nguyên thủ quốc gia gây hiểu lầm nghiêm trọng về chính sách đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong bối cảnh đó, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục khẳng định sẽ đứng về phía thường dân vô tội và thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm buộc Israel chịu trách nhiệm về những hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
Ankara cũng cáo buộc ông Netanyahu đang cố tình phá hoại tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran để theo đuổi các mục tiêu bành trướng.
"Tin rất tốt đây! Tôi vừa nhận được thông báo rằng 8 phụ nữ dự kiến bị tử hình tại Iran tối nay sẽ không bị xử tử nữa. 4 người sẽ được thả ngay lập tức, 4 người còn lại bị kết án một tháng tù. Tôi đánh giá cao Iran và các lãnh đạo của họ vì tôn trọng đề nghị của Tổng thống Mỹ và hủy kế hoạch thi hành án", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/4.
Trả lời trên Fox News sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nói rằng ông Trump đã "nhận được thông tin trực tiếp từ chính quyền Iran rằng những phụ nữ này sẽ được tha mạng".
Tổng thống Mỹ hôm 21/4 dẫn lại bài viết của một nhà hoạt động ủng hộ Israel, trong đó cho biết 8 phụ nữ tại Iran sắp bị treo cổ. Ông kêu gọi lãnh đạo Iran trả tự do cho những phụ nữ này để tạo "khởi đầu tuyệt vời" cho đàm phán.
Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định không có kế hoạch nào như vậy. Trang Mizan Online của cơ quan tư pháp Iran cho rằng Tổng thống Trump "một lần nữa bị tin giả đánh lừa". "Trong số những phụ nữ được cho là sắp bị tử hình, một số người đã được thả, số khác đối diện với những cáo buộc có mức án tối đa là tù giam", trang này cho hay.
Tổng thống Mỹ từng nhiều lần đưa ra thông tin về án tử hình tại Iran, nhưng thường gây tranh cãi hoặc không được xác thực.
Ông Trump hôm 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, nhưng vẫn yêu cầu quân đội Mỹ phong tỏa các cảng biển nước này, gây sức ép buộc Tehran đưa ra đề xuất thống nhất nhằm nối lại đàm phán. Theo CNN, tính đến tối 21/4, chính quyền Mỹ gần như không nhận được phản hồi đáng kể nào từ Iran.
Iran ngày 22/4 tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn hiệu lực. Giá dầu, vốn đã tăng vọt kể từ khi Mỹ - Israel tấn công Iran ngày 28/2, tiếp tục tăng nhẹ do sự mơ hồ về khả năng chiến sự tiếp diễn.
