Việc Nhật Bản sắp nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ nhiều nước, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang lưỡng lự về các cam kết an ninh với các đồng minh, còn xung đột ở Iran và Ukraine đang gây áp lực lên nguồn cung vũ khí của Mỹ.
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi vừa thông qua những thay đổi vào tuần này, khi bà nỗ lực vực dậy nền công nghiệp quân sự của đất nước. Reuters ngày 15.4 dẫn lời 3 quan chức chính phủ Nhật cho hay chính phủ sẽ chính thức thông qua các quy định mới ngay trong tháng này.
Nhật chi 60 tỉ USD cho lực lượng phòng vệ trong năm nay. Nhật duy trì một ngành công nghiệp quốc phòng quy mô đáng kể, có khả năng sản xuất các hệ thống tiên tiến như tàu ngầm và máy bay chiến đấu.
Trong số những khách hàng tiềm năng mới có quân đội Ba Lan và Hải quân Philippines, những lực lượng đang trải qua quá trình hiện đại hóa, theo các quan chức Nhật và các nhà ngoại giao nước ngoài tại Tokyo.
Các nhà thầu quốc phòng Toshiba và Mitsubishi Electric đang tuyển dụng nhân viên và tăng năng lực sản xuất để tận dụng nhu cầu, các giám đốc điều hành của họ cho biết, cung cấp những chi tiết chưa từng được công bố trước đây.
Theo 2 quan chức Nhật, một trong những thỏa thuận đầu tiên mà chính phủ của bà Takaichi có khả năng phê duyệt là xuất khẩu tàu hộ tống cũ sang Philippines, trước khi xuất khẩu các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Ông Mariusz Boguszewski, phó trưởng phái đoàn Đại sứ quán Ba Lan tại Nhật, cho biết Warsaw và Tokyo có thể giúp lấp đầy những khoảng trống trong kho vũ khí của nhau, hợp tác trong các lĩnh vực như hệ thống chống máy bay không người lái (UAV) và tác chiến điện tử.
Tập đoàn WB của Ba Lan, một trong những nhà thầu quốc phòng tư nhân lớn nhất châu Âu, năm ngoái đã ký một thỏa thuận sơ bộ về UAV với nhà sản xuất máy bay ShinMaywa của Nhật.
Ba nhà ngoại giao châu Âu khác cho biết việc Nhật nới lỏng chính sách xuất khẩu vũ khí tạo cơ hội để giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào vũ khí của Mỹ, vốn đang chịu áp lực do các cuộc xung đột.
Theo các nhà ngoại giao này, tính khó đoán của ông Trump, chẳng hạn như những lời đe dọa rời khỏi NATO và sáp nhập Greenland, cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ việc đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.
Văn phòng của bà Takaichi từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể liên quan những vấn đề trên, thay vào đó nhắc lại bài phát biểu hôm 20.2, trong đó nhà lãnh đạo nói rằng bà đang xem xét lại các biện pháp kiểm soát để tăng cường sản xuất quốc phòng của Nhật và củng cố năng lực của các đồng minh.
Mỹ từ lâu đã thống trị các chuỗi cung ứng quân sự toàn cầu. Theo một báo cáo hồi tháng 3 của Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), nước này chiếm 95% lượng nhập khẩu quốc phòng của Nhật, 85% lượng nhập khẩu của Úc và Anh, và 77% lượng nhập khẩu của Ả Rập Xê Út trong giai đoạn 2021-2025.
Ngày 15-4, Tổng giám đốc IAEA xác nhận sự gia tăng hoạt động tại lò phản ứng, đơn vị tái chế, lò phản ứng nước nhẹ và các cơ sở khác tại khu vực tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên.
Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, đây là bước quan trọng trong việc sản xuất đầu đạn hạt nhân.
"Trong các đánh giá định kỳ, chúng tôi đã xác nhận được sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động của lò phản ứng Yongbyon.
Tất cả những điều đó cho thấy sự gia tăng rất nghiêm trọng về khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, ước tính khoảng vài chục đầu đạn", Hãng tin AFP dẫn lời ông Grossi nói tại cuộc họp báo ở Seoul.
Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006 và đang chịu nhiều lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc vì các chương trình vũ khí. Tuy nhiên Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Ngoài ra, ông Grossi cũng nói rằng IAEA cũng nhìn thấy việc xây dựng một cơ sở mới tương tự như các cơ sở làm giàu uranium ở Yongbyon và khi phân tích các đặc điểm bên ngoài cơ sở này cho thấy sự mở rộng đáng kể về năng lực làm giàu.
Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), hình ảnh vệ tinh trong tháng 4-2026 cũng cho thấy tương tự đánh giá của IAEA. Trong đó, Triều Tiên dường như đã xây xong một nhà máy làm giàu uranium có khả năng sản xuất vật liệu ở cấp độ vũ khí.
Nó cho thấy việc hoàn thành một nhà máy làm giàu uranium bị nghi ngờ, có khả năng sản xuất vật liệu cấp độ vũ khí, trung tâm cho biết trong một báo cáo.
"Việc tiến tới vũ khí hạt nhân sẽ không bao giờ mang lại sự tăng cường an ninh cho bất kỳ quốc gia nào", ông Grossi nói.
Nhà lãnh đạo IAEA nói rằng cơ quan này chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào về việc công nghệ Nga được sử dụng trong chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Các điều khoản trong hiệp định hợp tác mà cả Matxcơva và Bình Nhưỡng đã ký năm ngoái dường như chỉ giới hạn ở các dự án hạt nhân dân sự.
Trong video được truyền thông Mỹ công bố ngày 9.4, ông Hunter Biden, con trai cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, cho biết đã nhận được cuộc gọi từ ông Andrew Callaghan, nhà báo người Mỹ kiêm dẫn chương trình cho kênh Channel 5. Ông Callaghan cho biết mình đang lên kế hoạch tổ chức trận đấu võ đài giữa con trai của đương kim tổng thống và cựu tổng thống Mỹ.
“Tôi đã nói rằng tôi sẽ tham gia, chắc chắn 100% nếu như ông Callaghan tổ chức được. Nếu ông ấy không thể sắp xếp thì tôi vẫn sẽ đến”, ông Hunter Biden nói, gửi lời thách thức đến hai ông Donald Trump Jr và Eric Trump, những người con trai của Tổng thống Donald Trump.
Nhà Trắng và các con trai ông Trump chưa phản hồi tuyên bố trên.
Hiện chưa rõ một cuộc so găng như vậy có thể diễn ra hay không. Trong khi đó, tại Nhà Trắng vào tháng 6 cũng sẽ diễn ra cuộc đấu võ thuật tổng hợp giữa các võ sĩ UFC, như một phần của chuỗi sự kiện kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ, Reuters đưa tin.
Vào năm 2023, 2 tỉ phú công nghệ Elon Musk và Mark Zuckerberg cũng đã đề nghị lên sàn đấu võ, thế nhưng sự kiện không diễn ra.
Trong lịch sử nước Mỹ giai đoạn đầu từng ghi nhận những màn đối kháng bằng vũ lực, kinh điển là cuộc đấu súng vào năm 1804 giữa cố Phó tổng thống Aaron Burr và cố Bộ trưởng Tài chính Alexander Hamilton. Ông Hamilton bị bắn trúng và qua đời sau đó, trong khi sự nghiệp chính trị của ông Burr cũng chấm dứt do phải nhận những chỉ trích nặng nề.
Theo Guardian, nhiều cảnh sát đã được triển khai và các trạm kiểm soát được thiết lập xung quanh khách sạn Serena ở Islamabad, Pakistan ngày 19/4.
Hai nguồn tin an ninh Pakistan cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ diễn ra trước ngày 24/4 tới.
Trả lời Al Jazeera với điều kiện ẩn danh, các nguồn tin này cho biết họ đưa ra kết luận trên dựa vào một số yếu tố sau.
Đầu tiên, họ dẫn chứng việc "2 máy bay vận tải hạng nặng C-17 Globemaster của Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Noor Khan ở Rawalpindi, gần thủ đô Islamabad của Pakistan".
Họ cũng cho biết "các tuyến đường từ sân bay đến vùng Red Zone của Islamabad đã bị đóng cửa tạm thời, cho thấy các biện pháp an ninh đã được thắt chặt".
Cuối cùng, theo các nguồn tin này, "cả 2 khách sạn Serena và Marriott ở Islamabad đang yêu cầu khách trả phòng và không cho phép đặt phòng mới cho đến ngày 24/4".
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran đã diễn ra tại khách sạn Serena ở Islamabad vào ngày 11/4.
Đây là địa điểm đã diễn ra các cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran hôm 11/4, cuộc đàm phán đầu tiên kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Tuy nhiên các cuộc đàm phán cuối tuần trước đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Các nguồn tin cho biết, Mỹ và Iran có thể nối lại đàm phán vào tuần tới tại Islamabad mặc dù hai bên đều chưa xác nhận. Phía Iran nêu rõ họ sẽ chưa ấn định ngày đàm phán khi chưa chốt khung thỏa thuận.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Washington và Tehran “còn rất lâu mới đạt được một thỏa thuận cuối cùng”, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn sẽ hết hạn sau vài ngày nữa.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn. Ông nhiều lần tuyên bố một thỏa thuận với Iran đang ở rất gần, khẳng định rằng Tehran đã đưa ra một số nhượng bộ then chốt.
Thực tế, các dấu hiệu cho thấy vẫn còn hàng loạt rào cản cần được giải quyết.
Thứ nhất là số phận kho dự trữ uranium của Iran.
Ông Trump gợi ý trong tuần này rằng Iran đã đồng ý chuyển kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao sang Mỹ. Tuy nhiên, tuyên bố này đã nhanh chóng bị một quan chức cấp cao của Iran bác bỏ. Tehran khẳng định họ sẽ không chuyển uranium đi bất cứ nơi nào ngoài Iran.
Iran hiện có khoảng 400kg uranium làm giàu ở mức 60%. Một đề xuất đang được đưa ra là giải phóng các tài sản của Iran để đổi lấy việc Tehran bàn giao kho dự trữ này. Một nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán cho biết, Iran đã yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt lớn và giải phóng khối tài sản trị giá hơn 20 tỷ USD.
Thứ hai là các hạn chế đối với việc làm giàu uranium.
Thời hạn tạm dừng chương trình làm giàu uranium của Iran vẫn là một điểm gây tranh cãi khác. Quan chức Iran đã bác bỏ khẳng định của ông Trump rằng Tehran đồng ý dừng chương trình vô thời hạn, đồng thời tuyên bố Iran sẽ "không bao giờ chấp nhận" bị coi là một "ngoại lệ của luật pháp quốc tế".
Trong các cuộc đàm phán vào cuối tuần trước, các nhà đàm phán Mỹ đã đề xuất tạm dừng việc làm giàu uranium của Iran trong 20 năm. Theo một quan chức Mỹ, phía Iran đã phản hồi bằng đề xuất tạm dừng trong 5 năm, nhưng bị từ chối.
Thứ ba là việc mở lại eo biển Hormuz.
Thế giới đã thở phào nhẹ nhõm vào hôm 17/4 khi Iran thông báo sẽ mở lại tuyến hàng hải quan trọng này sau gần 2 tháng bị đóng cửa trên thực tế. Tuy nhiên, sự nhẹ nhõm đó chẳng kéo dài bao lâu. Iran cho biết họ đang tái áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với vận tải biển để đáp trả việc Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi đạt được thỏa thuận.
