Cơm gà Hải Nam nguyên bản phải được chế biến từ gà Văn Xương, giống gà đặc hữu của đảo Hải Nam, Trung Quốc. Loại gà thả vườn có cỡ nhỏ, được nuôi bằng chế độ ăn riêng biệt gồm hạt cây đa, cơm dừa và cám đậu phộng. Quy trình nuôi dưỡng này giúp thớ thịt có độ chắc, vị ngọt và mùi thơm khác biệt so với các giống gà công nghiệp.
Tiền thân của cơm gà Hải Nam vốn là bữa ăn đạm bạc của những người lao động nghèo. Họ thường mang theo cơm và gà trong những chiếc giỏ tre để ăn dọc đường. Món ăn này được cho là đã du nhập vào đại lục từ đầu thời nhà Minh (1368-1644), sau đó theo chân dòng người di cư từ Hải Nam lan tỏa khắp Đông Nam Á vào thế kỷ 19. Các gia đình ở Hải Nam thường tận dụng gà già (gà thải) để nấu, dùng mỡ gà để thổi cơm và nấu nước dùng.
Đến giữa thế kỷ 20, dù nguồn cung gà Văn Xương trở nên khan hiếm do biến động chính trị. Thay vì biến mất, món ăn này vẫn lan tỏa khi được các nền văn hóa bản địa tiếp nhận. Tại mỗi điểm dừng chân, cộng đồng địa phương điều chỉnh công thức và thay đổi nguyên liệu, tạo nên những biến thể mang đặc trưng từng vùng miền.
Cả Malaysia và Singapore đều tự nhận là nơi khai sinh ra phiên bản cơm gà Hải Nam hiện đại, kiểu gà luộc theo kỹ thuật Quảng Đông, ăn cùng cơm nấu bằng nước dùng đậm đà và các loại nước chấm đặc trưng. Cuộc tranh cãi này vẫn kéo dài từ khi Singapore tách ra độc lập vào năm 1965.
Cơm gà Hải Nam tại Singapore là phiên bản phổ biến nhất. Điểm khác biệt nằm ở kỹ thuật luộc gà của người Quảng Đông. Gà sau khi chín được ngâm ngay vào nước đá để tạo lớp da giòn. Gạo được nấu cùng nước dùng, mỡ gà, lá dứa và tỏi. Nước chấm đi kèm gồm ba loại, tương ớt xay, gừng băm và hắc xì dầu.
Tại Malaysia, ở thành phố như Malacca hay Seremban, cơm được vo thành viên tròn để giữ ấm. Ngoài gà luộc, người Malaysia còn ưa chuộng gà quay hoặc ăn kèm hủ tiếu. Tại vùng Ipoh, món ăn này luôn được phục vụ cùng giá đỗ chần, loại nông sản nổi tiếng mập và giòn nhờ nguồn nước khoáng địa phương.
Người Thái gọi cơm gà Hải Nam là Khao Man Gai. Điểm đặc trưng là nước chấm làm từ tương đen lên men trộn với tỏi, gừng và ớt hiểm. Một phần cơm thường có thêm huyết, nội tạng gà và dọn kèm bát canh trong kiểu Tomyum. Tại Bangkok, phiên bản cơm gà chiên giòn cũng thịnh hành.
Tại Việt Nam, biến thể gần giống cơm gà Hải Nam là cơm gà Hội An. Gà thường được xé phay, trộn cùng hành tây và rau răm, dọn kèm cơm nấu cùng nghệ. Khác với các nước trong khu vực, cơm gà tại Việt Nam chú trọng sự tươi mát khi ăn kèm nhiều loại rau sống, xoài xanh bào sợi và nước mắm chua ngọt.
Tại đảo Hải Nam, món ăn vẫn giữ cách chế biến mộc mạc. Thịt gà chặt miếng còn xương, có độ dai và chắc hơn phiên bản tại Đông Nam Á. Nước chấm chỉ gồm gừng, tỏi và rau mùi, không sử dụng hắc xì dầu hay tương ớt ngọt. Nước dùng đôi khi được hầm thêm xương lợn để tăng vị đậm đà.
Sự phổ biến của món ăn này được các chuyên gia đánh giá là kết quả của quá trình giao thoa văn hóa trong cộng đồng người Hoa hải ngoại.
"Du khách thường đánh giá thấp tốc độ mà những tên trộm chuyên nghiệp có thể nhận diện và nhắm mục tiêu vào trang sức, đồ giá trị, đặc biệt tại các khu du lịch đông đúc vào mùa cao điểm", Blake Asaad, nhà sáng lập kiêm giám đốc sáng tạo của công ty trang sức Goodstone, nói.
Asaad cho rằng những chỗ giấu mà du khách cho là khôn ngoan lại thường rất dễ đoán, khiến đồ có giá trị trở nên dễ bị tìm thấy hơn nhiều.
Để giúp du khách bảo vệ tài sản, Asaad và đội ngũ đã chỉ ra những nơi mà tội phạm thường kiểm tra đầu tiên, đồng thời đưa ra các giải pháp thay thế hiệu quả hơn để bảo vệ nhẫn, đồng hồ, hộ chiếu và các vật dụng quan trọng khác.
Những "chỗ an toàn" nên tránh
Theo Asaad, trộm chuyên nghiệp không mất thời gian "lục tung ngẫu nhiên" phòng khách sạn hay hành lý. Chúng biết chính xác phải tìm ở đâu, bao gồm:
Ngăn kéo phòng tắm và bàn đầu giường: Du khách có thể nghĩ rằng cất đồ khuất tầm mắt sẽ an toàn, nhưng đây lại là những nơi bị kiểm tra đầu tiên.
Ngăn có khóa kéo trong vali: Đừng cảm thấy yên tâm chỉ vì có khóa kéo. Theo Goodstone, đây là nơi trộm có thể kiểm tra chỉ trong vài giây sau khi vào phòng.
Ngăn trước của balo: Tương tự túi khóa kéo trong vali, ngăn trước của balo cũng là "miếng mồi dễ ăn".
Túi đựng đồ vệ sinh cá nhân: Nhiều người nghĩ việc giấu đồ giữa sữa rửa mặt và dầu gội là kín đáo, nhưng thực tế đây lại là "chiêu quen thuộc" mà trộm đều biết.
Hộp/cuộn đựng trang sức để trên bàn: Việc dùng hộp trang sức sẽ vô nghĩa nếu bạn để nó lộ liễu.
"Bất cứ thứ gì trông như được thiết kế riêng để đựng trang sức đều lập tức báo hiệu giá trị," Asaad nói. Những tên trộm nhận ra những hộp này ngay, đặc biệt khi có logo thương hiệu hoặc dấu hiệu xa xỉ.
Những nơi nên cất đồ an toàn hơn
Hộp nhỏ, không có dấu hiệu nhận biết: Hãy cất trang sức vào các vật dụng bình thường như hộp thuốc hoặc lọ vitamin du lịch. Điều này giúp chúng "hòa lẫn" với đồ dùng hàng ngày. Vì trộm thường hành động nhanh, chúng ít có thời gian kiểm tra từng món đồ nhỏ nhặt.
Chia nhỏ và cất ở nhiều nơi: Đừng để tất cả trang sức ở một chỗ. Hãy phân tán chúng trong nhiều vị trí khác nhau trong hành lý và phòng.
Việc phân tán giúp giảm rủi ro đáng kể. Ngay cả khi bị phát hiện một chỗ, phần còn lại vẫn an toàn, theo Assad.
Túi ẩn trong túi đựng quần áo: Thay vì dùng những ngăn dễ thấy, hãy tận dụng các ngăn ẩn bên trong túi đựng quần áo. Những ngăn này thường nằm giữa quần áo gấp, ít bị chú ý hơn.
Két sắt du lịch di động: Đừng phụ thuộc vào két sắt của khách sạn. Hãy đầu tư một két mini có dây cáp thép để cố định vào vật chắc chắn trong phòng, giúp bảo vệ tài sản tốt hơn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, du khách chỉ nên mang theo những gì cần thiết, thay vì mang toàn bộ nữ trang, các món đồ giá trị đi du lịch.
Cách hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản là mang ít đi. Khi đóng gói, du khách hãy tự hỏi: "Món này có đáng để mang theo không?". Nếu câu trả lời là không, hãy để lại ở nhà. Nhiều người mang trang sức phòng khi cần nhưng thực tế không dùng đến. Chỉ mang những gì chắc chắn sử dụng sẽ giảm rủi ro lẫn lo lắng.
"Khi bạn ra ngoài tham quan, đeo trang sức trên người thường an toàn hơn là để lại trong phòng khách sạn. Trộm thường nhắm vào những đồ không có người trông coi", Asaad nói.
Sáng 4.4, tại xã Đăk Đoa,, tỉnh Gia Lai, Tập đoàn FLC đã khởi công quần thể đô thị nghỉ dưỡng giải trí & sân golf FLC Pleiku Golf Club & Luxury City Resort. Dự án có quy mô 517 ha, tổng mức đầu tư gần 20 ngàn tỉ đồng, được triển khai tại xã Đăk Đoa. Điểm nhấn là sân golf Đăk Đoa với quy mô 36 hố, trải dài trên diện tích hơn 171 ha, vốn đầu tư 1.150 tỉ đồng.
Toàn bộ quần thể các dự án được phát triển đồng bộ với đa dạng loại hình sản phẩm: khu đô thị, biệt thự, liền kề, sân golf, công viên sinh thái, khu liên hiệp thể thao, trung tâm thương mại, trường học liên cấp…. tất cả trong một hệ sinh thái khép kín mang đẳng cấp quốc tế.
Phát biểu tại lễ khởi công, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, ông Nguyễn Hữu Quế nhấn mạnh: "Gia Lai đang rất thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô, thiếu hệ thống khách sạn cao cấp và các sản phẩm du lịch có giá trị gia tăng cao như sân golf quốc tế hay trung tâm hội nghị lớn. Chính những điểm nghẽn này đang kìm hãm mức chi tiêu của du khách, khiến tiềm năng kinh tế du lịch chưa được khai thác tương xứng với kỳ vọng.
Việc triển khai Quần thể FLC Pleiku và Sân golf Đăk Đoa vào thời điểm này là một bước đi chiến lược, nhằm giải quyết ngay bài toán thiếu hụt hạ tầng cao cấp, giúp Gia Lai sẵn sàng đón đầu vận hội mới, hướng tới những mục tiêu cao hơn trong năm 2026 và các năm tiếp theo".
"Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần bổ sung một sản phẩm du lịch cao cấp còn thiếu của tỉnh; đồng thời tạo động lực thu hút các dự án đầu tư thứ cấp, thúc đẩy phát triển hạ tầng khu vực phía Tây Gia Lai, từng bước hình thành không gian phát triển mới theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững", Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.