Với người lái ô tô, khái niệm “giữ khoảng cách an toàn” là quy tắc cơ bản, bắt buộc sử dụng trong hầu hết tình huống, đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc. Với đặc thù các tuyến cao tốc, phương tiện phải chạy tốc độ cao nên giữ cự ly an toàn là điều rất quan trọng.
Tuy nhiên, trên những tuyến đường này, tình trạng bám đuôi, “điền vào chỗ trống” vẫn diễn ra hàng ngày. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn thời gian qua.
Một trong những lý do phổ biến nhất khiến tài xế không giữ khoảng cách an toàn là tâm lý hiếu thắng, không muốn bị người khác “điền vào chỗ trống”. Nếu đi theo đúng quy định tại điểm a, khoản 2, điều 11, Thông tư 38/TT-BGTVT, ở tốc độ 100 – 120 km/giờ, phải duy trì khoảng cách 100 m với xe phía trước để đảm bảo an toàn. Đây là khoảng trống tương đối lớn, các phương tiện di chuyển có thể tạt đầu, chen vào liên tục.
Tình trạng bị cắt ngang đột ngột gây ức chế, khiến người lái bám sát xe trước nhằm bảo vệ làn đường đang đi, làm hạn chế không gian phản xạ trong tình huống bất ngờ.
Với một số mẫu xe đời mới, có công nghệ hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước hay tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) cũng khiến tài xế chủ quan. Thực tế, các công nghệ này chỉ nằm ở góc độ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế khả năng xử lý, tập trung của người lái.
Ngoài ra, áp lực từ các phương tiện phía sau cũng phần nào ảnh hưởng đến quyết định giữ khoảng cách an toàn. Tình trạng xe sau liên tục nháy đèn, bấm còi xin vượt dễ tạo ra tâm lý bất an với người lái xe phía trước. Để tránh bị làm phiền, nhiều tài xế chọn cách tăng tốc, rút ngắn cự ly với xe phía trước để “mở đường” cho xe sau vượt. Hành động này cũng dẫn đến nhiều phương tiện chạy sát nhau, khiến nguy cơ tai nạn liên hoàn tăng cao hơn nếu có xe phía trước phanh gấp.
Ở dải tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây phương tiện sẽ di chuyển được 28 m. Giữ khoảng cách tối thiểu 100 m tương đương với việc tài xế có khoảng 3,6 giây để phản ứng trước khi xảy ra va chạm. Đây là thời gian vừa đủ để bộ não đánh giá nguy hiểm, người lái kịp thời xử lý tình huống.
Trên các tuyến cao tốc hiện nay đã lắp đặt biển báo cự ly 50 m, 100 m, 150 m và 200 m. Đây là tham chiếu quan trọng giúp tài xế đo lường chính xác khoảng cách thay vì ước lượng bằng cảm tính. Ngoài ra, quy tắc 3 giây là phương pháp thực dụng nhất để đảm bảo an toàn. Tài xế chọn một vật cố định bên đường và bắt đầu đếm khi xe trước đi qua. Nếu sau 3 giây xe mình mới đến điểm đó thì đồng nghĩa khoảng cách đang được duy trì an toàn.
Theo quy định hiện nay, mức phạt đối với hành vi không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe theo quy định, dẫn đến tai nạn giao thông bị phạt tương đối nặng. Theo điểm a, khoản 10, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi này bị phạt 20 – 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu vụ tai nạn làm chết từ 1 người trở lên, khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự.
Nếu vụ tai nạn gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự. Theo điểm a, khoản 8, điều 6, Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi phát hiện các dấu hiệu này, lực lượng Cảnh sát giao thông phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo tố tụng hình sự. Đây là ranh giới pháp lý buộc tài xế phải tuyệt đối tuân thủ quy định về khoảng cách.
Tại bang Colorado (Mỹ), một hệ thống camera giao thông giám sát tốc độ hoàn toàn mới đang được triển khai trên tuyến cao tốc I-25, khiến các ứng dụng cảnh báo như Waze hay mẹo "giảm tốc trước camera rồi tăng ga" gần như không còn tác dụng.
Khác với camera truyền thống chỉ ghi nhận tốc độ tại một điểm, hệ thống mới sử dụng 8 camera đặt dọc theo tuyến đường, ghi lại hình ảnh và thời gian xe đi qua nhiều vị trí khác nhau. Từ đó cơ quan chức năng tính toán tốc độ trung bình trên toàn bộ quãng đường dài khoảng 6 dặm (gần 10km).
Nếu tốc độ trung bình vượt quá giới hạn 65mph (khoảng 105km/h) hơn 10mph (16km/h), chủ phương tiện sẽ nhận mức phạt nguội 75 USD (2 triệu đồng) qua đường bưu điện.
Điều này đồng nghĩa với việc các tài xế không thể "lách luật" bằng cách giảm tốc khi đến gần camera rồi lại tăng tốc sau đó. Muốn tránh bị phạt, người lái buộc phải duy trì tốc độ đúng quy định trong suốt khu vực bị giám sát.
Hệ thống được áp dụng tại đoạn thi công làn cao tốc phía bắc trên I-25, nối giữa Mead và Berthoud, nơi đang diễn ra hàng loạt hạng mục như mở rộng làn, gia cố lề đường, xây lại cầu và chỉnh tuyến đường. Dự án dự kiến kéo dài đến năm 2028.
Theo Sở Giao thông vận tải Colorado (CDOT), chỉ trong giai đoạn cảnh báo từ ngày 1-3, hơn 4.100 thông báo đã được gửi đến các tài xế vi phạm. Đáng chú ý, số trường hợp chạy quá tốc độ trong khu vực này đã giảm tới 90%.
Đại diện CDOT cho biết mục tiêu chính của hệ thống không phải để xử phạt, mà nhằm giảm thiểu tai nạn giao thông. "Chạy quá tốc độ vẫn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai nạn và tử vong. Giữ tốc độ an toàn có thể cứu sống con người", kỹ sư trưởng Keith Stefanik nhấn mạnh.
Các camera không được lắp đặt bí mật. Biển cảnh báo về khu vực giám sát tự động được đặt trước ít nhất 300 feet (khoảng 90m), giúp tài xế nhận biết rõ ràng.
Đáng chú ý, đây là hình thức xử phạt dân sự, không bị trừ điểm bằng lái và có thể không ảnh hưởng đến phí bảo hiểm. Tuy nhiên tại một số nơi ở Mỹ, nhiều tài xế vẫn có xu hướng phớt lờ các mức phạt dạng này, chờ xem cơ quan chức năng có thực thi nghiêm hay không.
Trộm cắp gương chiếu hậu không phải là chuyện mới, nhưng dường như đây là một vấn đề ngày càng gia tăng ở một số khu vực đắt đỏ của Amsterdam. Ở những khu phố này, gara rất hiếm, có nghĩa là chủ xe thường phải để những chiếc xe đắt tiền của họ bên ngoài nhà, khiến chúng dễ dàng trở thành mục tiêu của bọn trộm.
Một video được chia sẻ trên Instagram gần đây cho thấy một số mẫu xe hạng sang gồm siêu xe Ferrari Purosangue, Aston Martin DBX, và mẫu Range Rover Sport cùng một vài chiếc Porsche được bọc túi và gắn khóa.
Thực tế, gương chiếu hậu hiện đại ngày nay tích hợp camera góc rộng kết nối với hệ thống hỗ trợ đỗ xe và quan sát toàn cảnh, đèn cảnh báo điểm mù, kính tự động chống chói, bộ phận sưởi ấm và môtơ định vị nhớ vị trí. Một bộ gương thay thế cho Tesla Model 3 hoặc BMW series 5 có thể có giá từ 800 đến hơn 2.000 USD tại đại lý, và chưa bao gồm chi phí nhân công. Trên một số mẫu SUV lớn hơn và các phiên bản cao cấp, con số này có thể lên tới hơn 3.000 USD.
Bọn trộm biết điều này. Chúng có thể tháo rời một chiếc gương trong vòng chưa đầy hai phút bằng các dụng cụ cơ bản, và các bộ phận này dễ dàng được bán qua các kênh chợ đen, trực tuyến hoặc thông qua các cửa hàng sửa chữa ôtô không trung thực như những lựa chọn thay thế rẻ hơn so với giá của đại lý chính hãng. Chiếc gương bị đánh cắp mà ai đó phải trả 1.500 USD để thay thế có thể chỉ bán được 400 USD tiền mặt mà không cần hỏi han gì.
Để chống lại điều này, ngày càng nhiều cư dân Amsterdam đã bắt đầu trang bị cho xe của họ những túi đựng gương có khóa. Túi thường được làm từ chất liệu Kevlar bền chắc và lưới thép, kèm khóa - dạng khóa xe đạp - quấn quanh gương chiếu hậu, khiến việc trộm cắp trở nên khó khăn hơn nhiều, đặc biệt vào ban ngày.
Túi có thể mua trực tuyến với một số lựa chọn dành cho nhiều loại xe khác nhau. Giá cả khá đa dạng, bắt đầu từ dưới 100 USD và có thể lên đến hơn 200 USD tùy thuộc vào chất liệu, ví dụ chiếc túi của ProKevLock có giá 180 USD.
Thông thường, những tên trộm hành động ở nơi công cộng cần một cú lấy trộm nhanh gọn. Một chiếc gương được bọc trong túi và có khóa đòi hỏi thêm thời gian và dụng cụ để lấy ra, sẽ làm tăng nguy cơ bị bắt, vì vậy chúng sẽ bỏ đi. Nó có thể không giành được giải thưởng thiết kế nào, nhưng ở một thành phố nơi chiếc gương ôtô có thể biến mất vào sáng hôm sau, một chiếc túi đơn giản cũng có thể giúp ai đó không mất thời gian và tiền bạc.
Theo tờ News của Úc, một người cha tại Sydney, bang New South Wales, đã bày tỏ sự bức xúc sau khi nhận giấy phạt nguội lên tới 2.115 AUD (38,2 triệu đồng) khi camera AI phát hiện con gái ông đeo dây an toàn không đúng cách khi ngồi trên xe.
Người này là Craig Cobb, làm trong lĩnh vực tài chính. Ông cho biết đã nhận giấy phạt qua đường bưu điện và chia sẻ lại hình ảnh vi phạm lên mạng xã hội X.
Theo ông Cobb, con gái tuổi teen của ông vẫn thắt dây an toàn, nhưng đặt dây chéo dưới cánh tay thay vì vắt qua vai theo đúng quy định.
"Không phải là không thắt dây, mà là thắt không đúng cách", ông viết, đồng thời cho rằng tình huống có thể xảy ra khi hai cha con đang hát trên xe.
Theo hướng dẫn của cơ quan giao thông bang New South Wales, phần dây ngang phải nằm trên xương hông, còn dây chéo phải vắt qua ngực và giữa vai. Tuy nhiên, hình ảnh được chia sẻ cho thấy dây chéo nằm thấp hơn vị trí tiêu chuẩn.
Dù vậy, ông Cobb cho biết điều khiến ông không hài lòng không phải là việc bị xử phạt, mà là cách vận hành của hệ thống camera AI.
Ông cho rằng đây chỉ là công cụ nhằm tăng nguồn thu cho chính phủ và tuyên bố sẽ khiếu nại vì cho rằng hình ảnh không đủ rõ ràng để kết luận vi phạm.
Vụ việc nhanh chóng thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Một số người đồng tình, cho rằng mức phạt là quá cao và mang tính "tận thu". Trong khi đó, nhiều ý kiến khác cho rằng việc đeo dây an toàn đúng cách là kiến thức cơ bản cần được tuân thủ, đặc biệt để đảm bảo an toàn.
Theo quy định tại bang New South Wales, lỗi liên quan đến dây an toàn thường bị phạt khoảng 423 AUD (7,7 triệu đồng) và trừ 3 điểm bằng lái. Tuy nhiên, nếu phương tiện đăng ký dưới tên doanh nghiệp, mức phạt có thể tăng lên 2.115 AUD (38,2 triệu đồng).
Cơ quan giao thông bang từ chối bình luận cụ thể về trường hợp này, nhưng cho biết các vi phạm liên quan đến dây an toàn đã giảm kể từ khi áp dụng hệ thống camera AI.
Trong năm 2025, gần 0,1% phương tiện bị kiểm tra ghi nhận hành vi không thắt dây an toàn, giảm so với mức 0,14% trước đó. Giới chức cũng cho biết hệ thống camera mới đã được nâng cấp góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và cải thiện an toàn giao thông.