Tôi là nữ, đang học đại học, muốn chia sẻ câu chuyện hơn 20 năm cuộc đời mình. Bố mẹ ly hôn khi tôi mới một tuổi. Tôi được mẹ đưa về sống cùng nhà ngoại, gồm bà ngoại, một dì đã có gia đình và hai cậu. Trong ký ức của tôi, bố là người đàn ông tồi tệ: chu cấp nhỏ giọt mỗi năm một vài lần, gọi điện thưa thớt và chưa từng đến thăm. Khi tôi đậu đại học, ông ngừng chu cấp hoàn toàn. Suốt nhiều năm, tôi luôn để mục “cha” là “đã mất” trong hồ sơ, cũng trả lời như vậy mỗi khi có người hỏi.
Mẹ tôi xinh đẹp, giỏi giang, học vấn cao và rất dễ tính. Từ nhỏ đến lớn, tôi hầu như không bị mẹ mắng hay áp đặt. Mẹ thường xuyên làm từ thiện, đi chùa và luôn giúp đỡ người khác. Bà từng nói về già muốn sống một mình, không cần con cái lo. Vì công việc bận rộn, từ nhỏ tôi thường được gửi ở nhà ngoại hoặc bạn bè của mẹ. Tôi được chăm sóc đầy đủ nhưng vẫn sớm cảm thấy tủi thân khi thấy bạn bè có bố mẹ đưa đón, còn mình thì không.
Những năm tiểu học, cuộc sống hai mẹ con dần khá hơn. Tôi học giỏi nhưng thường xuyên bị bạn bè và một số người trong xóm miệt thị vì hoàn cảnh gia đình. May mắn, tôi có hai người bạn thân cùng cảnh ngộ. Tình bạn ấy kéo dài hơn 10 năm. Năm 9 tuổi, vì bị bắt nạt quá mức, tôi đã tát một bạn khiến bạn ấy chảy máu mũi. Khi đó tôi rất sợ, nhưng nhờ sự bênh vực của người thân và hàng xóm, tôi không bị làm khó. Sau sự việc đó, tôi và hai bạn cũng thoát khỏi cảnh bị bắt nạt. Năm tôi 11 tuổi là bước ngoặt lớn khi mẹ bất ngờ trúng vé số độc đắc. Tôi vẫn nhớ ngày hôm đó mẹ ôm tôi khóc vì vui mừng, còn tôi thì không ngủ được vì quá sốc. Sau đó, mẹ đưa tôi lên Sài Gòn sinh sống.
Lên cấp hai, mẹ thuê chung cư ở Thủ Đức, mở công ty riêng và cho tôi học trường công. Tôi vẫn cố gắng học tốt, phụ giúp việc nhà. Mẹ đi sớm về khuya, có khi ngủ lại công ty, tôi dần quen với việc tự lập: tự đi học, đi học thêm, học piano. Gia đình ngoại và bạn bè vẫn giữ liên lạc, thỉnh thoảng lên thăm. Năm 14 tuổi, tôi lại trở thành người đi bắt nạt người khác. Tôi đối xử tệ với một bạn cùng bàn yếu đuối, hay chê bai, xúc phạm hoàn cảnh của bạn ấy. Tôi thậm chí còn kể xấu bạn với bạn bè và giáo viên. Đó là điều khiến tôi day dứt đến tận bây giờ.
Năm 16 tuổi, kinh tế gia đình bùng nổ. Mẹ mua được nhà, đất và cuộc sống không còn lo tiền bạc. Cũng từ đó, mẹ thay đổi hoàn toàn. Bà thường xuyên có những mối quan hệ không nghiêm túc, dẫn người lạ về nhà. Tôi dần mất đi sự tôn trọng và tình cảm dành cho mẹ. Khi tôi khuyên mẹ tìm một mối quan hệ ổn định, bà từ chối với lý do “sợ tôi khổ”. Từ đó, việc học của tôi sa sút, chỉ còn mức khá.
Năm 17 tuổi, tôi đạt giải Á khôi của trường. Rồi dịch Covid-19 ập đến, công việc của mẹ gặp khó khăn. Tôi phải sống một mình khi mẹ đi cách ly. Sau dịch, tôi bắt đầu đi khám tâm lý và được chẩn đoán trầm cảm kèm rối loạn lo âu mức độ vừa. Tôi tìm đến thuốc lá như một cách giải tỏa nhưng giấu kín mọi người. Bề ngoài, tôi vẫn là một người hòa đồng, tự tin. Nhưng bên trong, tôi mệt mỏi và rối loạn. Năm 18 tuổi, tôi tìm đến đạo Công giáo, thường xuyên đi lễ. Song song đó, tôi cũng bắt đầu đi hộp đêm mỗi tuần khi stress. Tôi đậu đại học đúng ngành mình thích.
Dịch bùng phát lần nữa, tôi và mẹ phải ở nhà dài ngày. Áp lực khiến hai mẹ con cãi nhau. Có lần, tôi đã buông những lời xúc phạm nặng nề về lối sống của mẹ. Đó là lần đầu tiên mẹ nổi giận dữ dội với tôi. Sau đó, tôi cùng hai người bạn thân có chuyến du lịch đầu tiên để đánh dấu việc cả ba cùng đậu đại học. Từ năm 19 tuổi đến nay, tôi sống riêng gần trường, được mẹ chu cấp và tặng xe. Tôi vừa học vừa làm thêm, thực tập và làm bán thời gian tại một shop quần áo. Việc sống riêng khiến tôi hút thuốc nhiều hơn. Cuối tuần, tôi đi nhà thờ, đôi khi đi chơi, làm thiện nguyện hoặc gặp bạn bè. Tôi vẫn đi khám tâm lý định kỳ. Tôi hiếm khi về thăm mẹ, chỉ vào dịp đặc biệt. Những lần mẹ gọi, tôi thường viện lý do bận rộn. Trong tôi tồn tại một khoảng cách lớn với mẹ mà tôi không biết cách lấp đầy.
Tôi dự định học tiếp lên cao và làm việc một thời gian trước khi quay về hỗ trợ mẹ. Tôi cũng quyết định không kết hôn. Những trải nghiệm trong gia đình khiến tôi mất niềm tin vào hôn nhân. Tôi mặc cảm về hoàn cảnh của mình, về mẹ, về những vấn đề tâm lý và cả thói quen xấu. Tôi sợ bị đánh giá, sợ bị khinh thường.
Tôi chọn sống độc thân, tập trung vào tiền bạc, công việc và trị liệu tâm lý. Tôi muốn một cuộc sống tự do, không ràng buộc. Thậm chí, có lúc tôi nghĩ đến việc rời xa mẹ hoàn toàn khi đã ổn định tài chính. Tôi biết suy nghĩ này ích kỷ nhưng những tổn thương trong tôi là có thật.
Qua câu chuyện của mình, tôi muốn nhắn nhủ rằng: nếu bạn đang có một gia đình đủ đầy, hãy trân trọng. Một môi trường lành mạnh, bố mẹ yêu thương và có trách nhiệm là điều vô cùng quý giá. Với những ai đang chuẩn bị kết hôn hay sinh con, hãy cân nhắc kỹ về tài chính, lối sống và sự kiên nhẫn. Gia đình là nền tảng rất quan trọng cho sự phát triển của một đứa trẻ. Còn với những ai chọn làm bố mẹ đơn thân, đó không phải là lựa chọn sai, nhưng cần rất nhiều nỗ lực. Hãy dành thời gian cho con, giữ lối sống lành mạnh và vững vàng trước những áp lực xã hội. Đừng để con cái lớn lên với những khoảng trống như tôi đã từng.
Hiện tại, chỉ có phòng ngủ, phòng khám tâm lý và nhà thờ là những nơi tôi có thể được sống là chính mình. Cảm ơn mọi người đã đọc câu chuyện của tôi.
Tôi 42 tuổi, lập gia đình được 14 năm và có hai con trai. Vấn đề tôi muốn chia sẻ khá tế nhị, đã chần chừ rất lâu trước khi quyết định viết thư này. Ngoại hình của tôi được mọi người nhận xét là trẻ hơn tuổi, khoảng ngoài 30. Tính cách tôi khá hoạt bát nhưng lại sống truyền thống. Trước đây, tôi từng du học nhiều năm ở nước ngoài, từ đại học đến sau đại học. Khi về nước, tôi chưa có mối tình chính thức nào nên gia đình khá lo lắng. Sau vài lần được mai mối, tôi gặp anh. Chúng tôi quen nhau hơn một năm thì kết hôn.
Thời gian đầu, anh khá lãng mạn và tôi cảm nhận được tình cảm anh dành cho mình. Cuộc sống hiện tại nhìn chung ổn định, hai vợ chồng độc lập tài chính. Tuy nhiên, từ khoảng năm thứ 5 trở đi, đời sống vợ chồng bắt đầu có vấn đề. Những năm đầu, do thiếu kinh nghiệm nên tôi không đòi hỏi nhiều, chủ yếu là chồng chủ động. Sau đó, tôi dần là người chủ động nhiều hơn. Hai năm gần đây, hầu như tôi là người khơi gợi, chiếm đến 80% số lần gần gũi. Có lúc tôi tự hỏi liệu mình như vậy có bất thường không.
Tần suất vợ chồng gần gũi chỉ khoảng một tháng một lần khiến tôi cảm thấy không đủ. Nhiều lúc chủ động mãi không được đáp lại, tôi thấy chán nản và phải tự giải quyết nhu cầu của mình. Tôi đã nhiều lần tâm sự với chồng, tình hình vẫn không cải thiện. Thỉnh thoảng tôi cũng cố gắng hâm nóng bằng những chuyến đi chơi xa, rồi mọi thứ lại trở về như cũ.
Tôi cố tìm niềm vui trong công việc, thể thao và con cái, thế nhưng vẫn cảm thấy hạnh phúc chưa trọn vẹn. Ở độ tuổi này, khi tâm lý và sinh lý có nhiều thay đổi, tôi càng thấy mình nhạy cảm hơn với vấn đề này. Nhìn xung quanh, tôi tự hỏi liệu có phải nhiều phụ nữ cũng âm thầm chịu đựng như vậy? Rất mong nhận được sự chia sẻ và lời khuyên từ mọi người.
Mấy hôm nay tôi thật sự rối trí, không biết nên cố gắng tiếp tục hay dừng lại cuộc hôn nhân này khi trong lòng chỉ còn lại sự mệt mỏi. Tôi vào Sài Gòn lập nghiệp sau khi tốt nghiệp ngành tài chính ngân hàng. Tôi gặp anh trong một lần sửa điện thoại, anh là người miền Tây, hiền lành, nói chuyện dễ gần nên dần nảy sinh tình cảm. Chúng tôi quen nhau gần ba năm rồi quyết định cưới, con giờ gần một tuổi.
Trước khi cưới, anh từng mở một tiệm sửa chữa nhỏ nhưng việc làm ăn không thuận lợi. Gia đình anh cũng có khoản nợ cũ nên sau khi cưới, gánh nặng tài chính gần như đè lên cả hai vợ chồng. Tôi đi làm văn phòng, ngoài giờ còn nhận thêm việc nhập liệu, anh cũng cố gắng nhưng thu nhập bấp bênh. Có thời điểm, tiền kiếm được không đủ trả lãi, tôi phải vay mượn khắp nơi, vay chỗ nọ đập chỗ kia. Nhiều đêm nhìn con ngủ, nước mắt tự rơi, thấy thương con vì thiếu thốn đủ thứ.
Khoảng một năm nay, tôi nghỉ việc để ở nhà chăm con vì không có ai phụ giúp, mọi chi phí đều dồn lên vai chồng. Ban đầu anh còn chăm chỉ, dần dần thay đổi. Tiệm sửa điện thoại chuyển sang mặt bằng nhỏ hơn, chi phí giảm nhưng thu nhập cũng không khá hơn bao nhiêu. Nợ nần vẫn còn, dù không bị thúc ép nhưng trong lòng tôi lúc nào cũng nặng trĩu. Điều khiến tôi buồn nhất là anh bắt đầu sa đà vào việc câu cá. Gần như tuần nào anh cũng đi vài ngày, có khi cả tuần chỉ làm việc cầm chừng. Tôi góp ý, anh gạt đi, bảo tôi không hiểu áp lực của anh. Mỗi lần tôi nhắc đến chuyện tiền bạc hay tương lai, anh lại cáu gắt, bảo tôi ở nhà thì biết gì mà nói. Tôi xin đi làm lại để phụ giúp nhưng anh không đồng ý, lấy lý do con còn nhỏ.
Tính anh vốn nóng, lại gia trưởng, vợ chồng thường xuyên cãi vã. Có lần bức xúc quá, tôi gọi điện cho mẹ chồng mong bà khuyên nhủ, bà chỉ nói tôi nên thông cảm cho chồng. Nghe vậy tôi càng tủi thân hơn. Những khoản nợ tôi đứng ra vay, những lời hỏi han từ bạn bè khiến tôi vừa áp lực vừa xấu hổ, nhưng dường như anh không để tâm. Đã nhiều lần tôi nghĩ đến chuyện bế con về quê ngoại, xin đi làm lại để từng bước trả nợ và làm lại cuộc đời. Rồi nhìn con quấn bố, tôi lại chùn bước. Tôi không muốn con thiếu tình cảm của cha, cũng không muốn gia đình tan vỡ khi con còn quá nhỏ.
Bố mẹ đẻ liên tục khuyên tôi quay về. Họ nói tôi đã hy sinh quá nhiều, từ tiền bạc đến công sức, thậm chí còn gánh thêm khoản nợ hơn trăm triệu đồng. Tôi vẫn đang phân vân giữa việc ở lại cố gắng thay đổi chồng hay dứt khoát rời đi để tự cứu lấy mình. Thực lòng tôi biết anh không phải người xấu, cũng không sa vào tệ nạn gì. Thế nhưng cứ sống mãi như thế này, tôi không thấy tương lai ở đâu, chán chồng vô cùng. Có phải tôi đang quá khắt khe, không đủ tinh tế để hiểu áp lực và sở thích của chồng? Hay tôi đang tự làm khổ mình khi cố níu giữ cuộc hôn nhân này? Tôi thật sự không biết nên đi tiếp hay dừng lại. Mong nhận được lời khuyên từ mọi người, đặc biệt là những người đàn ông từng ở trong hoàn cảnh giống chồng tôi.
Tôi sinh ra và lớn lên ở Lào Cai, gia đình nghèo. Tôi đang nỗ lực từng ngày để đỗ vào một trường đại học ngành báo chí ở Hà Nội, giấc mơ ấp ủ suốt ba năm qua. Nhân dịp sinh nhật 18 tuổi, tôi viết những dòng này, mong nhận được sự động viên để có thêm sức mạnh vượt qua thử thách. Tôi viết đi viết lại đoạn mở đầu ấy nhiều lần. Bởi mỗi chữ đều là một lát cắt của đời mình.
Hôm nay 14/4, tôi tròn 18 tuổi. Buổi sáng ở quê tôi vẫn như bao ngày: sương mù phủ kín những ngọn đồi, gió lùa qua mái tôn cũ kêu lạch cạch. Tôi dậy sớm nhóm bếp, nấu cơm cùng bà ngoại, không có bánh sinh nhật, không có quà, chỉ có bát cơm trắng và đĩa rau luộc hái từ vườn sau nhà. Tôi mồ côi mẹ từ năm ba tuổi. Mẹ mất vì bệnh hiểm nghèo. Người ta nói trẻ con không nhớ nhiều nhưng tôi nhớ cảm giác trống rỗng mỗi khi thấy bạn bè được mẹ đón về. Những buổi họp phụ huynh, tôi chỉ có ba. Có lần tôi hỏi: "Mẹ con đâu hả bà". Bà quay mặt đi, lau nước mắt rồi bảo mẹ đã lên trời. Từ đó, mỗi khi nhìn lên bầu trời đêm, tôi hay tự hỏi mẹ có nhìn thấy mình không.
Ông ngoại mất khi tôi mới một tuổi. Bà ngoại một mình chịu đựng nỗi đau mất chồng, rồi sau đó mất con gái. Ba tôi trở thành trụ cột duy nhất. Ông làm nông, quanh năm gắn với ruộng lúa và nương ngô, mùa nắng hạn thì mất mùa, mùa mưa lại lo sạt lở; thu nhập bấp bênh, có tháng chỉ đủ tiền gạo và tiền điện. Chỗ tôi ở là nhà cấp bốn cũ kỹ, mùa mưa nước dột từng giọt xuống nền đất. Tôi phải đặt chậu hứng nước để khỏi ướt sách vở. Không có bàn học, tôi ngồi trên chiếc ghế thấp, kê vở lên mặt giường để viết. Đêm mùa đông ở Lào Cai lạnh buốt, tay tôi nứt nẻ, rớm máu vì rét. Tôi vẫn học vì biết chỉ có học mới giúp tôi thoát khỏi cái nghèo. Ba luôn nói: "Con phải học cho giỏi, sau này đỡ khổ như ba".
Ông chọn cho tôi một trường tiểu học gần nhà để đỡ tốn tiền đi lại. Trường nhỏ, lớp học cũ, tường loang lổ, không có phòng máy tính, không có thư viện lớn, bữa trưa chỉ cơm trắng với chút thức ăn đơn giản. Thế nhưng tôi chưa từng than phiền vì biết ba đã phải đổ bao nhiêu mồ hôi mới có tiền mua cho tôi bộ đồng phục. Chiếc xe đạp tôi đi học là xe cũ, sơn đã bong tróc. Mỗi sáng, ba dắt xe ra cổng cho tôi. Có hôm trời mưa to, ba mặc áo mưa rách, đội nón lá đứng nhìn tôi đi cho đến khi khuất bóng. Hình ảnh ấy in sâu trong trí nhớ tôi. Lên cấp hai, tôi học trường xa hơn. Con đường đến trường nhiều dốc cao, mùa mưa bùn đất bám đầy bánh xe. Có lần tôi trượt ngã, vở rơi xuống bùn. Tôi nhặt lên, lau sơ rồi tiếp tục đi. Tôi sợ nghỉ học một buổi sẽ không theo kịp bài.
Tháng 9 năm 2024, cơn bão Yagi ập đến, trận lũ lụt lịch sử khiến cả vùng quê tôi chìm trong nước, ruộng vườn ngập trắng, nhà cửa đổ nát. Trong dòng nước cuồn cuộn ấy, ba tôi không trở về. Ngày nhận tin, tôi như sụp đổ, lao ra bờ sông, gào khóc gọi tên ba. Tôi không tin đó là sự thật. Người đàn ông luôn dậy sớm nấu cơm cho tôi trước khi ra đồng, người từng hứa sẽ dự lễ tốt nghiệp cấp ba của tôi đã rời đi mãi mãi. Đám tang ba diễn ra trong căn nhà lạnh lẽo. Bà ngoại ngồi lặng, đôi mắt đỏ hoe. Tôi ngồi bên quan tài, nắm chặt tay ba lần cuối. Bàn tay từng dắt tôi qua bao mùa mưa nắng giờ lạnh ngắt.
Từ đó, tôi sống cùng bà ngoại. Hai bà cháu nương tựa vào nhau. Bà đã già, lưng còng, sức khỏe yếu nhưng vẫn dậy từ tinh mơ nấu cơm, trồng rau, nuôi gà. Có hôm bà ho suốt đêm, tôi nằm nghe mà nước mắt lăn dài. Có những tháng, tiền trong nhà chỉ còn vài chục nghìn đồng, tôi phải tiết kiệm từng cuốn vở, từng cây bút, không dám xin thêm tiền mua sách tham khảo. Nhiều khi nhìn bạn bè có điện thoại mới, có quần áo đẹp, tôi cũng chạnh lòng. Rồi tôi tự nhủ mình còn được đi học đã là may mắn.
Đầu năm lớp 11, sau khi ba mất, tôi từng nghĩ đến việc nghỉ học để đi làm phụ bà. Bà nắm tay tôi nói: "Con mà bỏ học, ba con dưới suối vàng không yên lòng", câu nói ấy khiến tôi bật khóc. Tôi quyết định tiếp tục học. Tôi học như thể mỗi trang sách là một nhịp thở của ba. Tôi ấp ủ ước mơ thi vào đại học ngành báo chí ở Hà Nội. Tôi muốn kể câu chuyện của những người như gia đình tôi, những người âm thầm chịu đựng mất mát sau thiên tai.
Sinh nhật 18 tuổi của tôi không có nến. Buổi tối, bà chỉ xoa đầu tôi và nói: "Cháu lớn rồi", tôi quay mặt đi để bà không thấy mình khóc. Tôi nhớ ba, ước giá như ba còn sống, có lẽ ông sẽ mua cho tôi một chiếc bánh nhỏ và nói: "Con gái ba trưởng thành rồi". Tôi cũng hiểu, dù không còn ba mẹ bên cạnh, mình vẫn phải sống tiếp. Tôi không muốn nghịch cảnh là cái cớ để mình gục ngã. Tôi muốn nó trở thành động lực. Nếu một ngày tôi đỗ đại học, sẽ mang theo câu chuyện của mình đến Hà Nội. Tôi sẽ học thật tốt, làm thêm để tự nuôi bản thân.
Tôi sẽ viết về lũ lụt, mất mát, nghị lực của những con người nhỏ bé. Tuổi 18 của tôi bắt đầu bằng nước mắt nhưng không kết thúc bằng tuyệt vọng. Tôi tin rằng, dù cuộc đời đã lấy đi của mình rất nhiều, nó vẫn để lại cho tôi một điều quý giá: cơ hội được mơ ước. Tôi không để giấc mơ ấy tắt đi.
