Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Ngày 10-4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết tiếp tục điều tra mở rộng vụ 'xã hội đen' núp bóng doanh nghiệp, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp và lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp (gọi tắt là bắt giữ) đối với ông Hoàng Trọng Lợi (56 tuổi, Phó chủ tịch UBND phường Phúc Yên, nguyên Phó chủ tịch UBND thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc).
Đồng thời tổ chức khám xét chỗ ở, nơi làm việc của ông Lợi và thu giữ nhiều tài liệu liên quan phục vụ công tác điều tra.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết vụ án đang được tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, rạng sáng 24-3, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, và Ban giám đốc Công an tỉnh đã huy động trên 200 cán bộ, chiến sĩ thuộc các lực lượng cảnh sát hình sự, cảnh sát kinh tế, cảnh sát cơ động… phá chuyên án đặc biệt lớn, tạm giữ nhiều giám đốc công ty ở địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc cũ.
Đến ngày 31-3, căn cứ các tài liệu, vật chứng thu được qua khám xét và bước đầu mở rộng điều tra, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với 9 người.
9 người bị bắt tạm giam gồm Lý Văn Hai (ở phường Xuân Hòa), Nguyễn Văn Thức (Giám đốc Công ty TNHH thương mại Tỉnh Tuấn, người điều hành hoạt động Công ty cổ phần Phát triển đô thị Vĩnh Phúc), Lý Công Sinh (Giám đốc Công ty TNHH xây dựng và thương mại Đại Lộc), Nguyễn Thị Điệp (kế toán Công ty TNHH thương mại Tỉnh Tuấn), Nguyễn Thị Hiệp (Phó giám đốc - người điều hành Công ty TNHH MTV Hiệp Hưng), Nguyễn Thị Hạnh (44 tuổi, ở phường Xuân Hòa), Đàm Duy Khanh (Giám đốc Công ty TNHH xây dựng và cung ứng vật tư BMV và Công ty TNHH xây dựng và môi trường Duy Khanh VP), Nguyễn Thị Hằng (kế toán Công ty TNHH xây dựng và cung ứng vật tư BMV và Công ty TNHH xây dựng và môi trường Duy Khanh VP), Bùi Thị Thì (Giám đốc Công ty TNHH MTV sản xuất thương mại DV Minh Thùy).
Quá trình điều tra, bước đầu cơ quan điều tra xác định 9 bị can bị khởi tố nêu trên đã có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến các nhóm tội danh gây ô nhiễm môi trường; lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; chứa mại dâm; tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; mua bán trái phép hóa đơn; vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.
Cùng ngày 31-3, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố bị can, ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 5 cán bộ, nguyên cán bộ các cơ quan nhà nước.
5 người bị khởi tố, bắt tạm giam gồm Hoàng Văn Thiện (nguyên công chức Hạt kiểm lâm thành phố Phúc Yên, nay là công chức Hạt kiểm lâm Phúc Yên), Nguyễn Lâm Tới (nguyên Hạt trưởng Hạt kiểm lâm thành phố Phúc Yên, nay là Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Lập Thạch), Lưu Văn Cường (nguyên cán bộ địa chính xã Ngọc Thanh), Lưu Tiến Chung (nguyên Phó chủ tịch UBND xã Ngọc Thanh, nay là Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công UBND phường Xuân Hòa), Hoàng Chí Thanh (nguyên cán bộ địa chính UBND xã Trung Mỹ).
Đồng thời ra quyết định khởi tố bị can, ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Văn Thắng (Phó giám đốc Công ty TNHH thương mại Tỉnh Tuấn và Tổng giám đốc Công ty cổ phần phát triển đô thị Vĩnh Phúc).
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ xác định 6 người nói trên có hành vi vi phạm pháp luật thuộc một trong các tội danh vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngày 21-4, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đang tiếp tục củng cố hồ sơ, điều tra vụ án mạng xảy ra tại xã Cam An khiến một người thiệt mạng.
Theo thông tin từ công an, khoảng 14h30 ngày 18-4, tại thôn Thủy Ba (xã Cam An), Bùi Đặng Châu (31 tuổi, trú thôn Lập Định 2, xã Cam Lâm) sau khi uống rượu đã dùng dao tấn công vợ và mẹ vợ.
Hậu quả, người vợ tử vong trên đường đi cấp cứu, mẹ vợ bị thương nhẹ ở bàn tay.
Sau khi gây án, Châu mang theo con nhỏ khoảng 9 tháng tuổi rời khỏi hiện trường.
Nhận tin báo, lực lượng chức năng tổ chức truy bắt. Đến khoảng 16h55 cùng ngày, nghi phạm bị phát hiện, bắt giữ tại khu vực gần cầu vượt cao tốc thuộc xã Cam Hiệp, cách hiện trường khoảng 2,2km. Cháu bé con của vợ chồng Châu an toàn.
Sau nhiều ngày xét xử sơ thẩm và nghị án, ngày 7-4, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã tuyên phạt đối với bị cáo Võ Thị Thùy Trang (44 tuổi, ngụ phường Đạo Thạnh) 16 năm tù và Lê Hoàng Nhân (33 tuổi, ngụ phường Trung An) 7 năm tù cùng về tội "tham ô tài sản".
Ngoài ra các bị cáo Nguyễn Thành Tấn (58 tuổi) bị tòa tuyên 3 năm tù, Hồ Vũ Bảo (44 tuổi) 1 năm tù và Huỳnh Thị Lan (58 tuổi, cùng ngụ phường Đạo Thạnh) 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo cùng về tội "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".
Theo cáo trạng, từ tháng 1-2020 đến 8-2023, bà Võ Thị Thùy Trang - kế toán Ban Thi đua - Khen thưởng thuộc Sở Nội vụ tỉnh Đồng Tháp - được giao quản lý các nguồn tài chính, tài sản của đơn vị.
Lợi dụng sự tin tưởng và việc kiểm tra, giám sát công tác tài chính, kế toán chưa chặt chẽ của lãnh đạo ban qua từng giai đoạn, bị cáo đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tiền ngân sách nhà nước.
Bà Trang đã lập khống 173 bộ chứng từ, sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng của nhiều đơn vị kinh doanh để hợp thức hóa hồ sơ thanh toán, qua đó chiếm đoạt tổng số tiền hơn 2,1 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước.
Thủ đoạn được xác định là Trang tự lập dự toán, soạn hồ sơ và đính kèm hóa đơn đầu vào để tạo thành bộ chứng từ "hợp lệ" trên giấy tờ. Các chứng từ này sau đó được nhập vào hệ thống dịch vụ công của Kho bạc Nhà nước để thực hiện giao dịch điện tử.
Trong vụ án này, Lê Hoàng Nhân - trưởng cửa hàng xăng dầu Châu Thành 24 thuộc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ xăng dầu Châu Thành (xã Long Định, tỉnh Đồng Tháp) - được xác định đã giúp sức cho Trang bằng cách cung cấp hóa đơn nhằm hợp thức hóa chứng từ, với số tiền liên quan hơn 1,1 tỉ đồng.
Trong khoảng thời gian nêu trên, các ông Hồ Vũ Bảo (Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng), Nguyễn Thành Tấn (quyền Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng) và bà Huỳnh Thị Lan (Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng) đã thiếu trách nhiệm trong việc quản lý tài sản công, buông lỏng quản lý tài chính, kế toán, không kiểm tra, kiểm soát công tác tài chính và thiếu trách nhiệm trong việc quản lý sử dụng chữ ký số (USB Token), để Trang lợi dụng chiếm đoạt tiền ngân sách nhà nước.
Cáo trạng quy kết những người nêu trên đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước, cụ thể ông Hồ Vũ Bảo trên 243 triệu đồng, ông Nguyễn Thành Tấn hơn 603 triệu đồng và bà Huỳnh Thị Lan trên 1,2 tỉ đồng.
