Theo các nguồn tin, nỗ lực đưa ra thỏa thuận ngừng bắn gần như tan vỡ sau khi một cuộc tấn công của Iran vào một cơ sở hóa dầu của Ả Rập Xê Út đã làm Riyadh phẫn nộ và đe dọa làm chệch hướng tiến trình ngoại giao kéo dài nhiều tuần.
Trong bối cảnh hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran đồng ý ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz gần kết thúc, các quan chức Pakistan đã nỗ lực truyền đi thông điệp cho Washington và Tehran.
Một nguồn tin cho biết nỗ lực của Pakistan bao gồm việc liên lạc trực tiếp với các quan chức cấp cao của tất cả các bên, trong đó có ông Trump, Phó tổng thống Mỹ JD Vance và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, cũng như Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Sau vài giờ “căng thẳng, nghẹt thở” mà “các cuộc đàm phán gần như đổ vỡ”, Iran đã đồng ý ngừng bắn tạm thời vô điều kiện và bước vào đàm phán.
Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Pakistan đã làm việc suốt đêm, trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran, Ả Rập Xê Út và các quan chức khác cho đến khi ông Trump công bố đạt được ngừng bắn vào ngày 7.4 theo giờ Mỹ (rạng sáng 8.4 tại Pakistan).
Nguồn tin cho biết vài phút trước khi ông Trump đăng tải thông báo, ông đã điện đàm với Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir.
Dù bày tỏ “sự giận dữ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay” với Iran về cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út – quốc gia mà Pakistan có hiệp ước phòng thủ chung và có thể khiến nước này bị kéo vào cuộc chiến – Islamabad vẫn muốn Washington đảm bảo rằng Mỹ sẽ kiềm chế các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran.
Các quan chức Iran nói rằng họ đã phát động cuộc tấn công vào khu phức hợp hóa dầu ở Jubail sau một cuộc tấn công của Israel vào một cơ sở hóa dầu của Iran. Họ nói thêm rằng Tehran không thể bước vào đàm phán nếu các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn.
Pakistan sau đó đã nói với quan chức Mỹ rằng các hành động của Israel đang gây nguy hiểm cho các nỗ lực hòa bình và Islamabad có thể không thuyết phục được Iran ngồi vào bàn đàm phán. Chỉ sau khi nhận được sự đảm bảo rằng Israel sẽ kiềm chế, Pakistan mới có thể thuyết phục Tehran đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời.
Một nguồn thạo tin tiết lộ Israel đã phản đối một thỏa thuận với Iran vì tin rằng Tel Aviv có thể đạt được nhiều thành quả hơn về mặt quân sự để làm suy yếu hơn nữa ban lãnh đạo của Iran, nhưng cuối cùng Israel đã ủng hộ quyết định của ông Trump. Nguồn tin thứ hai tiết lộ Israel đã gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không đạt thỏa thuận với Tehran.
Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào tối 8.4, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel vẫn chưa đạt được tất cả các mục tiêu của mình, nhưng có thể làm như vậy thông qua một thỏa thuận Mỹ – Iran hoặc bằng cách tiếp tục giao tranh.
Reuters cho hay giới chức tại Islamabad đã làm việc xuyên đêm nhằm vận động Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn.
Một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ Iran đã đề xuất công nhận chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy eo biển Hormuz. Tehran cũng yêu cầu quyền theo đuổi năng lượng hạt nhân và đạt được các thỏa thuận phòng thủ song phương với các quốc gia trong khu vực.
Trong khi đó, các nhà đàm phán muốn hướng đến việc tránh xa các vấn đề mà các bên khó nhượng bộ trong thời gian ngắn. Nhà Trắng tiết lộ các cuộc đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột dự kiến bắt đầu vào ngày 11.4.
Vào thời điểm ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gửi đề nghị đàm phán đến 2 nước, trời đã gần sáng ở Islamabad.
“Chúng tôi đã làm việc xuyên đêm. Nếu chúng ta biến điều này thành một cuốn sách, nó sẽ đóng vai trò như một bài học lớn cho quốc gia này và cho các thế hệ mai sau, về cách không bỏ cuộc trong một tình huống vô vọng”, ông Sharif phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 8.4.
Hezbollah hôm 21/4 thông báo đã phóng rocket và triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công một vị trí ở miền bắc Israel, nơi bị nghi là điểm khởi phát đợt pháo kích nhằm vào thị trấn ở miền nam Lebanon.
Nhóm vũ trang Lebanon khẳng định hành động được thực hiện "để bảo vệ đất nước và người dân", đồng thời đáp trả "những vi phạm rõ ràng" của Israel đối với thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Theo AFP, đây là lần đầu Hezbollah tuyên bố tập kích lãnh thổ Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 17/4.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cùng ngày xác nhận Hezbollah đã phóng nhiều rocket nhằm vào binh sĩ nước này, nhưng mô tả mục tiêu nằm ở miền nam Lebanon. Một UAV bay từ Lebanon đã bị đánh chặn trước khi xâm nhập không phận Israel. IDF thêm rằng các lực lượng nước này đã tập kích đáp trả vào trận địa rocket của Hezbollah.
Theo hãng thông tấn quốc gia Lebanon NNA, pháo binh Israel đã bắn vào nhiều khu vực ở miền nam nước này trong ngày 21/4, phá hủy nhà cửa và cơ sở hạ tầng tại một số ngôi làng gần biên giới. Một thị trấn cũng trúng đòn không kích hôm 20/4, khiến làm 6 người bị thương
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.300 người ở Lebanon thiệt mạng và 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực từ hôm 17/4, vài ngày sau cuộc gặp cấp cao đầu tiên của đại diện hai nước sau nhiều thập kỷ.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz hôm 20/4 cảnh báo IDF sẵn sàng sử dụng "toàn bộ lực lượng" nếu binh sĩ bị đe dọa. Hezbollah cáo buộc Israel đã hơn 200 lần vi phạm lệnh ngừng bắn kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực.
Trong cuộc đối thoại tại Đại hội Mạng lưới hành động quốc gia ở New York (Mỹ) ngày 10.4, khi được hỏi trực tiếp về kế hoạch tranh cử, bà Kamala Harris đáp: "Có thể lắm. Tôi đang suy nghĩ về điều đó". Vị cựu Phó tổng thống Mỹ đã nhận được sự cổ vũ từ khán giả, trong đó có những tiếng hô "tranh cử lại".
Bà cho biết đã dành năm qua đi khắp nước Mỹ và nhận thấy hệ thống hiện tại "không còn hiệu quả với nhiều người". Theo bà, chính phủ cần giảm bớt quan liêu và tập trung vào kết quả thực chất. "Người dân không muốn quy trình, họ muốn tiến bộ", bà nói.
Đại hội Mạng lưới hành động quốc gia được xem là diễn đàn quy tụ nhiều gương mặt tiềm năng của đảng Dân chủ cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 như Bộ trưởng Giao thông Vận tải Pete Buttigieg, Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro, Thống đốc Maryland Wes Moore, Thống đốc Illinois JB Pritzker, Thống đốc Kentucky Andy Beshear, Thượng nghị sĩ Mark Kelly Mark Kelly và Hạ nghị sĩ Ro Khanna.
Hầu hết các nhân vật này đều đều đã bày tỏ sự quan tâm hoặc chưa loại bỏ ý định tranh cử tổng thống.
Tại sự kiện, bà Harris cũng chỉ trích cách Tổng thống Mỹ Donald Trump xử lý xung đột với Iran, cho rằng điều này làm suy yếu quan hệ đồng minh và ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ. Bà nhận định Mỹ đang đánh mất vị thế quốc tế và sẽ cần những nỗ lực "nghiêm túc" để khôi phục.
Liên quan tuyên bố của ông Trump về việc "xóa sổ" chương trình hạt nhân Iran, bà Harris cho rằng thực tế đã chứng minh điều ngược lại. "Ông ấy nói đã loại bỏ hoàn toàn, nhưng rõ ràng điều đó không xảy ra", bà nói.
Trong thời gian tới, bà Harris dự kiến tham gia các hoạt động gây quỹ cho đảng Dân chủ, đồng thời tập trung hỗ trợ đảng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
"Đêm qua, cháu gái của thiếu tướng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani cùng con gái của bà này bị các đặc vụ liên bang bắt sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio thu hồi tư cách thường trú hợp pháp của họ", Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 4/4 thông báo.
Theo cơ quan này, cháu gái của tướng Solemania là Hamideh Soleimani Afshar, tên của con gái bà không được công bố. Cả hai đang bị giam tại cơ sở của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).
Giới chức Mỹ nói rằng bà Soleimani Afshar ủng hộ chính quyền Iran, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới và "gọi Mỹ là kẻ thù mới nhất". Chồng của bà Soleimani Afshar cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Tuy nhiên, con gái ông Soleimani là Zeinab Soleimani nói đây không phải là người thân của họ. "Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra thông báo sai sự thật, những người đó không có liên hệ gì với gia đình chúng tôi", bà Zeinab cho biết.
Narjes Soleimani, con gái khác của ông Soleimani đang là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, khẳng định "không có bất cứ thành viên trong gia đình chúng tôi hay người thân đang cư trú tại Mỹ".
Các thông tin này xuất hiện trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đang tăng nhiệt sau vụ Iran bắn hạ tiêm kích F-15 Mỹ. Cả Mỹ và Iran đều đang tìm kiếm một sĩ quan đã phóng ghế thoát hiểm. Nghị sĩ Mỹ đánh giá nếu Iran bắt sống được người này, cục diện đàm phán có thể thay đổi.
Qassem Soleimani, từng giữ chức chỉ huy đặc nhiệm Quds của IRGC, thiệt mạng tại Baghdad, Iraq vào tháng 1/2020 khi máy bay không người lái (UAV) Mỹ tấn công chiếc xe chở ông. Tổng thống Trump đã ra lệnh thực hiện đòn hạ sát này trong nhiệm kỳ đầu của mình.
Ông Soleimani từng được mô tả là "một trong những người quyền lực nhất tại Trung Đông, thiên tài của chiến tranh phi đối xứng". Để trả đũa cho cái chết của ông, Iran đã phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq vào ngày 8/1/2020, khiến khoảng 110 binh sĩ Mỹ bị thương.
