Mục Lục
Toggle“Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social tối 7/4 (sáng 8/4 giờ Hà Nội).
*Tiếp tục cập nhật
Huyền Lê (Theo AFP, CNN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ong-trump-tuyen-bo-lenh-ngung-ban-hai-tuan-voi-iran-5059771.html
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3/4 thông báo bắn rơi một tiêm kích tàng hình F-35 ở miền trung nước này bằng "hệ thống phòng không tiên tiến". Tuy nhiên, dựa vào hình ảnh các mảnh vỡ do Tehran công bố, giới quan sát xác định máy bay bị hạ là tiêm kích F-15E Mỹ đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, không phải F-35.
Truyền thông Mỹ sau đó dẫn lời các quan chức giấu tên nước này xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị Iran bắn rơi, hai phi công phải nhảy dù trên lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ đã mở chiến dịch tìm kiếm và giải cứu thành công một phi công, song chưa tìm thấy người còn lại.
IRGC cho biết đang lùng sục ở khu vực gần nơi tiêm kích Mỹ rơi xuống ở tây nam Iran. Thống đốc vùng này cam kết khen thưởng cho ai bắt hoặc hạ được "lực lượng của kẻ thù". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mỉa mai rằng chiến dịch của Mỹ - Israel đã bị hạ cấp từ nhằm mục đích "thay đổi chế độ" xuống thành tìm kiếm phi công.
Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, cho rằng cục diện trên bàn đàm phán sẽ thay đổi hoàn toàn nếu Iran tìm thấy phi công F-15E đang mất tích. Nếu bắt được tù binh là phi công, Iran hoàn toàn có thể đưa ra những điều kiện đàm phán bất lợi với phía Mỹ.
Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn tiếp tục khiến Mỹ hứng chịu tổn thất về khí tài.
Trong quá trình bay thấp để sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho lực lượng tìm kiếm phi công chiếc F-15E, một cường kích A-10 Mỹ đã bị trúng đạn ở vùng trời phía nam Iran, NBC News dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết. Phi công đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran, bay về phía nam qua eo biển Hormuz để vào vùng trời Kuwait trước khi phóng ghế thoát hiểm và hiện an toàn.
Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightRadar24, một tiêm kích F-16CJ Mỹ đã bật mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, khi rời không phận Iran và Iraq.
Một máy bay tiếp dầu KC-135R Mỹ cũng phát tín hiệu khẩn nguy không lâu sau khi cất cánh khỏi thành phố Tel Aviv ở Israel. Chưa rõ nguyên nhân đến hai tình huống trên và tình trạng hiện tại của hai máy bay.
IRGC cùng ngày 3/4 còn tuyên bố bắn rơi thêm hai máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper trên bầu trời tỉnh Isfahan. Mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD. Đài CBS tuần trước cho biết Mỹ đã mất ít nhất 16 phi cơ này kể từ đầu xung đột.
Những tổn thất này hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị xóa sổ và Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược của cuộc chiến.
"Đây là ngày đen tối với không quân Mỹ", Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố.
Không quân Mỹ trước đó từng mất 3 tiêm kích F-15E trong một ngày, song là vì bị đồng minh Kuwait bắn nhầm chứ không phải do Iran hạ. Sự việc hôm 3/4 được cho là lần đầu tiên máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Theo thống kê của CNN, Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay có người lái kể từ đầu xung đột. Ngoài số phi cơ nêu trên, một máy bay tiếp dầu KC-135 đã bị rơi tại Iraq và một phi cơ cảnh báo sớm E-3 Sentry bị phá hủy tại căn cứ không quân ở Arab Saudi.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Giới quan sát trước đó nhận định không quân Mỹ sẽ gặp nhiều nguy hiểm hơn sau khi bắt đầu thâm nhập sâu vào miền đông Iran, nơi tập trung nhiều hệ thống phòng không di động vốn "thoắt ẩn, thoắt hiện" và khó bị tiêu diệt.
"Các tổ hợp phòng không di động sở hữu khả năng xuất hiện ở gần như mọi nơi và khiến tổ bay có rất ít thời gian phản ứng. Những hệ thống này có thể ẩn mình rất kỹ và sẽ tiếp tục hiện diện trên chiến trường rất lâu sau khi những trận địa phòng không cố định bị phá hủy hoàn toàn", bình luận viên Tyler Rogoway của chuyên trang quân sự War Zone cho hay.
Trước khi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 bị bắn rơi, một tiêm kích F-35A Mỹ cũng đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nghi do trúng hỏa lực của đối phương. Video do IRGC công bố cho thấy cảm biến hồng ngoại bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại.
Theo Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), chiến đấu cơ Mỹ hiện làm nhiệm vụ ở độ cao thấp hơn nên dễ bị tên lửa Iran nhắm mục tiêu. Taleblu cho rằng tiêm kích F-15E có thể đã bị xe phòng không của Iran nhắm bắn, song khả năng lớn hơn là Tehran đã sử dụng tên lửa phòng không vác vai.
Vũ khí này khó bị phát hiện hơn và là minh chứng cho thấy phòng không Iran vẫn "rất nguy hiểm", dù đã suy yếu nhiều sau các cuộc tập kích liên tục của Mỹ - Israel. "Đây là chính quyền đang phải chiến đấu để tồn tại", Taleblu cho hay.
Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên quân Iran, cho hay lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng "khí tài và phương pháp mới", nhưng không nêu cụ thể. "Điều này đã khiến kẻ thù bối rối và hoang mang", tướng Elhami nói.
Tuy nhiên, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng chiến dịch của không quân Mỹ tới nay vẫn có thể coi là thành công về mặt quân sự, bất chấp những tổn thất trong ngày 3/4.
Ông cho biết tỷ lệ máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Đức trong Thế chiến II từng có thời điểm là 3%, tương đương khoảng 350 phi cơ trong cuộc chiến hiện nay tại Trung Đông. Tỷ lệ này được coi là "chấp nhận được" trong các cuộc giao tranh khốc liệt.
"Nhưng vẫn còn yếu tố chính trị, do người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến hầu như không có thương vong, chưa kể một bộ phận lớn dư luận không ủng hộ chiến dịch. Đối với họ, bất kỳ tổn thất nào cũng đều là không thể chấp nhận", Cancian cho hay.
Phạm Giang (Theo PressTV, Reuters, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/ngay-tham-hoa-cua-khong-quan-my-o-iran-5058507.html
Apopo, tổ chức phi lợi nhuận huấn luyện động vật dò mìn trụ sở Bỉ, tuần trước khánh thành tượng chuột "anh hùng" Magawa cao hơn hai mét ở Siem Reap, Campuchia. Bức tượng được các nghệ nhân địa phương chế tác thủ công từ đá, do Apopo đặt làm.
Đây là con chuột túi châu Phi khổng lồ sinh năm 2013, được Apopo đào tạo rồi đưa đến Siem Reap hồi năm 2016. Kể từ khi đến Campuchia, nó nhanh chóng trở thành "nhân viên dò mìn" nổi bật nhất, thậm chí có trang riêng trên Wikipedia. Trong 5 năm làm nhiệm vụ, Magawa đã đánh hơi và phát hiện hơn 100 quả mìn. Con chuột chết năm 2022.
"Magawa là một trong những con chuột xuất sắc nhất mà chúng tôi từng có", Michael Raine, quản lý chương trình của Apopo tại Campuchia, cho biết. "Con vật điềm tĩnh, tập trung, ham khám phá, làm việc rất nhanh, lại hiền lành và thân thiện với người chăm sóc. Nó rất phù hợp với công việc này".
Theo Raine, Magawa có thể rà một khu đất rộng cỡ sân tennis chỉ trong khoảng 20 phút. Công việc này có thể mất tới vài ngày nếu là con người thực hiện.
Apopo huấn luyện chuột bằng phương pháp thưởng theo hành vi. Các huấn luyện viên sẽ dạy chúng nhận diện các hợp chất nổ như TNT. Khi phát hiện mìn, chúng sẽ cào lên bề mặt để báo hiệu, sau đó được thưởng thức ăn như đậu phộng, một lát chuối.
Raine cho biết loài chuột đặc biệt phù hợp với công việc này nhờ kích thước nhỏ và hệ khứu giác phát triển vượt trội.
"Chúng nhẹ cân đến mức không làm kích nổ mìn", ông Raine nói. "Khứu giác của chúng cực kỳ nhạy bén và chúng cũng rất thông minh". Đàn chuột được nghỉ một ngày mỗi tuần. Mỗi ngày, chúng cũng có thời gian vui chơi.
Campuchia là một trong những quốc gia có mật độ bom mìn tồn sót dày đặc nhất thế giới, vốn là hệ quả từ thời chiến. Trong 47 năm qua, bom mìn tồn sót đã khiến khoảng 18.800 người thiệt mạng, 45.000 người bị thương tại Campuchia. Hiện vẫn còn 6 triệu quả mìn chưa được xử lý tại nước này, theo Apopo.
"Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn. Mục tiêu là đến năm 2030 Campuchia sẽ không còn mìn", ông Raine cho biết.
Theo Raine, đóng góp riêng của chuột Magawa là rất đáng kể. Con chuột này đã dò tìm hơn 141.000 m2 đất, tương đương khoảng 26 sân bóng đá. Năm 2020, Magawa trở thành con chuột đầu tiên nhận huy chương vàng PDSA, phần thưởng dành cho những động vật thể hiện lòng dũng cảm và tinh thần tận tụy khi làm nhiệm vụ.
Sau khi "nghỉ hưu" năm 2021, Magawa dành nhiều tuần để "kèm cặp" những con chuột mới. "Nó vẫn ở lại cùng Apopo, hỗ trợ giúp những con chuột khác làm quen, thích nghi môi trường. Magawa đã có một cuộc đời dài và trọn vẹn", Raine nói.
Magawa hiện đã có "chuột kế nhiệm" tên Ronin, một trong những con chuột nổi bật mới nhất của Apopo. Năm 2025, Ronin lập kỷ lục thế giới khi phát hiện 109 quả mìn trong 4 năm làm nhiệm vụ.
Đức Trung (Theo Washington Post, Khmer Times, Phnom Penh Post)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/chuot-anh-hung-duoc-dung-tuong-o-campuchia-5060314.html
Theo Hãng tin Reuters, ngày 4-4, công ty cung cấp ảnh vệ tinh Planet Labs (Mỹ) đã thông báo sẽ ngừng cung cấp hình ảnh chụp Iran và khu vực xung đột Trung Đông vô thời hạn, thuận theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ.
Trong email gửi khách hàng, công ty có trụ sở tại California này cho biết Washington đã yêu cầu tất cả nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại tạm ngưng phát hành hình ảnh vùng chiến sự. Lệnh hạn chế sẽ có hiệu lực cho đến khi xung đột kết thúc.
Quyết định này mở rộng đáng kể so với biện pháp trì hoãn 14 ngày mà Planet Labs áp dụng hồi tháng trước, vốn được hãng giải thích là nhằm ngăn các bên đối địch sử dụng ảnh vệ tinh để tấn công Mỹ và đồng minh. Lần này, toàn bộ hình ảnh được chụp từ ngày 9-3 sẽ bị ngừng cung cấp.
Động thái trên đặt ra nhiều câu hỏi bởi ảnh vệ tinh thương mại không chỉ phục vụ mục đích quân sự, mà còn là công cụ quan trọng giúp nhà báo và giới nghiên cứu giám sát tình hình tại những khu vực khó tiếp cận. Một số chuyên gia vũ trụ lo ngại Iran có thể đang tiếp cận ảnh vệ tinh thương mại thông qua các nước đối thủ của Mỹ.
Planet Labs là đơn vị vận hành một trong những đội tàu vệ tinh chụp ảnh Trái đất lớn nhất thế giới, cung cấp hình ảnh cập nhật thường xuyên cho chính phủ, doanh nghiệp và báo chí.
Hãng Vantor (tiền thân là Maxar Technologies), một nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn khác, cho biết không nhận được yêu cầu từ Chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, Vantor cho biết từ lâu hãng đã có chính sách "tăng cường kiểm soát truy cập trong thời kỳ xung đột địa chính trị" và hiện đang áp dụng biện pháp này cho một số khu vực ở Trung Đông, bao gồm giới hạn đối tượng được yêu cầu chụp mới hoặc mua ảnh hiện có tại những vùng quân đội Mỹ và đồng minh đang hoạt động.
Ngày 5-4, Kuwait và Bahrain cùng thông báo các cơ sở hạ tầng và khử mặn của mình chịu thiệt hại đáng kể sau các đợt tấn công mới nhất bằng máy bay không người lái (drone) của Iran.
Tại Kuwait, Bộ Điện lực và Nước nước này khẳng định drone Iran đã đánh trúng hai nhà máy phát điện kiêm khử mặn nước biển, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" và buộc phải ngừng vận hành hai tổ máy phát điện.
Cùng thời điểm, một vụ hỏa hoạn bùng phát tại khu phức hợp dầu khí Shuwaikh - nơi đặt trụ sở Bộ Dầu mỏ nước này và Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) - sau khi bị drone tấn công.
Truyền thông nhà nước Kuwait cũng dẫn nguồn Bộ Tài chính xác nhận một drone Iran đánh trúng khu văn phòng tập trung nhiều bộ ngành, gây thiệt hại vật chất lớn. Tuy nhiên không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận trong toàn bộ các vụ tấn công tại Kuwait.
Tình hình tương tự diễn ra tại Bahrain. Tập đoàn Năng lượng Bapco xác nhận một bồn chứa tại cơ sở lưu trữ của hãng đã bốc cháy sau đợt tấn công của Iran, song nhấn mạnh không có thương vong.
Bộ Nội vụ Bahrain khẳng định lực lượng phòng vệ dân sự đã nhanh chóng dập tắt đám cháy, giúp tình hình được kiểm soát. Cơ quan chức năng đang tiến hành đánh giá thiệt hại.
Phía Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về những cuộc tấn công này.